विज्ञान प्रविधि

  • वर्षकै लामो दिनमा दुर्लभ सूर्यग्रहण

    काठमाडौँ, ७ असार । असार ७ गते (सन् २०२० जून २१), आषाढ शुक्ल औँशी आइतबार नेपाललगायत विश्वका विभिन्न देशहरूबाट सूर्यग्रहण देखियो । सूर्य र आ–आफ्नो कक्षमा परिक्रमा गरिरहेका पृथ्वी र चन्द्रमा एउटै सीधारेखामा परी चन्द्रमाको छायाँ पृथ्वीमा पर्ने र छायाँ परेको स्थानबाट हेर्दा सूर्यलाई केही समय चन्द्रमाले छेकेको देखिने अवस्थालाई सूर्यग्रहण भन्ने गरिन्छ । हिजोको ग्रहण उत्कर्षमा चन्द्रमाले […]

  • संसारभरिका चरा जोड्छ संसार सारा

                दुई हप्ताअघि तीन जना साना साना बालक गुलेलीले चरा मार्दै हिँडिरहेको देखेँ, घरको कौसीबाट तल झरेँ, बच्चाहरूसँग मायाले कुरा गरेँ, मारेको चार किन्छु भन्दा तीन वटाको एकसय पचास रूपैयाँ भन्यो । सय रूपैयाँ दिन्छु गुलेली मलाई सुम्पन्न भनेँ, मानेनन् । प्रतिगोटा सयको दरले तीनवटै किनेँ । मैले मायाले चरा हाम्रो पर्यावरणको निम्ति कति महत्वपूर्ण छ, त्यसबारे दुई–तीन […]

  • अनलाइन कक्षा:अवसर र चुनौती

                कोभिड–१९ को महामारीका कारण विश्वभरका अधिकांश देशका नागरिकहरू बन्दाबन्दीमा छन् । कोभिड–१९ बाट करिब ३३ लाख ४० हजारभन्दा बढी मानिसहरू सङ्‍क्रमित भएका छन् भने २ लाख ३० हजार जतिको ज्यान लिइसकेको छ । अधिकांश देशका सरकारहरूले कोभिड–१९ सङ्‍क्रमणलाई फैलिन नदिन अस्थायीरूपमा सम्पूर्ण शिक्षण संस्थाहरू बन्द गरे । युनेस्कोको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार बन्दाबन्दीका कारण १८६ देशका करिब १ […]

  • डिजिटल कन्ट्याक्ट ट्रेसि· एक चर्चा

    -अमोद उलक             चीनको उहान सहरलाई लकडाउन गर्दै सारा विश्व त्रसित बनाएको कोभिड– १९ को रोकथामको लागि आज सबैजना आ–आफ्नो क्षेत्रमा लागिपरेका छन् । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले चीनको उहान सहरमा महामारी फैलिएपछि ३० जनवरीमै विश्व स्वास्थ्य सङ्कटकाल घोषणा गरेको हो । तर, त्यतिबेला इटाली, स्पेनलगायत युरोपेली राष्ट्रहरू एवं संरा अमेरिकाले समेत यसलाई चीनको समस्या भनेर बेवास्ता गरेको […]

  • लकडाउनमा अनलाइन कक्षा र जूम

    सुनील सुवाल             विश्वभर महामारीको रूपमा फैलिएको कोभिड–१९ को कारण अधिकांश देश लकडाउनमा छ । यतिबेला यो महामारीको कारण आ–आफ्ना टाढाको दाजुभाइ, साथीभाइ र छिमेकीसँग सम्पर्क गर्ने एउटा भरपर्दो माध्यम अनलाइन मिडिया हो । अहिले संसारमा अधिकांश मानिस घरभित्र बसेको बेला फेसबुक, स्काइप, भाइवर अत्याधिक प्रयोग भएको देखिन्छ ।             विकसित देशहरूमा अनलाइन सफ्टवेयरमार्फत घरैबाट काम गर्ने सुविधा […]

  • लकडाउन, इन्फोडेमिक र साइबर सुरक्षा

    नरेश खत्री लकडाउन             अहिले संसार लकडाउनमा छ । संसारका सबैजसो देशका सरकारहरूले आ–आफ्ना जनतालाई घरमै बसेर कोभिड १९ विरुद्धको युद्ध लड्न आह्वान गरिरहेका छन् । छिमेकी भारतका एक अर्ब ३०–४० करोड जनतालाई अहिले लकडाउनमा राखिएको छ । चीनमा उच्च महामारीको बेला करिब ७५–८० करोड जनसङ्ख्या लकडाउनमा थिए । चीन अहिले बिस्तारै महामारीबाट सामान्य जीवनमा फर्किदै छ । संरा अमेरिकामा […]

  • भाइरस र रोग प्रतिरोधी क्षमता

    – सरोजराज गोसाई भाइरल रोगको उपचार कोभिड १९ को कुनै औषधि पत्ता लागेको छैन । कुनै पनि भाइरसविरुद्ध आजसम्मको चिकित्सा विज्ञानले कुनै बुटि भेट्टाएको छैन पनि । त्यस्तो ओखति बनेको भए एचआईभीलगायत सार्स, मार्स, इन्फ्लुयन्जा, रेविज आदि विभिन्न भाइरल रोगबाट लाखौँले जीवन गुमाउनु पर्दैनथ्यो होला । भाइरसलाई कुनै जीव नै होइन भन्ने तर्क पनि गरिन्छ । भाइरस आफै वृद्धि […]

  • राउटरमात्रै छन्, इन्टरनेट सेवा चल्दैन

    सिन्धुपाल्चोक, २९ फागुन । सिन्धुपाल्चोकको १०३ वडामध्ये अधिकांशमा इन्टरनेटको लाइन जडान गरिएको छैन । जडान गरिएका वडामा पनि राउटर मात्रै छन्, इन्टरनेट सेवा चल्दैन । यसैगरी स्वास्थ्य संस्था, विद्यालय र अन्य सरकारी कार्यालयमा पनि इन्टरनेट सेवा छैन । जिल्ला सदरमुकाम चौतारा र आसपासका अधिकांश विद्यालयमा इन्टरनेट सुविधा छैन । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले दाबी गरेजस्तो निःशुल्क इन्टरनेट सेवा उपलब्ध नभएको […]