स्वास्थ्य

  • सितलचिनीः एक चर्चा

    – डा. अरुणा उप्रेती सितलचिनीले कुपोषण हुन दिँदैन भने कुपोषण भइसकेका बालबालिका वा वयस्कका लागि सञ्जीवनीको काम गर्छ । तर हामी धेरैलाई यसको गुण थाहा छैन । तराईको त घरघरमा र सडकका छेउमा पनि यो वनस्पति हुन्छ । तराईतिर यसलाई सोहिजन, सैजन, सजिउनका नामले भनिन्छ । यो वनस्पतिको विशेष गन्ध हुन्छ । संस्कृतमा यसलाई तीक्ष्णगन्धा पनि भन्दा रहेछन् । भारत […]

  • हस्तान्तरणपछि झन् खस्कियो प्रतिष्ठान

    – नवीन नेपाली  नारायणपुर, ६ माघ ः दाङको राप्ती उपक्षेत्रीय अस्पताल राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा रुपान्तरण हुने खबरले दङालीमाझ खुशी ल्यायो । घरआँगनमै गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा प्राप्त हुने र डाक्टर विषयको अध्ययन पनि जिल्लामै हुने भएपछि अब जिल्लाकै अनुहार फेरिन्छ भनेर उनीहरुमा आशा जागेको हो । लामो तयारी र कसरतपछि गत असोजमा राप्ती उपक्षेत्रीय अस्पतालले […]

  • सातवटै प्रदेशमा मिर्गाैला प्रत्यारोपणको सुविधा मिलाउन माग

    काठमाडौँ, ६ माघ  : स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले मिर्गाैला रोगको निःशुल्क उपचार सेवा (डायलाइसिस) विभिन्न १६ जिल्लामा विस्तार गर्ने भएको छ । डेडलधुरा, डोटी, जुम्ला, प्युठान, अर्घाखाँची, पाल्पा, स्याजा, इलाम, पाँचथर, दोलखा, रामेछाप, सिराहा, सर्लाही, महोत्तरी, रौतहट, कञ्चनपुरमा मिर्गौलाको निःशुल्क उपचार सेवा सुरु हुन लागेको हो । हाल मन्त्रालयले मिर्गाैला रोगका बिरामीलाई उपचारसेवा गरेवापत रु […]

  • युवतीदेखि वृद्धासम्म पाठेघरको समस्या

    लक्ष्मीपुर स्यालापानीकी बेली विष्ट आफ्नो बिहे हुँदा कपाल बाट्न जान्नुभएको थिएन । १३ वर्षकै उमेरमा विवाह गरेकी बेली ६२ वर्षको उमेरसम्म आइपुग्दा रोग पालेर बस्नुपरेको छ । १७ वर्षको उमेरमा पहिलो सन्तानको आमा बन्नुभएकी उहाँले जम्माजम्मी चार सन्तान हुर्काउनुभयो । सन्तान सँगसँगै रोग पनि हुर्किएको उहाँले थाहा पाउनुभएन । बेलीले भन्नुभयो, “अहिले छोराछोरी हुर्किए, छोराछोरीसँगै शरीरमा रोग पनि हुर्किदै […]

  • असफल पोषणका २५ वर्ष

    डा. अरुणा उप्रेती केही हप्ताअघि नेपालमा पोषणसम्बन्धी एक अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन भयो । त्यसमा मैले पनि भाग लिने अवसर पाएँ । त्यहाँ नेपालमा पछिल्लो २५ वर्षमा भएको पोषणसम्बन्धी सफलताका कथा र अध्ययन प्रस्तुत गरिएका थिए । भारत, अमेरिका, बेलायतबाट आएका अनुसन्धानकर्ताले नेपालको सफलताको कथा भन्दै गर्दा मेरो आँखामा बझाङमा कुपोषणबाट ज्यान गुमाएका बालिकाको खुबै सम्झना भयो । “कुनै व्यापारी–कम्पनीलाई फाइदा […]

  • भक्तपुरमै मोतिविन्दुको शल्यक्रिया तयारी

    भक्तपुर, २६ पुस । तिलगङ्गा आँखा केन्द्रले अब भक्तपुरमै आँखाको शल्यक्रिया गर्ने भएको छ । जिल्ला सामुदायिक आँखा केन्द्र, भक्तपुरले भक्तपुरमै नियमित मोतिविन्दूको शल्यक्रिया गर्ने तयारी गरेको हो । भक्तपुर नगरपालिकाले सञ्चालन गरेको च्याह्मासिंहस्थित आँखा केन्द्रका प्रमुख धीरज अधिकारीका अनुसार आउँदो माघ महिनाबाट केन्द्रमा आँखाको शल्यक्रियाको सुविधा थप्न लागिएको हो । २०६२ सालबाट आँखाको विभिन्न सेवा दिँदै आएको केन्द्रले […]

  • हर्लिक्स र भिभाभन्दा गहुँ र जौ स्वस्थकर

    डा. अरुणा उप्रेती हर्लिक्सको वर्गमा पर्ने भिभा, बर्नभिटा र कम्प्लेन आदि खानेकुरा जौ, गहुँ आदिबाट बनेका हुन्छन् । बिक्रीका लागि सञ्चारमाध्यममा बढाइचढाइ गरी विज्ञापन गरिन्छ । आम मानिसको ‘सेन्टिमेन्ट क्याच’ गर्न यस्ता खानेकुराको विज्ञापनमा ‘सेलिब्रेटी’को प्रयोग गरिएको हुन्छ । फिल्मी कलाकार, खेलाडी आदिले ‘यो खानेकुरा पौष्टिक छ, यो खाँदा बुद्धि बढ्छ, हड्डी बलियो बनाउँछ, उचाइ बढ्छ’ भनेपछि सर्वसाधारण […]

  • सुत्केरी हुँदा भुइँमा सुत्ने चलन हट्दै

    – धु्रवसागर शर्मा परम्परागत रूपमा गाउँघरतिर चल्दै आएको सुत्केरी अवस्थाका महिलालाई भुइँमा सुत्नुपर्ने बाध्यकारी चलन पछिल्लो समयमा आएर हट्दै गएको छ । बेनी नगरपालिकासहित म्याग्दीका छवटै स्थानीय तहमा बर्थिङ सेन्टर सञ्चालन र विभिन्न सङ्घ संस्थाले नवजात शिशु, सुत्केरी महिला र सुरक्षित मातृत्वसम्बन्धी जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गर्न थालेपछि सुत्केरी स्याहार गर्ने चलनमा सुधार आएकोे हो । समयमै गर्भ […]