साहित्य

  • सुन्दरता

    श्यामकृष्ण खुलिमुली सौन्दर्यको मापन के हो ? सौन्दर्य केका लागि ? सुन्दर वस्तु आफैमा उत्कृष्ट हुन्छ । त्यसका लागि कुनै प्रतियोगिताको जरुरत पर्दैन, त्यसको लागि कुनै विज्ञापनको जरुरत पर्दैन, त्यसको बोक्रा छोडाउनुपर्दैन । गुलाफ आफैमा सुन्दर छ, त्यसलाई कसैले सुन्दरताको ताज पहि¥याउनुपर्दैन । सुन्दरता केका लागि ? – नामका लागि ? – दामका लागि ? – यौनका लागि […]

  • साहित्यले जनताको कसरी सेवा गर्छ ?

    आज देशको कुनाकाप्चामा किसानहरू बढी तिरोतिरान र कूतको विरोध गर्छन् । जग्गा धनीहरू जोताहा किसानहरूलाई जग्गाबाट निकाल्न खोज्छन् । उनीहरु अनेक छलकपट गर्छन्, मुद्दा लगाउँछन् । त्यसको विरोधमा किसानहरू ‘बाली काट्ने आन्दोलन’ चलाउँछन् । आफूले जोतेको खेतमा किसानहरू बीऊ छर्छन्, रोप्छन्, गोड–मेल गरेर बाली हुर्काउँछन् । त्यही जग्गामा जमिनदारले किसानलाई जग्गाबाट निकाल्न मुद्दा लगाएको हुन्छ । किसानले आफ्नो किसान सङ्गठनको बलले […]

  • विदेशमा बस्ने नाति–नातिनाहरूलाई चिट्ठी

    हरिबहादुर श्रेष्ठ प्रिय नाति–नातिना, मीठो सम्झना ! तिमीहरूको जिज्ञासाअनुसार यो पत्र विद्यालय र युवा–विद्यार्थीहरूको स्थितिबारे लेख्दै छु । नेपालमा धेरै वर्षदेखि दुई प्रकारका विद्यालयहरू चालू छन्, एउटा शासक वर्ग तयार गर्ने विद्यालय र अर्को साधारण जनता मजदुर, किसान वा कम आय भएका स–साना पसले, शिक्षक, तल्ला कर्मचारी एवं स–साना व्यवसाय चलाउने कामदार वर्गका छोरा–छोरी पढाउने विद्यालयहरू । […]

  • ‘विश्व प्रसिद्ध मजदुर आन्दोलनहरू’ बारे गहन छलफल आवश्यक

    – जमिला १३० औँ अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस विश्वका जनता उत्साहका साथ मनाउँँदैछन् । यही सेरोफेरोमा ‘विश्वका प्रसिद्ध मजदुर आन्दोलनहरू’ पुस्तकको चर्चा गर्नु सान्दर्भिक र सामयिक हुनेछ । संसारका विभिन्न कुनाकाप्चामा उठेका मजदुर आन्दोलन र सङ्घर्षका उभारहरूबारे सत्यतथ्य जानकारी दिने यस पुस्तकका लेखक नेमकिपाका अध्यक्ष का. रोहित हुनुहुन्छ । किसान र मजदुरहरूले बुझ्ने भाषामा आजभन्दा ४० वर्ष अगाडि नै […]

  • जीवन लक्ष्य

    कार्ल माक्र्स कठिनाइहरुदेखि रुने जीवन मेरो लागि होइन, होइन मेरो आँधीजस्तो मनलाई यो स्वीकार्य छैन मलाई त एउटा महान र उँचो लक्ष्य चाहिन्छ र त्यसको लागि आजीवन सङ्घर्षको अटुट सिलसिला चाहिन्छ । ए कला ! तँ खोल मानवताको नासो आफ्नो अमूल्य भण्डारको ढोका मेरो लागि खोल । आफ्नो ज्ञान र संवेगहरुको आलिङ्गनमा सम्पूर्ण विश्वलाई बेर्दछु […]

  • ओझेल परेकी लेखिका दिनेशनन्दिनी

    सौदामिनी दिओ “जोसेफाइनको प्रेममा नेपोलियन यति निमग्न थिए, जोसेफाइनको आकर्षणसामु नेपोलियन यसरी समर्पित थिए, युद्धमोर्चाको अग्रभागमा लडाई लडिरहनुपर्ने बेलामा नेपोलियन जोसेफाइनको सम्झनामा चुर्लुम्म डुबेर बस्थे । …त्यही भएर उनले जीवनमा निकै महत्वपूर्ण मौका गुमाए र आफ्नो जीवनकै सबभन्दा गम्भीर गल्ती गर्न पुगे… त्यसैकारण फ्रान्सको इतिहास नै अर्को दिशातिर मोडियो ।” (सौदामिनी दिओले अनुवाद गरेको दिनेशनन्दिनीको उपन्यास ‘हाइड […]

  • प्रतिक्रियावादी र प्रगतिशील साहित्य

    हरिबहादुर श्रेष्ठ साहित्य दुई किसिमका हुन्छन्– प्रतिक्रियावादी र प्रगतिशील । शोषणको व्यवस्था र शोषकहरूको पक्षमा लेखिएको साहित्यलाई प्रतिक्रियावादी साहित्य भनिन्छ । त्यस साहित्यले अन्याय, अत्याचार, शोषण, आक्रमण र लुटपाटको समर्थन गर्दछ । विदेशी आक्रमण र साम्राज्यवादी युद्धको समर्थन गर्दछ । सामन्तवाद, साम्राज्यवाद, नयाँ र पुरानो उपनिवेशवादको समर्थन गर्दछ । बलियो र ठूलो देशले निर्बलियो र सानो देशमाथि गरेको थिचोमिचो, हस्तक्षेप […]

  • पश्चाताप

    राजकुमार श्रेष्ठ देउराङ सानो बस्ती भएको एउटा गाउँको नाम हो । त्यस गाउँका मानिसहरू एक आपसमा मिलेर सानोदेखि लिएर ठूला कामसम्म सम्पन्न गर्दछन् । गाउँमा मुख्य खेती पेशा भएकोले अर्म पर्म चल्दछ । हुर्के बढेका केटाकेटीदेखि लिएर बल भएसम्मका मानीसहरू खेतीपातीमै व्यस्त देखिन्छन् । त्यसै गाउँमा कुमार भन्ने एक केटा छ । गाउँमा साथी भाइसँग ऊ पटक्कै मिल्दैनथ्यो । मेलापातमा होस् […]