विज्ञान प्रविधि

  • सूचना प्रविधिमा विदेशी लगानी, देश उपनिवेश हुने खतरा !

    काठमाडाँै, २६ वैशाख । “सूचना प्रविधिसम्बन्धी सामग्री नेपालमा उत्पादन सुरू गर्नुपर्छ । यसको उपयोगमार्फत समाजलाई सभ्य र सुसंस्कृत बनाउनु आवश्यक छ ।” नेपाल मजदुर किसान पार्टीका सांसद प्रेम सुवालले प्रतिनिधिसभाअन्तर्गत विकास समितिमा सूचना प्रविधिको मुख्य–मुख्य काम सरकार वा सार्वजनिक निकायलाई जिम्मा दिनुपर्ने उल्लेखित गर्दै मोबाइल र इन्टरनेट सेवा निजी क्षेत्रलाई दिन नहुने बताउनुभयो । उहाँले नेपाल टेलिकमको शेयर बिक्री […]

  • इन्टरनेटमा पहुँच बढ्दै

    –रामबहादुर थापा गलकोट नगरपालिका–१० रमुवाका रेशम राना मोबाइलमा तीव्र गतिको इन्टरनेट चलाउन पाउँदा खुशी हुनुहुन्छ । नेपाल टेलिकमले इन्टरनेट चलाउन प्रयोग हुने अत्याधुनिक ‘थ्रिजी’ सेवा शुरु गरेपछि रमुवावासीलाई इन्टरनेट प्रयोग गर्न सहज बनेको हो । ‘टुजी’लाई स्तरोन्नति गरी ‘थ्रिजी’ सेवा सञ्चालनमा ल्याइएको नेपाल टेलिकम बागलुङले जनाएको छ । रमुवामा गत वर्षमात्र मोबाइल सेवा पुगेकोहो । […]

  • 5G प्रविधिको विकास र विस्तारमा संरा अमेरिकाको अवरोध

    इ. रवीन्द्र फोजू हुवावेले संरा अमेरिकाको टी– मोबाइलको प्रविधि चोरी गरेको, इरानसँग व्यवसाय सञ्चालन गर्न ग्लोबल बैङ्कलाई गलत विवरण दिएको, अमेरिकाले इरानमाथि लगाएको प्रतिबन्ध उल्लङ्घन गरेको, अमेरिकाविरुद्ध जासुसी गरेको आरोपमा गत १ डिसेम्बर २०१८ का दिन चिनियाँ दूरसञ्चार कम्पनीका प्रमुख बित्तीय अधिकृत मेड वाङझाउलाई क्यानाडाले अमेरिकाको आग्रहमा भ्यानकुभर अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पक्राउ ग¥यो । हाल क्यानाडामा रहेकी […]

  • इलेक्ट्रोनिक्स एण्ड कम्युनिकेसन इन्जिनियरिङको महत्व

    नरेश खत्री आजको युग सूचना तथा सञ्चार प्रविधि (Information Communication Technology – ICT) को युग हो । यसलाई ‘इलेक्ट्रोनिक्स एण्ड कम्युनिकेसन इन्जिनियरिङ’ पनि भनिन्छ । हामी सबै आ–आफ्नो क्षमताअनुसार सूचना प्रविधिको पहुँचमा छौँ । प्रायः सबैको हातमा मोबाइल फोन छ । अधिकांशको घरमा कम्प्युटर छ । धेरैजनाको झोलामा ल्यापटप हुन्छ । इन्टरनेट, वाई–फाई, ए डी एस एल, राउटर, वेभसाइट, फेसबुक र […]

  • १४ थान वनस्पतिको अणुवंशाणु परीक्षण

    ललितपुर, ५ वैशाख । नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (नास्ट) ले नेपालका १२ देखि १४ थान वनस्पतिको अणुवंशाणु (डीएनए) परीक्षण गरेको छ । उक्त परीक्षणबाट उत्पादित वनस्पति स्वदेश वा विदेश कहाँको हो भनेर सजिलै जानकारी हासिल गर्न सकिन्छ । नास्टले वनस्पतिकोे अणुवंशाणु परीक्षण गरी जैविक जानकारीलाई सिलसिलेवाररूपमा क्रमगत तरिकाले तथ्याङ्क मिलाएर राख्ने कामको सुरुआत गरिसकेको नास्टका […]

  • चुम्बकीय क्षेत्र गहन हुँदा सूर्यमा दाग

    काठमाडौँ, २ वैशाख (रासस) केही दिनयता सूर्यको माथिल्लो भागमा चुम्बकीय क्षेत्र गहन हुन गई दाग देखिएको ‘नेपाल एस्ट्रोनोमिकल सोसाइटी’ले जनाएको छ । सूर्यमा यस्तो हुँदा सामान्य अवस्थाभन्दा चुम्बकीय गतिविधि हजार गुणा बढी हुन गई उक्त स्थान अरु भागभन्दा अँध्यारो हुने गरेको सोसाइटीका अध्यक्ष सुरेश भट्टराईले जानकारी दिनुभयो । अँध्यारोपछि सूर्यमा दाग देखिने गरेको छ । […]

  • सूक्ष्म प्रकाशकीय चिपको विकास

    ललितपुर, १३ चैत । नेपाली वैज्ञानिकले अति सूक्ष्म प्रकाशकीय चिपको विकसित गरेका छन् । पहिलो पटक विकसित भएको सो चिपले बायोप्सी (शरीरको अङ्ग झिकेर परीक्षण गर्ने काम) नगरी सिटी स्क्यान उपकरणले जस्तै भित्री तन्तुको जानकारी लिन सहयोग पु¥याउँछ । सो चिपलाई नेपालमा गणितीय परीक्षण गरी बेलायतमा सिलिकन वेफरमा रसायनबाट कँुद्ने काम गरिएको हो । फुटुङ रिसर्च इन्ष्टिच्युटमा कार्यरत वैज्ञानिकले […]

  • सरिसृपको नयाँ प्रजाति ‘बाघे माउसुली’ भेटियो

    – नारायण ढुङ्गाना  काठमाडौँ, १२ चैत (रासस) : नेपालमा नयाँ प्रजाति ‘बाघे माउसुली’ फेला परेको छ । बाघको जस्तै सुन्दर पाटा हुने भएकाले यसलाई बाघे माउसुली भनिएको हो । जैविक विविधताको अध्ययन गर्ने क्रममा माउसुलीको नयाँ प्रजाति लेपर्ड गे (बाघे माउसुली) बाँके जिल्लाको कम्दी जैविक मार्गमा पहिलो पटक भेटिएको हो । युब्लिफेरिडे परिवारअन्तर्गत पर्ने यो […]