ब्रोडपिकबाट शव भेटिएसँगै प्रसिद्ध पर्वतारोही पुर्जाको मृत्यु भएको पुष्टि

(विश्वको १२ औँ अग्लो चुचुरोमा हिमपहिरोमा बेपत्ता भएका अन्य छ जना पर्वतारोहीहरूको खोजी पाकिस्तानी उद्धारकर्ताहरूले अझै गरिरहेका छन् ।)
१ अगस्ट, २०२६ । विश्वका १४ अग्ला हिमालहरूको सबैभन्दा छिटो आरोहणको रेकर्ड कायम गर्ने नेपालमा जन्मेका प्रख्यात पर्वतारोही निर्मल पुर्जा पाकिस्तानमा भएको एक पर्वतारोहण अभियानको क्रममा हिमपहिरोमा परी मृत्यु हुनेमा परेका छन् ।
“आज हामी गहिरो दुःख र अपार हृदयविदारकताका साथ पुष्टि गर्छौँ कि निर्मल ‘निम्सदाइ’ पुर्जाले ब्रोड पिकको हिमपहिरोमा परी दुःखद रूपमा आफ्नो ज्यान गुमाएका छन्,” उनको कम्पनी, एलिट एक्सपिडिसनले शनिबार सामाजिक सञ्जालमा भनेको छ ।
“हामीले पनि यो पुष्टि प्राप्त गरेका छौँ कि अभियानका अन्य सदस्यहरू दुःखद रूपमा बाँचेनन्,” थप विवरण नदिई कम्पनीले थप्यो ।
४३ वर्षीया पुर्जा उत्तरी पाकिस्तानको ८,०५१ मिटर (२६,४१४ फिट) अग्लो ब्रोड पिकमा १० आरोहीहरूको समूहको नेतृत्व गरिरहेका थिए† जब बिहीबार हिमपहिरो खस्यो र समूह बेपत्ता भएको रिपोर्ट गरिएको थियो ।
ब्रोड पिक विश्वको १२ औँ अग्लो हिमाल हो, जुन पाकिस्तानको गिलगित–बाल्टिस्तान क्षेत्रमा प्राविधिक रूपमा कठिन आरोहण गर्न गा¥हो छ ।
यसअघि, पाकिस्तानी अधिकारीहरूले उद्धारकर्ताहरूले चार शव फेला पारेको र तीमध्ये तीन जनालाई शुक्रबार प्रतिकूल मौसममा उद्धार गरिएको बताएका थिए जसले गर्दा खोज र उद्धार हेलिकप्टरहरूबाट उडानहरू अवरूद्ध भएका थिए ।
क्षेत्रीय गिलगिट–बाल्टिस्तान सरकारले ती तीन जनालाई नेपाली पर्वतारोही पुरबहादुर गुरुङ, ओमानी पर्वतारोही नाधिरा अल हार्थी र अमेरिकी पर्वतारोही मलोरी गाइसको रूपमा पहिचान गरेको थियो । अल हार्थी सगरमाथा आरोहण गर्ने पहिलो ओमानी महिला थिइन् ।
समूह हराएको पहिलो रिपोर्ट गर्ने पाकिस्तानको अल्पाइन क्लवका अनुसार अभियानमा पाँच नेपाली पर्वतारोही, ओमानी र अमेरिकी पर्वतारोही, पाकिस्तानी पर्वतारोही सोहेल सखी, वाङको रूपमा पहिचान गरिएका चिनियाँ पर्वतारोही र एक अर्का विदेशी पर्वतारोही थिए ।
अभियानका नेता पुर्जा नेपालमा जन्मेका ब्रिटिश सेनाका पूर्वसिपाही हुन् जसलाई निम्स दाइ भनेर चिनिन्छ ।
उनले सन् २०१९ मा विश्वका १४ वटा अग्ला चुचुराहरू १८९ दिनमा चढेर कीर्तिमान रचे, जुन नेटफ्लिक्स वृत्तचित्र ‘१४ पिक्स : नथिङ इज इम्पोसिबल’ मा चित्रण गरिएको थियो । उनको रेकर्ड २०२३ मा तोडिएको थियो ।
नेपालका प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पुर्जा र अन्य पर्वतारोहीहरूको ‘दुःखद’ मृत्युप्रति समवेदना व्यक्त गर्दै ‘हामीलाई स्तब्ध बनाएको’ बताए ।
“सबै मृतक आरोहीहरूको भौतिक यात्रा अवरुद्ध भएको छ तर उनीहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणादायी रहनेछ,” शाहले सामाजिक सञ्जालमा एक विज्ञप्तिमा भने ।
बिहीबार दिउँसातिर आएको हिमपहिरोमा १० जना पर्वतारोही पुरेका थिए ।
खोजी भइरहेको क्षेत्र ‘दुर्गम र कठिन’ छ, गिलगिट–बाल्टिस्तानका पर्यटन विभागका उपनिर्देशक साजिद हुसेनले भने ।
विश्वका १४ वटा अग्ला चुचुराहरूमध्ये आठ वटा नेपाल, पाँच वटा पाकिस्तानमा र एउटा तिब्बतमा छ । आरोहण विज्ञहरूका अनुसार अहिलेसम्म तीन दर्जनभन्दा बढी पर्वतारोहीहरूले सबै १४ वटा चुचुराहरू आरोहण गरेका छन् । ब्रोड पिकलाई पाकिस्तानको सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण आरोहणहरूमध्ये एक मानिन्छ ।
साथीहरूमा युक्तको नामले चिनिने नेपालका गुरुङले अरू कोहीभन्दा धेरैपटक सगरमाथा आरोहण गरे, जसमा उनको नाममा १० पटक सफल आरोहण भएको थियो, नेपालको अनलाइन खबरले उल्लेख गरेको छ । उनले विश्वको ८,००० मिटर (२६,२४६ फिट) चुचुराहरूमध्ये १२ वटा सफलतापूर्वक आरोहण पनि गरका थिए ।
युक्तले २४ घण्टाभित्र पाकिस्तानको विश्वको दोस्रो अग्लो चुचुरोे केटू (K2) आरोहण गरेर कीर्तिमान पनि बनाएका थिए । उनी पहाडमा फसेका पर्यटकहरूको उद्धार कार्यमा नियमित रूपमा संलग्न थिए ।
ओमानकी अल हार्थीले भूगोलमा स्नातकोत्तर गरेकी छिन् र यसअघि ओमानको शिक्षा मन्त्रालयमा नागरिकता विभागको निर्देशकको रूपमा काम गरिसकेका छन्, गल्फ न्युजले रिपोर्ट गरेको छ । सन् २०१९ मा उनी सगरमाथाको शिखरमा पुग्ने पहिलो ओमानी महिला बनिन् र त्यसपछि विश्वको दोस्रो अग्लो हिमाल केटू चढ्ने पहिलो ओमानी बनिन् । अमेरिकाकी गाइसको लागि यो पाकिस्तानको ८,००० मिटरको चुचुरोमा उनको पहिलो प्रयास थियो ।
३९ वर्षीया गाइस सान एन्टोनियोमा बस्थे । उनले यस वर्षको सुरुमा सामाजिक सञ्जालमा घोषणा गरिन् कि उनी ‘जीवन कहाँ जान्छ भनेर हेर्नको लागि अज्ञातमा विश्वासको विशाल छलाङ्ग’ लगाउन आफ्नो पिलाटेस स्टुडियो बन्द गर्दै छिन् । “मलाई शङ्का छ कि त्यहाँ धेरै हेलमेट, हार्नेस र क्र्याम्पनहरू संलग्न हुनेछन् ।”
फोटोहरू :
१) जुलाई १४, २०२३ मा खिचिएको यो तस्बिरले पाकिस्तानको गिलगिट–बाल्टिस्तानको काराकोरम श्रृङ्खलामा रहेको विश्वको १२ औँ अग्लो हिमाल ब्रोड पिकको दृश्य । (जो स्टेनसन/एएफपी)
२) जनवरी २६, २०२१ मा काठमाडौँ, नेपालको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा आइपुग्दा नेपाली पर्वतारोहण टोलीका सदस्य निर्मल पुर्जाको फाइल तस्बिर । सो नेपाली टोली जाडोयाममा माउन्ट केटू (K2) को ऐतिहासिक पहिलो आरोहण गर्ने टोली बनेको थियो ।
(निरञ्जन श्रेष्ठ/एपी फोटो)