के भारतको हिन्दु समाज हत्याराहरूको साझेदार बन्दै गएको हो ?

भारतको हरियाणा राज्यको नुह जिल्लाअन्तर्गत आउने इन्दरी गाउँमा ३० मे २०२१ को दिन एम सभा भयो । त्यस सभाका एक वक्ताले सोधे, –उनीहरू हाम्रा आमा र दिदी–बहिनीहरूको नाङ्गो तस्बिर खिँच्छन्, के हामी उनीहरूको हत्या पनि गर्न पाउँदैनौँ ? यस प्रश्नमा उनीहरूको नाम उल्लेख छैन । ती को हुन् र कसको हत्या गर्ने छुट मागिँदै छ ? सर्वनामको प्रयोग चतु¥याइँपूर्वक गरिएको छ । स्रोताहरूलाई थाहा थियो कि ती को हुन् र कसको हत्या दिनदहाडै गर्ने अधिकार उनीहरू खोजिरहेका छन् ?
त्यो सभा हरियाणा, उत्तर प्रदेश र राजस्थानबाट आएकाहरूको थियो । उनीहरू १६ मे का दिन जीम ट्रेनर मुस्लिम युवक आशिफको हत्याका अभियुक्तहरूलाई छोड्ने माग गर्दै भेला भएका थिए । आशिफ र उनको भाइ राशिदमाथि केही मानिसहरूले अचानक हमला गरे र पिटिपिटिकन आशिफलाई मारिदिए । राशिद बाँचे र उनले भने हमलाकारीहरूले जय श्री राम भनिरहेका थिए र उनीहरूलाई पनि जय श्री राम भन्न बाध्य पारिरहेका थिए । त्यस भीडले सबै मुसलमानहरूको हत्या गरिदिने धम्की दिइरहेको थियो ।

प्रहरीले ढिलै भए पनि जाहेरीमा नाम रहेका १४ जना अभियुक्तहरूमध्ये केहीलाई पक्राउ ग¥यो । त्यो घटना कुनै साम्प्रदायिक हिंसाको घटना नभएको प्रहरीको दाबी छ । पुरानो व्यक्तिगत रिसइवीलाई साँध्न साम्प्रदायिकताको रङ्ग दिएर हत्याकाण्ड गराइएको मात्र हो ।
प्रहरीले स्पष्ट पारे पनि मेवातमा त्यस हत्याकाण्डपछि अझै पनि द्विविधा छ कि यो साम्प्रदायिक हिंसा हो कि सामान्य हिंसा । मेवातमा मुसलमानहरूको बसोबास पनि बाक्लै छ । अहिले त उनीहरूले प्रहरीको कारबाहीमा भरोसा गरेको र अभियुक्तहरूलाई कारबाही हुनेमा आशावादी रहेको बताइरहेका छन् । तर, भित्रभित्रै उनीहरूमा कतै त्यस्तै हिंसाको अर्को शिकार आफू त हुने होइन भन्ने डरत्रास रहेको उनीहरूमध्ये केहीले खुलासा गरेका छन् ।
उनीहरूको आरोप छ कि यो साम्प्रदायिक हिंसा नै हो । यसो हुँदाहुँदै पनि मुसलमान समुदायले कुनै सार्वजनिक सभा वा विरोध प्रदर्शन गरेको छैन र अपराधीहरूमाथि कारबाही गर्ने काम प्रहरीलाई छोडिदिएका छन् । तर, स्वयम्लाई हिन्दु हितको रक्षक दाबी गर्ने सङ्गठन र व्यक्तिहरू सक्रिय भएका छन् र अभियुक्तहरूको विनासर्त रिहाइको माग गर्दै ठाउँ–ठाउँमा पञ्चायत (बैठक) गरिरहेका छन् ।
ती सभाका भाषणहरूमा स्पष्ट छ कि उनीहरूले ती हत्या आफूहरूले गरेको भनिरहेका छन् । तर, अभियुक्तहरूको नाम लिएर तिनीहरूले नमारेको भनिरहेका छन् । उनीहरूको कथन थियो – आशिफ आफ्नो कर्तुतको कारण मारिए । उसले हाम्रा आमा, दिदबिहिनीहरूको नाङ्गो तस्बिर खिचिरहेका थिए ।… के हामी उसको हत्या पनि गर्नसक्दैनौँ ? हामी उनीहरूलाई गोली ठोकिदिन्छौँ र हेर्नेछौँ कि कसले आफ्नी आमाको दूध पिएको छ र हामीलाई रोक्न आउँछ ….।
सभाका वक्ताहरूले मुसलमानहरूका लागि अपशब्द भरपुर प्रयोग गरेर गाली गरे ।

आशिफको हत्या साम्प्रदायिक घृणाको कारण नगरिएको हो तर अब उसका हत्याराहरूको पक्षमा जे जति गतिविधि भइरहेका छन् ती निश्चय पनि मुसलमानविरोधी घृणामा आधारित साम्प्रदायिक हिंसा भड्काउने प्रयास हो । के यसलाई सहेर टुलुटुलु हेरेर बस्न मिल्छ ?
धर्म निरपेक्षताको वकालत गर्ने काङ्ग्रेस पार्टी र वामपन्थी पार्टीहरू किन चुपचाप छन् ? यिनीहरू यसकारण चुप लागेका छैनन् कि यस मुसलमानविरोधी अभियानमा सामेलहरूमध्येमा केही आफ्ना मतदाता हुन् र ती पार्टी तिनीहरूलाई गुमाउन चाहँदैनन् ।

उनीहरूका ती भिडियो अब सामाजिक सञ्जालमा चारैतिर फैलिरहेका छन् । त्यस्तै जुन व्यक्तिले रेलमा एक मुस्लिम युवक जुन्नैदको हत्या गरे उसले पनि साहसपूर्वक भने कि उसले उयक जिहादीलाई मारेका थिए । स्मरणहोस्, प्रहरीले जुन्नेदको हत्या रेलमा सीटका लागि भएको झगडामा भएको मृत्यु बताएको थियो । प्रहरीका अनुसार त्यो साम्प्रदायिक हिंसा थिएन । तर, अभियुक्त स्वयम्ले स्वीकारिरहेका छन् कि उसले जुन्नैदलाई मुसलमान भएकै कारण मारिएको थियो ।
ती साम्प्रदायिक सभा भएको हप्तौँ दिन भइसक्यो तर प्रहरीले आजसम्म न सभाका आयोजकहरूमाथि न त वक्ताहरूमाथि कुनै कारबाही गरेको छ । आफ्नो जायज माग राखेर आन्दोलनमा उत्रेका किसानहरूलाई प्रहरीले सक्रियतासाथ पक्राउ गर्छ तर संविधानको धारा १४४ (निषेधाज्ञा) लागू हुँदा हुँदै पनि त्यस्ता साम्प्रदायिक सभा भइरहेको चाहिँ टलुटुलु हेरेर बस्छ । खुलेआम साम्प्रदायिक हिंसालाई उक्साउनेहरूका विरुद्ध कानुनी कारबाही गर्नमा प्रहरकिो कुनै तत्परता देखिएको छैन । सरकार र शासक पार्टी – भाजपाको राजनीति नै मुसलमानविरोधी घृणालाई उक्साउनुमा टिकेको छ । यसकारण, त्यस पार्टी र एनडीए गठबनधनका कुनै पार्टीबाट आशा गर्नु नै बेक्कार छ । तर, अन्य विपक्षी पार्टीहरूले पनि यस घृणा र हिंसाको खुला प्रचारविरुद्ध कुनै वक्तव्यसम्म दिन आवश्यक ठानिरहेका छैनन् किन ?
चालु किसान आन्दोलनको एक केन्द्र हरियाणा हो । त्यहाँका जनताले सरकारी दमन पनि झेलिरहेका छन् । तर, किसान आन्दोलनका नेताहरूले पनि यसखाले हिंसाको प्रचारविरुद्ध केही बोलेका छैनन् । यस स्थितिलाई कसरी लिने ? यसको निष्कर्ष के निकाल्ने ? यदि मर्ने मान्छे मुसलमान र अभियुक्त हिन्दु भएमा के अभियुक्तकै पक्षमा हिन्दुहरू गोलबद्ध हुने हो ? र अभियुक्तलाई छोड्ने माग गर्ने हो ?
हुनसक्छ, आशिफको हत्या साम्प्रदायिक घृणाको कारण नगरिएको हो तर अब उसका हत्याराहरूको पक्षमा जे जति गतिविधि भइरहेका छन् ती निश्चय पनि मुसलमानविरोधी घृणामा आधारित साम्प्रदायिक हिंसा भड्काउने प्रयास हो । के यसलाई सहेर टुलुटुलु हेरेर बस्न मिल्छ ?
धर्म निरपेक्षताको वकालत गर्ने काङ्ग्रेस पार्टी र वामपन्थी पार्टीहरू किन चुपचाप छन् ? यिनीहरू यसकारण चुप लागेका छैनन् कि यस मुसलमानविरोधी अभियानमा सामेलहरूमध्येमा केही आफ्ना मतदाता हुन् र ती पार्टी तिनीहरूलाई गुमाउन चाहँदैनन् ।
आज यो भारतको सामाजिक स्वभाव बन्दै गएको छ कि मुसलमानहरूलाई खुलेआम मारिदिन सकिन्छ । उनीहरूका विरुद्ध हिंस्रक प्रचार गर्न सकिन्छ र यसलाई प्रहरी र प्रशासनदेखि लिएर राजनीतिक दलहरूसम्म कसैले गम्भीर मामिला मान्न तयार छैनन् ।
सन् १९३० को दशकमा जर्मनीमा हिटलर र नाजी पार्टीको उदयपछि त्यहाँका कम्युनिस्टहरू र यहुदीहरूविरुद्ध पनि यस्तैखाले दुव्र्यवहार र खुलेआम हत्या गरिएका थिए । अरू कसैले समयमै विरोध नगर्दा नाजी आतङ्क जर्मनीभित्र मात्र नभई सारा युरोपमा विस्तार भएको थियो ।
गत वर्ष दिल्लीमा केन्द्रीय सरकारका मन्त्रीहरू र भाजपाका नेताहरूले सीएएको विरोध गरिरहेका आन्दोलनकारीहरूविरुद्ध खुलेरै हिंसा भड्काएका थिए । हिंसा भड्कियो र ५३ जनाले ज्यान गुमाए, हजारौँ जना विस्थापित भए । तर दिल्ली प्रहरीले हिंसाको प्रचारमाथि कुनै पनि कारबाही गर्न अस्वीकार गरिदियो ।
दिल्लीको उच्च न्यायालयले पनि साम्प्रदायिक हिंसाको आह्वान वा प्रचारको विरुद्ध जाहेरी दर्ता गर्ने निवेदनलाई चिसो टोकरीमा हालिदियो । अर्थात् यस्तो हिंसा प्रचारको लागि भारतमा अब खुला छुट छ । तपाईँ मुसलमानहरूमाथि खुला मञ्चबाट गाली दिन सक्नुहुन्छ । तिनीहरूको हत्या गर्ने कुरा गर्नसक्नुहुन्छ । एक हत्यारा शानले छाती फुकाएर हिँड्न सक्छ र कसैलाई केही पनि गरिने छैन ।
के भारतको हिन्दु समाजले यसबारे केही सोच्नुपर्दैन ? के ती साम्प्रदायिक सभाहरूमा भाग लिनेहरू र मुसलमानहरूविरुद्ध हिंसाको मनसाय राख्नेहरूयस समाजमा बढ्दै गएका छन् र यो के सभ्य समाजका लागि चिन्ताको विषय हुनुपर्दैन ?

जब हामी यस्तो कुरा उठाउँछौं केही मानिसहरू प्रश्न गर्न थाल्छन् कि कुनै बेला फलाना मुसलमानले एक हिन्दुलाई मारेको बेला वा बलात्कार गरेको बेला तिमी कहाँ थियौ ? उनीहरू यो प्रश्नमाथि भने विचार गर्न चाहँदैनन् कि के कहिल्यै यस्तो मामिलामा अभियुक्तको पक्षमा मुसलमानहरूले जुलुस निकालेका थिए या सभा गरेका थिए ? के कुनै मुसलमान नेताले सार्वजनिक रूपमाहिन्दुको हत्या गर्नुपर्छ भनी भाषण दिए ? के कुनै मुसलमान नेताले हत्याका कुनै अभियुक्त जमानतमा रिहा भएपछि अभियुक्तलाई फूलमाला लगाइदिए ? त्यसैले यस्तो तुलना गर्नु नै बेइमानी हो ।
हामी हाम्रो देशको गहिरो हुँदै गएको रोगलाई हेर्न चाहिरहेका छेनौँ । त्यस रोगले भारतको हिन्दु समाजलाई भित्रैदेखि खोक्रो बनाउँदै छ । यस्तो हामीले कठुवामा पनि देखिसकेका छौँ । दादरी र रामगढमा पनि । यदि कुनै हिन्दुले मुसलमानको विरुद्ध हिंसा गरेमा वा बलात्कार गरेमा वा हत्या नै गरेमा पनि उसकै पक्षमा गाउँकाहरू, जातिकाहरू या हिन्दुहरू जुलुस निकाल्न लाग्छन् । राजसमंदमा अफराजुलको हत्या गरेका शम्भुलाल रैगरको सम्मानमा झाँकी रामनवमीजस्तो पवित्र अवसरमा निकालेको थियो । त्यसको लागि घरघरबाट चन्दा सङ्कलन गरिएको थियो । यो बिमारी (रोग) पूरै भारतको हिन्दु समाजमा फैलिरहेको छ ।
यसबारे चिन्तित हुनुको विपरीत धेरै मानिसहरू भनिरहेका छन् कि किनभने अहिले चुनाव हुनेवाला छ, त्यसैले मुसलमानविरोधी हिंसा बढिरहेको छ । यस्तो गरेर भारतीय जनता पार्टीको पक्षमा हिन्दुहरूको ध्रुवीकरण गरिँदै छ । सल्लाह दिइँदै छ कि मुसलमानहरूले आफूमाथि भइरहेका हिंसालाई विषय नबनाओस् र चुपचाप बसोस् किनभने भाजपा यही चाहन्छ कि मुसलमानहरूले आफूमाथि भएको हिंसाको विरोध र प्रतिकार गरुन् र त्यसो भएपछि नै हिन्दुहरू भाजपातर्फ जानेछन् ।
यो कस्तो अचम्मलाग्दो तर्क । मुसलमानले हिंसा झेल्दै गरोस् । मुख पनि नखोलोस् किनभने त्यसबाट उनीहरूका हत्याराहरूलाई फाइदा पुग्नेछ, किनभने हत्याराहरूको संरक्षक पार्टीले चुनाव जित्नेछ ।
यहाँ यो पनि स्पष्ट हुनुपर्छ कि यो कुनै चुनाव नजिक आएको देखेर हिन्दुहरूको ध्यान – असली विषयहरूबाट भड्काउने षडयन्त्र होइन । बरू असली विषय त पछिल्लो सात वर्षभित्र नै बनिसकेको छ । के मुसलमानहरूले कायर र धर्मनिरपेक्ष पार्टीहरूको मतको स्वार्थका लागि आफ्नो हत्या हुन देओस् र हरदिन अपमान सहन गरोस् ? किन कि ती दलहरूलाई हिन्दु मत चाहियो र हिन्दु मतदाता भड्किन्छ भनेर यी साम्प्रदायिक हिंसाको विरोधमा केही बोलिरहेका छैनन् ।
सन् २०१४ मा मोदी सरकार गठनपछि पुणेमा माहसिन शेखलाई भीडले पिटिपिटिकन हत्या ग¥यो । त्यस हत्याकाण्डका अभियुक्तहरूलाई अदालतले रिहा गरिदियो र यो कारण भनियो कि अभियुक्तहरू मोहसिनको भेषभुषा देखेर उत्तेजित भएका थिए । मानौँ कसैको भेषभुषा देखेर उत्तेजित हुनु र आक्रमण गर्नु तिनीहरूको अधिकार नै हो । यसकारण ती विचराहरूबाट हत्या भयो र यो कुनै ठुलो कुरा नै होइन । त्यही समयमा तय भइसकेको थियो कि हिंसाका लागि समाजको हर एकाइसित आफ्नो तर्क छ ।
यमय छँदै भारतका सबै राजनीतिक दलहरू, सङ्गठनहरू र हिन्दु समाजका मानिसहरूले यसमाथि गम्भीरतापूर्वक सोच्न जरूरी छ कि भारतमा कस्तो समाज बनाउन गइरहेका छौँ । के हामीले घृणा, हिंसा र हत्याको पक्षधर रोगी समाज त बनाउन गइरहेका छैनौँ ?
(लेखक दिल्ली विश्वविद्यालयमा अध्यापन गर्छन् ।)
अनुवाद ः प्रकाश
.