विचार

  • नेपालको सन्दर्भमा विवाहको बदलिंदो स्वरुप र प्रेम विवाह

    सुरेश बखुन्छे मानव सभ्यताको विकासक्रममा परापूर्व कालदेखि नै मानिस सामूहिक रुपमा बस्दै आएको र सँगै मिलेर बस्ने, खाने तथा सिकार गर्नेजस्ता कार्य गर्नुका अतिरिक्त सँगसँगै जीविकोपार्जन गर्दै आएका छन् । यसैकारण पनि मानव समाजको विकासक्रममा विवाहले पनि आफ्नै महत्व बोकेको छ । तर, मानव समाजको विकासको इतिहास पल्टाउने हो भने सुरुमा विवाहले सामाजिक मान्यता पाएको देखिंदैन । समाजका […]

  • प्रदेशहरू बेथितिका नयाँ जन्मदाता !

    सुरेन्द्रराज गोसाई हामी गर्वका साथ भन्छौँ, यो भक्तपुर नगरीको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, राजनीतिक तथा शैक्षिक क्षेत्रमा विशिष्ट पहिचान छ र बेजोड योगदान छ । जति सम्पदा, सांस्कृतिक धरोहर, कला, संस्कृतिले यो तेजिलो छ, जनपक्षीय राजनीतिक आन्दोलनमा खेलिरहेको अग्रणी भूमिकाले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा यसले प्रतिष्ठा कमाइरहेको सर्वविदित्तै छ । यो विषयले हाम्रो आत्मगौरव चुलिएको छ । यो सन्दरतामा अझ […]

  • संशोधनवाद र अवसरवाद –२

    यहु प्रकाश पछि आएर, सन् १९६३ मै युगास्लाभियाले मस्को घोषणा र मस्को वक्तव्यमाथि असहमति जनाउँदै विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलनमा सोभियत सङ्घको कम्युनिष्ट पार्टीको ठूलो राष्ट्र अहङ्कारवादको विरोध गर्दै र त्यसको नियन्त्रणबाट युगोस्लाभिया स्वतन्त्र भयो । यसबारे ऊ सिक्वानले लेखेको पुस्तकबाट केही वाक्यहरू प्रस्तुत गर्नु उपयुक्त हुनेछ । तर, युगोस्लाभियाका कम्युनिष्टहरूको सङ्घ (LCY) त विभिन्न देशका ६४ ओटा पार्टीहरूले […]

  • संशोधनवाद र अवसरवाद

    यहु प्रकाश समय परिवर्तनसँगै नयाँ नयाँ समस्या आउँछ । त्यसलाई समाधान गर्न नयाँ–नयाँ कुराको आवश्यकता हुन्छ नै । नयाँ–नयाँ आवश्यकतालाई पूरा गर्न नयाँ परिवर्तनको खाँचो हुन्छ । परिवर्तित परिस्थितिअनुसार नयाँ सिद्धान्त पनि पत्ता लाग्छ । पुरानो समाजको परिवर्तनको कारण र त्यस कारणको व्यवस्थित वैज्ञानिक विश्लेषणकै एउटा उपाय माक्र्सवाद –लेनिनवाद हो । लेनिनले भन्नुभयो –“हरेक नयाँ परिस्थितिअनुसार आफ्नो व्यवहार बनाउनु, आपूmलाई […]

  • अब उठ्ने पालो काङ्ग्रेसको रे !

    खुशीलाल थारु प्रतिगमनविरोधी आन्दोलनताका गिरिजाबाबुले एउटा गीत गाए, ‘एक जुगमा एक दिन’ । दरबारबाट सडकमा फालिएका गिरिजाबाबुले राणाशाहीविरुद्ध आन्दोलन सम्झे । फेरि सत्ताको भ¥याङ चढ्न गोपालप्रसाद रिमाललाई सम्झे । वामपन्थी र विद्रोही भावको त्यो गीत गाउन काङ्ग्रेसजनलाई दकस मान्नुपर्ने थिएन । किनभने रिमाल चल्तीको कुनै प्रतिद्वन्द्वी पार्टीका कार्यकर्ता थिएनन् । गीतको सन्देशले भन्दा पनि गायकको पार्टीगत संलग्नताको आधारमा गीत छनोट […]

  • मुक्ति र परिवर्तन काममा कि कुरामा ?

    –मेरिना शाक्य देशमा धेरै सरकार बने पनि नेपाली जनताले चाहेको परिवर्तन हुनसकेको छैन । सरकारको नेतृत्व गर्ने बेला सरकारले आश्वासनको पोको बाँडथ्यो तर ती आश्वासनको पोको सपनामात्र हुन्थ्यो, अहिलेसम्म भइरहेको यही हो । ओली नेतृत्वको सरकारले पनि विकास युद्धसरि अघि बढ्ने बतायो । वर्तमान सरकारले मात्रै नेपाली जनताको मुक्ति गर्ने र आर्थिक परिवर्तन हुने बतायो । सत्तासीन दलका नेता […]

  • पुँजीवादमा कामदार वर्गको हित मृगतृष्णामात्र

    एसडी राजचल माक्र्सवादी सिद्धान्तअनुसार सामन्तवादी व्यवस्थाको पतन वा हारपश्चात्को राज्य व्यवस्था पुँजीपति वर्गको हातमा जान्छ र पुँजीपति वर्गले सञ्चालन गर्ने शासन व्यवस्था नै पुँजीवादी शासन व्यवस्था हो । पुँजीपति वर्गले सञ्चालन गर्ने हुनाले यस राज्य व्यवस्थामा पुँजीपति वर्ग झन्झन् धनी हुन्छन् भने कामदार अर्थात् सर्वहारा वर्ग झन्झन् गरिब हुन्छन् । सिद्धान्ततः सामन्तवादविरुद्ध धनी र गरिब वा पुँजीपति […]

  • विपरीत धारको यात्रा

     नीरज लवजू, मजदुर दैनिक पुँजीवादी व्यवस्थाले सञ्चार र पत्रकारिता क्षेत्रमा व्यवसायिकताको नाममा व्यापार गर्दै आएको छ । यस्तो परिस्थितिमा पुँजीवादी व्यवस्थाविरुद्ध लड्ने लक्ष्य राखेको आस्थाको सञ्चारमाध्यमको एक चौथाइ शताब्दीका निरन्तर सञ्चालन आफै पनि प्रवाहको विपरीत धारमा हिंड्नु हो । हाम्रा तीनवटा सञ्चारमाध्यमले त्यहीविपरीत धारको यात्रा गरिरहेको छ । नदीको धारविपरीत हिँड्नु कति कठिन हुन्छ भन्नेमा मैले धेरै चर्चा […]