समाज

  • मिथिलामा अक्षय नवमी पर्व सम्पन्न

    – गोपालप्रसाद बराल  बर्दिवास, २ मङ्सिर  ः महोत्तरीसहितका मिथिलाञ्चलमा अक्षय नवमी पर्व मनाइएको छ । मिथिलामा धातृ नवमी र इच्छा नवमीसमेत भनिने यो पर्व कात्तिक शुक्ल नवमी तिथिमा मनाइने परम्पराअनुसार शनिबार राति सम्पन्न गरिएको हो । यस पर्वमा कात्तिक शुक्ल नवमीका दिन अमला (धातृ) को रुखको फेदमा खाना खाने मैथिल परम्परा छ । पर्वमा दिउँसै […]

  • सामन्ती परम्परा, वैज्ञानिक चिन्तन र भावुकता–२

    गोविन्दप्रसाद लोहनी विचारले विचार ल्याउँछ, कल्पना जगाउँछ, जिज्ञासा उत्पन्न गर्छ, पत्रपत्रिका र किताबहरू हेर्ने प्रेरित गर्छ, वातावरण र घटनालाई नयाँ आँखाले हेर्न बाध्य गर्छ र यो चक्का ठूलो हुँदै जान्छ, उत्पन्न हुँदै जान्छ, गहिरो हुँदै जान्छ । चिन्तनको क्षितिज जति फैलिन्छ उति विषय, क्षेत्र र तत्वहरूको परस्पर सम्बन्ध नजिक हुन्छ, बुझिन्छ, प्रत्येक कुरा अर्थपूर्ण देखिन थाल्छन् । […]

  • सामन्ती परम्परा, वैज्ञानिक चिन्तन र भावुकता

    गोविन्दप्रसाद लोहनी काम विशेषले गर्दा र सम्पर्क तथा ज्ञानवृद्धिका लागि समेत मलाई अनेक क्षेत्रका अनेक प्रकारका मानिसहरूसँग भेट गर्नु परिरहन्छ । यसरी अनेक क्षेत्रका समुदायहरूमा घुम्दा जीवनका अनेक क्षेत्रको परिचय त पाइन्छ, अनेक सामुदायिक स्वभाव र दृष्टिकोणहरू पनि बुझ्ने अवसर प्राप्त हुन्छ । एक समुदाय अर्को समुदायबारे कति अज्ञानमा हुँदा रहेछन्, एक वर्ष अर्को वर्षबाट टाढा हुँदोरहेछ, […]

  • कार्तिक नाच सुरु

    काठमाडौं, २६ कार्तिक । ऐतिहासिक र धार्मिक महत्व रहेको पाटनको प्रसिद्ध कार्तिक नाच आजदेखि सुरु भएको छ । नाचको पहिलो दिन आज साँझ बाथ प्याँख नाचअन्तर्गतको (सेव लायेगु) देखाइँदै छ । बाथ प्याखँ (बाठोको नाच) शिक्षामूलक हुने कार्तिक नाच प्रबन्ध समितिले बतायो । प्रत्येक दिन साँझ कार्तिक डबलीमा नाच देखाइने गरिएको छ । बाह्र दिनसम्म चल्ने नाचमा झण्डै १०० […]

  • मिथिलाञ्चलमा आजदेखि सामाचकेवा पर्व शुरु

    –संजीतकुमार मण्डल  गौशाला, २६ कात्तिक  ः मिथिलाञ्चलमा दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीको प्रेमको प्रतीक मानिएको सामाचकेवा पर्व आजदेखि शुरु भएको छ । सामाचकेवा पर्व आज पञ्चमीदेखि शुरु भई दश दिनसम्म चल्नेछ भने एघारौँ दिन पूर्णिमाका दिनमा राति सामाचकेवाको विसर्जन गरी यो पर्वको समापन हुनेछ । दश दिनसम्म मिथिलाञ्चलकी दिदीबहिनी, छोरीबुहारी तथा महिलाले आ–आफ्ना दाजुभाइको दीर्घायुको कामना गर्दै […]

  • सूर्यदेवको आराधना गरी मनाइँदै छठ

    काठमाडौँ, २६ कात्तिक  ः छठ पर्वको मुख्य दिन मङ्गलबार साँझ अस्ताउँदो सूर्यलाई पूजा आराधना गरी अघ्र्य दिइँदैछ । कार्तिक शुक्ल चतुर्थीदेखि सप्तमीसम्म मनाइने यो पर्वमा सूर्यदेवको आराधना, उपासना र पूजा गरिन्छ । छठ पर्व आइतबारदेखि शुरु भएको हो । सत्य र अहिंसाप्रति मानवको रूचि बढाउने तथा सबै जीवप्रति सहानुभूति राख्न अभिप्रेरित गर्नु यस पर्वको मुख्य […]

  • सुदूरपहाडमा जात्राको रौनक

    बैतडी, २४ कात्तिक  ः नेपालीको दोस्रो ठूलो चाड तिहारसँगै सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी जिल्लामा जात्राको रौनक शुरु भएको छ । बैतडीसहित दार्चुला, डडेल्धुरालगायतका जिल्लामा कात्तिक शुक्ल पक्षको शुरुवात भएसँगै जात्राको रौनक शुरु भएको हो । कात्तिक शुक्ल पूर्णिमासम्म विभिन्न मठमन्दिरमा जात्रा लाग्ने गर्दछ । कात्तिक शुक्ल पक्ष शुरु भएसँगै बैतडीका प्रसिद्ध त्रिपुरासुन्दरी भगवती मन्दिर, बाह्र ज्योर्तीलिङ्गमध्येको […]

  • छठ पर्वको मुख्य विधि आइतबारदेखि सुरू

    – हिमांशु चौधरी  जनकपुरधाम २४ कार्तिक  प्रकृति प्रति कृतज्ञता र आराध्यदेव सूर्यको उपासना गरी मनाइने छठ पर्वको मुख्य विधि आइतबार देखि सुरू हुँदैछ । मुख्य विधि अन्तर्गत पहिलो दिन ( चतुर्थी ) को विधिमा अरबा–अरबाइन गरिन्छ, जसलाई नहाय–खाय पनि भन्ने गरिएको छ । दोस्रो दिन खरना, तेस्रो दिन अस्ताउँदो र चौथो दिन उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ […]