समाज

  • नेपाल संवत्बारे केही कुरा परिचय र ऐतिहासिकता

    सुलोचना छ्वाजू कार्तिक शुक्ल प्रतिपदाको दिन मनाइने नेपाल संवत् नेवार समुदायको मौलिक चाड म्हःपूजाको दिन पर्दछ । मल्लकालमा राष्ट्रिय संवत् तथा राजकीय संवत्को रुपमा चलेको यो संवत् वर्तमान समय पनि भव्य रुपमा मनाउने चलन रहेको छ । यति धेरै महत्व बोकेको यो संवत् कसले चलाए, कुन पृष्ठभूमिमा किन चलाए भन्ने कुरा इतिहासको गर्भमै लुकेको छ । तर पनि […]

  • तिहारको सांस्कृतिक पक्ष

    ओमप्रसाद धौभडेल आफ्नै मौलिक कला, संस्कृति एवम् सम्पदाका धनी नेवारहरूले वर्षभरिजस्तै विभिन्न प्रकारका चाडपर्व, जात्रा, उत्सव मनाइरहेका हुन्छन् । यस्ता विविध सांस्कृतिक पर्वमा नेपाल संवत्अनुसार कार्तिक कृष्ण अमावास्यादेखि लगातार तीन दिनसम्म मनाउने तिहार पर्व प्रमुख मानिन्छ । कोजाग्रत पूर्णिमाको पन्ध्र दिनपछि मनाउने तिहारसँगै दसंैको सम्बन्ध अप्रत्यक्ष रुपमा देखिन्छ । कोजाग्रत पूर्णिमादेखि लगातार १६ दिनमा १६ प्रकारका विभिन्न लक्ष्मीहरूलाई […]

  • फूलखेतीबाट मनग्य आम्दानी

    बनेपा, २१ कात्तिक  ः विगत सात वर्षदेखि निरन्तर पुष्प व्यवसाय गर्दै आउनुभएका रमिला खड्काले यस वर्ष पनि फूल व्यवसायबाट राम्रो आम्दानी गरेको बताउनुभयो । काभ्रेपलाञ्चोकको बनेपा नगरपालिका–१० जनागालमा विगत सात वर्ष अगाडिदेखि व्यावसायिक रुपमा नै खेती गर्दै आउनुभएका खड्काले मौसमी फूल खेती गरे रु ५० हजारभन्दा बढी आम्दानी गरिसकेको बताउनुभयो । उत्पादन गरेको फूल बनेपा […]

  • लक्ष्मी पूजा– एक चर्चा

    ओम धौभडेल आफ्नै मौलिक कला सांस्कृति परम्परा रितीथितिले सम्पन्न नेवारहरूले मनाउने एक ठूलो पर्वमा तिहार (स्वन्ती नखा, यमपञ्चक) पनि हो । यस पर्वमा मनाइने काग पूजा, कुकुर पूजा, लक्ष्मी पूजा, म्हः पूजा (गोवद्र्धन पूजा) र किजा पूजा (भाइटिका) मध्ये स्वन्ती (तिहार) को तेश्रो दिन अर्थात कार्तिक कृष्ण अमावस्याको दिन काठमाडौं उपत्यकालगायतका नेवारहरूले धुमधामसँग लक्ष्मी पूजा मनाउने […]

  • ३७ किलो चरेससहित तीन पक्राउ

    बुटवल, १८ कात्तिक  ः रुपन्देही प्रहरीले शनिबार राती बुटवलमा ठूलो परिणाममा लागुऔषध चरेससहित तीन जनालाई पक्राउ गरेको छ । प्रहरीले शनिबार राती करीब ८ बजेको समयमा रुपन्देही जिल्लाको बुटवल उपमहानगरपालिका–१३ स्थित बेलबास शान्तिचोकबाट प्रदेश नं ५ तुलसीपुर दाङको प्रहरी अनुसन्धान टोलीले ३७ किलोग्राम चरेससहित तीन जनालाई पक्राउ गरेको हो । विशेष सुराकीका आधारमा इलाका प्रहरी […]

  • काठमाडौं उपत्यकामा आदिवासी नेवारहरूको आगमन

    विष्णुभक्त राजचल ब्रह्माण्डपुराण नामको एउटा पौराणिक कथामा उल्लेख भएअनुसार कश्यप नामका एक ऋषिका तीन पत्नी ‘दिति’, ‘दनु’ र ‘खसा’ थिए । दितिका छोरा दैत्य, दनुका छोरा दानव र खसाका तीनभाइ छोरा यक्ष, खस र राक्षस थिए । यक्षतर्फका सन्तानले कुबेरका वंशज कैलाश पर्वत र मानसरोवर रहेको आसपास तिब्बतमा पुगेर सोही स्थानमा आफ्नो बसोबासस्थल बनाए । पछि तिनीहरू भोट […]

  • गाउँभरि मखमली र सयपत्री फूलले भक्तपुर बन्यो राताम्मे

    भक्तपुर, १६ कात्तिक  ः तिहार नजिकिँदै छ, भक्तपुरका गाउँगाउँमा ढकमक्क फूल फुलेका छन् । व्यावसायिकरुपमा गरिएको सयपत्री र मखमली फूल फुलेर गाउँ ढकमक्क हुँदा गाउँ नै राताम्मे बनेको छ, यसले तिहारको झल्को दिइरहेको छ । जिल्लामा फूलखेती गरिएका गाउँघर र टोलटोलका आँगनदेखि बारीमा समेत लहरै मखमली र सयपत्री फूल लटरम्म फूले पछि यहाँका अधिकांश गाउँ […]

  • अञ्जली दिदीले काष्ठमण्डप बाहिरै भाइटीका लगाउने

    –शर्मिला पाठक  काठमाडौँ, १३ कात्तिक  ः तीन वर्षसम्म पनि काष्ठमण्डप पुनःनिर्माण नभएकाले आउँदो तिहारमा पनि अञ्जली मास्केले मन्दिर बाहिरै भाइटीका लगाउने तयारी गर्नुभएको छ । दिदीबहिनी नभएका दाजुभाइलाई बीस वर्षदेखि निरन्तर टीका लगाउँदै आउनुभएकी अञ्जली दिदीले वसन्तपुरस्थित काष्ठमण्डप भित्रको गोरखनाथ मन्दिर वरिपरि सबैलाई राखेर टीका लगाउँदै आउनुभएको थियो । विसं २०५५ देखि टीका लगाउन शुरु […]