समाज

  • तलेजु भवानीको सेतो घोडा जात्रा

    ओम धौभडेल भक्तपुर नगरमा प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म विजया दशमी अर्थात् मोहनीको अवधिमा यहाँ नला सनेगु, कुछि भ्वय्, स्याक्वट्याक्व, ताँ पूजा, पायो जात्रा, निकुथु जात्रा, खँमेय् जात्राजस्ता थुप्रै जात्रा संस्कृति मनाउने चलन छ । यसैबीच प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल दशमीको मध्यरातमा तलेजु भवानीको पायो जात्राको क्रममा सेतो घोडाको जात्रा हुन्छ । सेतो घोडालाई तलेजु […]

  • भक्तपुरको मौलिक कुमारी पूजा

    ओम धौभडेल नेपाल मौलिक संस्कृतिले धनी देश हो । यहाँ एकातिर मठमन्दिर, देवालय, शिवालय, बहाबही, चैत्य, ढुङ्गेधारा, पाटीपौवा, डबली, पोखरीजस्ता साँस्कृतिक सम्पदाहरू छन् भने अर्काेतिर कुमारी, नवदुर्गा, लाखे, मुपात्रजस्ता जीवन्त संस्कृति पनि छन् । यहाँकी जीवित देवी भनिने कुमारीले नेपाललाई विश्वसामु चिनाउने गरेको छ । भक्तपुरको कुमारीको अझ बढी महत्व भएको मानिन्छ । प्रत्येक वर्ष मोहनीको अवसरमा यहाँ कुमारीको […]

  • खँमेय् जात्रामा हजारौँ भीड

    भक्तपुर, १ कात्तिक  : महानवमीको दिन आज साँझ मनाइने भक्तपुरको प्रसिद्ध खँमेय् अर्थात् राँगो जात्रा सम्पन्न भएको छ । धार्मिक एवम् सांस्कृतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिने सो जात्रा महिषासुर दैत्यको प्रतीकका रुपमा वध गरी असत्यमाथि सत्यको विजयीका रुपमा मनाइएको छ । महानवमीको दिन आज साँझ त्रिपुरासुन्दरी प्रकट भई नवदुर्गा भवानी पूर्ण हुने विश्वासका आधारमा परापूर्वकालदेखि खँमेय् […]

  • खँमेय् जात्रा

    ओम धौभडेल नेपाल धेरै जनजाति आदिवासीहरूको देश हो । नेपाललाई जात्रै जात्राको देशभन्दा फरक नपर्ला । यहाँका कुनै न कुनै सहरमा जात्रा भइरहेकै हुन्छ । त्यसमा नेपालमण्डलमा बस्ने नेवारहरूको सांस्कृतिका जीवनमा मौलिक जात्रा एउटा महत्वपूर्ण पक्ष हो । नेपालमण्डलभित्रका कैयौं प्राचीन नेवार बस्तीहरूमा वर्षभरिजसो नै थुप्रै विशेषताहरूले भरिएका जात्रा मनाउने चलन छ । ग्वल देवपतनको मचातिया जात्रा, बोडे थिमिको जिब्रो […]

  • लिङ्गे पिङ लोपोन्मुख अवस्थामा

    भक्तपुर ३१ असोज  ः दशैँको बेलामा आकर्षक रुपमा खेलिने लिङ्गे पिङ काँठ क्षेत्रमा लोपोन्मुख अवस्थामा पुगेको छ । केही वर्षअघिसम्म चोक–चोक र टोल–टोलमा देखिने यस्ता पिङ यस वर्षदेखि काठमाडौँ उपत्यकामा देख्नसमेत मुस्किल परेको छ । दशैँ आयो भन्ने बित्तिकै जसको पनि मनमा पिङ खेल्ने, आकाशमा चङ्गा उडाउने र लङ्गुरबुर्जा खेल्नेको प्रतिस्पर्धा नै हुने गर्दथ्यो तर […]

  • थारु समुदायको अटूट आस्था र विश्वास छ सखिया नृत्यमा

    – राजेन्द्रप्रसाद पनेरु  कञ्चनपुर, ३० असोज  ः मादलको तालसँगै कम्मर मर्काएर थारु युवतीहरुले दशैंका बेला नाच्ने सखिया नृत्य सामाजिक सद्भाव र धार्मिक भावनाबाट ओतप्रोत छ । सामूहिक रुपमा सबैका घरघर गएर नाचिने भएकाले यस नृत्यले समाजमा सद्भाव फैलाउन मद्दत पु¥याएको छ । धार्मिक अनुष्ठान र तान्त्रिक विधिबाट मात्रै यो नृत्यको आरम्भ र अन्त्य गर्ने गरिन्छ […]

  • बढ्दो महिला हिंसा – दोषी को ?

    पुनम जोशी अहिले नेपालमा महिलामाथि हुने गरेको हिंसा दिन दुईगुणा रात चौगुना वृद्धि भएको छ । हरेक दिन हरेक घण्टा हरेक मिनेट महिलामाथि हिंसा गर्ने, संवेदनशील अङ्गमा छुने, जिस्काउने, घुरेर हेर्ने र पाएसम्म बलात्कार नै गरी छोड्ने चलन र मेलाजस्तो भएको छ । १०– १२ वर्षको केटादेखि घरमा श्रीमती भएको पुरुष र अझै भनांै ७०–८० वर्षको वृद्धले […]

  • नेवार समुदायको मौलिक पर्व मोहनी नखः

    –गौतमबुद्ध बज्राचार्य  काठमाडौँ, २८ असोज  ः वा¬ङ्गु लप्ते तुयु बजी हाकु मुस्या क्या मज्जा पालु छोय्ला द्यने ब्वया न्हिला ख्वालँ झन् बाँला । (हरियो लपस सेतो चिउरा कालो भटमास क्या मज्जा पिरो छोयला माथितिर राख्दा हाँसेको भावले झन् राम्रो) यो नेवारी गीतको धुनसँगै नेवार समुदायमा मोहनी नखः शुरु भएको छ । हरियो पातको टपरीमा सेतो […]