इरानद्वारा अमेरिका–इजरायललाई चेतावनी
- भाद्र १२, २०८३
“मानव जातिको लागि साझा भविष्यका साथ समुदाय निर्माण गर्ने दृष्टिकोणले शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका पाँच सिद्धान्तहरूको एउटै भावनालाई अगाडि बढाउँछ । दुवैको जरा ‘आफ्नो छिमेकीप्रति दयालु रहेको छ’, ‘अखण्डताको माध्यमबाट सौहार्दता खोज्दछ’ जस्ता परम्परागत चिनियाँ मूल्यहरूमा आधारित छ र ‘सबै राष्ट्रहरूबिच सद्भाव बढाऔँ’ ।”
उक्त विचार जून २८ का दिन शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका पाँच सिद्धान्तको ७० औँ वार्षिकोत्सवको उपलक्ष्यमा आयोजित सम्मेलनमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले व्यक्त गर्नुभएको हो । उहाँले मानव जातिको लागि साझा भविष्यका साथ समुदाय निर्माण गर्नको लागि अगाडिको मार्गचित्र कोर्दै शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका पाँच सिद्धान्तको सार र समयका लागि तिनीहरूको सान्दर्भिकताबारे व्याख्या गर्नुभयो ।
उहाँले शान्तिका लागि सबै देशले साझा जिम्मेवारी वहन गर्दै शान्तिपूर्ण विकासको बाटोमा अघि बढ्नुपर्ने र शान्तिको खोजी, शान्ति सुरक्षा र शान्तिको आनन्द उठाउन मिलेर काम गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
शताब्दीयौँदेखि मानवताले युद्धलाई मानव जातिबाट सकेसम्म टाढा राख्ने सपना देख्दै आएको छ ताकि विश्वभरका बालबालिकाहरू शान्तिको घाममा खुसीसाथ हुर्कन सकून् । इतिहासको डण्डा एक पुस्ताबाट अर्को पुस्तामाथि पर्छ र मानव प्रगतिको कारण एक युगबाट अर्को युगमा अगाडि बढ्छ किनकि मानवताले समयका प्रश्नहरूको जवाफ खोज्छ ।
सत्तरी वर्षअघि सुरु गरिएको शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका पाँच सिद्धान्तले राज्य–राज्य सम्बन्धलाई कसरी सम्हाल्ने भन्ने महत्वपूर्ण प्रश्नको ऐतिहासिक जवाफ दिएको छ । आज सत्तरी वर्षपछि, ‘कस्तो संसार बनाउने र कसरी निर्माण गर्ने’ भन्ने ऐतिहासिक प्रश्नले चुनौती दिएको सीले मानव जातिको साझा भविष्यसहितको समुदाय निर्माण गर्ने दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्दै समयको आह्वानलाई जवाफ दिनुभएको छ । दुवैले शान्तिपूर्ण विकासको बाटोमा हिँड्ने चीनको दृढ सङ्कल्प प्रकट गर्दछ ।
पाँच हजार वर्षभन्दा लामो इतिहास भएको चिनियाँ सभ्यताले सधैँ शान्तिको कदर गरेको छ । शान्ति, सद्भाव र सद्भावको खोज चिनियाँ चरित्रको अभिन्न अङ्ग हो जुन चिनियाँ जनताको रगतमा गहिरो छ ।
ब्रिटिश विद्वान् मार्टिन ज्याक्सका अनुसार परम्परागत चिनियाँ संस्कृतिमा समाहित “सबैका लागि साझा हितलाई पछ्याउने’ र ‘सबै राष्ट्रहरूबिच सद्भाव प्रवद्र्धन गर्ने’ भन्ने मूल्यहरूले चिनियाँ सभ्यताको गहिरो समावेशिता झल्काउँछ जसले चीनको नीति र प्रस्तावहरूलाई प्रभाव पारेको छ ।
चीन लामो समयदेखि विश्वको शक्तिशाली राष्ट्रमध्ये एक थियो । यद्यपि, यो उपनिवेशवाद वा आक्रमणमा संलग्न भएन । आफ्नो स्थापना भएको विगत ७० भन्दा बढी वर्षहरूमा जनवादी गणतन्त्र चीनले कहिल्यै कुनै युद्धलाई उक्साएको छैन वा विदेशी भूमिको एक इन्च पनि कब्जा गरेको छैन ।
चीन अलगावको विरुद्धमा उभिएको छ र अन्तरक्रियाको पक्षमा छ, जबरजस्तीको विरोध गर्दै सहअस्तित्व र साझा प्रगतिको वकालत गर्दछ र सद्भावको माध्यमबाट शान्तिको वकालत गर्दछ र जङ्गलको कानुनलाई अस्वीकार गर्दछ । चिनियाँ सभ्यताको आन्तरिक शान्तिपूर्णताले विश्व शान्तिको रक्षा गर्न, विश्वव्यापी विकासमा योगदान दिन र अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थालाई कायम राख्न चीनले सधैँ काम गर्नेछ भन्ने कुरा निर्धारण गर्छ ।
चीन शान्तिपूर्ण विकासको मार्गमा प्रतिबद्ध छ र सधैँ शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका पाँच सिद्धान्तहरूको अभ्यास गर्ने र मानव जातिको साझा भविष्य भएको समुदायको निर्माण गर्नेछ ।
यस वर्ष, सीले कजाकिस्तानको अस्तानामा ‘साङ्घाई सहयोग सङ्गठन प्लस’ को बैठकमा शान्ति र शान्तिको साझा घर निर्माण गर्ने प्रस्ताव राख्नुभएको थियो र फोरमको २०२४ पेइचिङ शिखर सम्मेलनको उद्घाटन समारोहमा शान्ति र सुरक्षामा आधारित आधुनिकीकरणलाई संयुक्तरूपमा अगाडि बढाउने घोषणा गर्नुभयो । रूसको कजानमा भएको १६ औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा साझा सुरक्षाका रक्षकहरू चीन–अफ्रिका सहयोगमा र शान्तिको लागि प्रतिबद्ध ब्रिक्स निर्माण गर्ने वाचा र सबै ब्रिक्स सदस्यहरूलाई काम गर्न आह्वान गर्नुभयो ।
यी महत्वपूर्ण प्रस्तावहरूले साझा, व्यापक, सहयोगात्मक र दिगो सुरक्षा अभ्यास गर्ने चीनको प्रतिबद्धता र विश्व शान्ति र विकासको लागि बलियो गति सृजना गर्दै विश्वव्यापी सुरक्षा पहल कार्यान्वयन गर्ने चीनको सङ्कल्पलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ ।
ब्राजिलका राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भाले सीले जनहितका लागि काम गरेर, सामाजिक निष्पक्षता र न्यायको समर्थन गर्दै, युद्धमा शान्ति, द्वन्द्वमा सहयोग र विनाशमाथि सृष्टिको वकालत गरेर विश्वका लागि उदाहरण बसाएको बताउनुभयो ।
चिनियाँ सभ्यताको आन्तरिक शान्तिपूर्णताले चिनियाँ आधुनिकीकरण शान्तिपूर्ण विकासको आधुनिकीकरण हो भनी निर्धारण गर्छ । आधुनिक चीनले विश्व शान्ति र विकासलाई बलियो बनाउनेछ । चीनले खोजेको आधुनिकीकरण देशको लागि मात्र होइन । शान्तिपूर्ण विकास, छिमेकीसँग मित्रता र साझेदारी कायम गर्ने नीति र सद्भाव, इमानदारिता, पारस्परिक हित र समावेशीताका सिद्धान्तमा मुलुक प्रतिबद्ध रहनेछ । चिनियाँ आधुनिकीकरणका फाइदाहरू आफ्ना छिमेकीहरूसँग बाँड्न तयार छ ।
चीनको शान्तिपूर्ण विकास सधैँ विश्वसँग जोडिएको छ । चीन सबै देशहरूसित एकता र सहयोगमार्फत साझा सुरक्षा खोज्न र दिगो शान्ति र विश्वव्यापी सुरक्षाको सुन्दर विश्व निर्माण गर्न सबै देशहरूसँग मिलेर काम गर्न प्रतिबद्ध छ ।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेसले चीनको शान्तिपूर्ण विकास मानव जातिको इतिहासमा एउटा महान् कार्य भएको र यो सम्पूर्ण मानव जातिको शान्ति र प्रगतिका लागि उपयुक्त भएको बताउनुभयो ।
चिनियाँ सभ्यताको गहिरो इतिहासबाट ज्ञान निकालेर चीनले नयाँ युगमा प्रमुख राष्ट्रको रूपमा आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गरिरहेको छ । यसले औपनिवेशिक लुटपाटको कुल्चिने बाटो वा बलियो भएपछि प्रभुत्व खोज्ने गलत बाटो कहिल्यै लिनेछैन । बरु, यो शान्तिपूर्ण विकासको सही मार्गमा रहनेछ ।
त्यतिमात्र होइन चीनले शान्ति, विकास, सहयोग र पारस्परिक लाभको झण्डालाई उच्च राख्न जारी राख्दै विश्व शान्ति र स्थायित्वका साथै मानव जातिको साझा प्रगतिको प्रवद्र्धनमा नयाँ योगदान दिनेछ ।
– ‘पिपुल्स डेली अनलाइन’ बाट
अनुवाद : प्रकाश
Leave a Reply