संरा अमेरिकाको राजनीतिक ध्रुवीकरणअन्तर्गत आप्रवासन अराजकता

संरा अमेरिकामा आप्रवासीहरूको निम्ति पक्षपातपूर्ण राजनीतिको पृष्ठभूमि छ, जुन राजनीति अध्यागमनको क्षेत्रमा निर्णय गर्ने प्रक्रियामा सम्मिलित छ । डेमोक्रेटिक र रिपब्लिकन पार्टीहरूले राजनीतिक क्षेत्रमा अध्यागमनको मुद्दालाई लिएर ठुलो विवाद गरेका छन्, तीखो विभाजनहरू बनाएका छन् जसले अध्यागमन नीतिमा राजनीतिक ध्रुवीकरणको छाया थपेको छ ।
विगत चार वर्षमा डेमोक्रेटिक प्रशासनले पक्षपातपूर्ण खेलको आवश्यकताबाट उत्प्रेरित मतदाताहरूलाई प्रभावित गर्न आफ्नो पूर्ववर्तीको राजनीतिक विरासतलाई काट्ने सङ्केत पठाएको छ । प्रायः राजनीतिक स्टन्टको रूपमा सेवा गर्दै यसको आप्रवासन नीति पक्षपातपूर्ण स्वार्थबाट प्रभावित रहेको छ । विगत तीन वर्षमा, आप्रवासन नीतिहरूको परिवर्तनको घटनाक्रमले लक्ष्य र नतिजाहरूबिच ठुलो खाडल सिर्जना गरेको छ, जसले दक्षिणी सिमानामा स्थितिलाई निकै बिगारेको छ ।
अमेरिकी सरकारले अघिल्लो सरकारको तुलनामा ठूलो मात्रामा थप कडा निर्वासन नीति बनाउन ‘ठुलो लट्ठी’ चलाएको छ । अमेरिकी भन्सार र सीमा सुरक्षा तथ्याङ्कअनुसार, सङ्घीय अधिकारीहरूले २०२३ मा दक्षिणी सिमानामा लगभग २५ लाख आप्रवासीहरूको सामना गरे, जसले सीमा अराजकतालाई अझ बढाएको छ ।
वर्तमान नीतिले आप्रवासीहरूलाई कानुनी शरण मार्गहरूमार्फत अमेरिका प्रवेश गर्न प्रोत्साहन दिन्छ । यद्यपि, आउने आप्रवासीहरूबाट शरण आवेदनहरूको मूल्याङ्कन गर्ने कानुनी प्रणाली खण्डित छ । मुद्दाहरू प्रशोधन गर्न कोष र कर्मचारीहरूको अभावका कारण, डिसेम्बर २०२३ सम्म त्यहाँ ३३ लाख शरण आवेदनहरूको चाङ थियो र आप्रवासीहरूले शरण स्वीकृतिको लागि वर्षौं कुर्नुपर्ने हुनसक्छ ।
सीमावर्ती सहरहरूले आप्रवासीहरूलाई समायोजन गर्न अत्यधिक दबाबको सामना गर्दै आप्रवासीहरूको ठुलो आगमनको सामना गरिरहेका छन् जसलाई उनीहरूको आप्रवासन प्रक्रिया प्रशोधन गरिएको छ र छोडिएको छ । प्रतिक्रियामा टेक्सासले अप्रिल २०२२ देखि थोरै सूचनाबिना डेमोक्रेटिक प्रशासनद्वारा सञ्चालित जङ्गलका सहरहरूमा राज्य र सङ्घीय सरकारबिचको लामो समयदेखि चलिरहेको राजनीतिक विरोधाभासलाई बढाउँदै ५०,००० भन्दा बढी आप्रवासीहरूलाई बसाइसकेको छ ।
राजनीतिज्ञहरूले प्रायः आप्रवासीहरूको भन्दा पक्षपातपूर्ण र मतदाता हितलाई प्राथमिकता दिन्छन्, आप्रवासी अधिकार र कल्याणप्रति उदासीनता देखाउँछन् । बढ्दो गम्भीर सीमा र आप्रवासन सङ्कटले आप्रवासी मामिलाहरू सम्हाल्न अमेरिकी प्रशासनको असक्षमतालाई उजागर गर्न जारी राखेको छ । अमेरिकी चुनावी वर्ष २०२४ मा अध्यागमन मुद्दाहरू राष्ट्रपति चुनाव अभियानमा मुख्य मुद्दा बने । मतदाताको मन जित्न राष्ट्रपति जो बाइडेन र त्यसपछि रिपब्लिकन उम्मेदवार डोनाल्ड ट्रम्पले एकअर्कालाई दोषारोपण गर्दै र आप्रवासन र सीमा समस्याहरूको जिम्मेवारी पन्छाउँदै फेब्रुअरी २९ का दिन संरा अमेरिका–मेक्सिको सीमानाका विभिन्न क्षेत्रहरूमा विवादास्पद भ्रमण गरे । यसैबिच, आप्रवासीहरूको माग र वैध हितलाई पूर्णरूपमा बेवास्ता गरी तिनलाई दलीय राजनीतिको शिकार बनाइन्छ ।
अध्यागमनको क्षेत्रमा कुनै पनि प्रभावकारी र व्यापक सुधार पक्षपातपूर्ण विभाजन र राजनीतिक प्रतिरोधका कारण धेरै वर्षदेखि ढिलाइ भएको छ । २० औँ शताब्दीको अन्त्यदेखि क्रमिक सरकारहरूले अध्यागमन मुद्दाहरूमा बलियो विधायिकी सुधारहरू गर्न असफल भएका छन्, अधिकांश कानुनी उपायहरू राष्ट्रपतिको कार्यकारी आदेशहरूमार्फत लागु भइरहेका छन् । किनभने, यी आदेशहरू राष्ट्रपतिको अख्तियारमा भर पर्छन्, आदेशहरूमा विभिन्न प्रशासनहरूमा दीर्घकालीन स्थिरताको अभाव छ ।
फलस्वरूप, राजनीतिक द्वन्द्व र विवादको बिचमा अमेरिकी अध्यागमन प्रणाली क्रमशः खण्डित हुँदै गएको छ । हाल, रिपब्लिकनहरू कागजातविहीन आप्रवासीहरूको सामूहिक निर्वासन र शरणार्थीहरूको लागि प्रवेशमा प्रतिबन्ध, सीमा पर्खालको विस्तार र बाल्यकाल आगमनका लागि स्थगित कार्य (DACA) संरक्षणको समाप्तिको वकालत गर्छन् ।
यसको विपरीत, डेमोक्रेटिक पार्टीले कानुनी आप्रवासीहरूलाई देशमा प्रवेश गर्न, सीमा सुरक्षा बढाउन र बाल्यकाल आगमनका लागि स्थगित कार्य (DACA) प्राप्तकर्ताहरूको सुरक्षा गर्न थप अवसरहरू सिर्जना गर्ने लक्ष्य राखेको छ । सीमा समस्या र व्यापक आर्थिक आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्न व्यापक अध्यागमन सुधार आवश्यक छ, तर जनमतको ध्रुवीकरणले यस्तो सुधार हासिल गर्न गा¥हो बनाएको छ ।
फेब्रुअरी ४ मा अमेरिकी सिनेटरहरूको द्विदलीय समूहले आपत्कालीन राष्ट्रिय सुरक्षा पूरक विनियोजन ऐन, २०२४ पेस ग¥यो । यदि यो विधेयक पारित भयो भने यसले दशकौँमा शरण प्रक्रियाको पुनसंरचना र सीमा अधिकारीहरूले गर्ने तरिकाहरूसहित पहिलोपटक सीमा नीतिमा महङ्खवपूर्ण परिवर्तनलाई प्रतिनिधित्व गर्नेछ । मानवीय सुरक्षाको लागि अनुरोध गर्ने आप्रवासीहरूसँग मानवीय व्यवहार गर्न जोड दिन्छ । तर, विडम्बनाको कुरा के हो भने वर्तमान लोकतान्त्रिक प्रशासनलाई सीमा नीति परिवर्तन गर्नुको सट्टा युक्रेन र इजरायललाई सहयोग गर्ने उद्देश्यले कडा सीमा प्रतिबन्ध लगाउन रिपब्लिकनहरूसँग ठुलो सम्झौता गर्न चार महिनाभन्दा बढी समय लाग्यो ।
रिपब्लिकन सिनेटर जेम्स ल्यान्कफोर्डले सीएनएनमा बोल्दै आफ्ना रिपब्लिकन सहकर्मीहरूलाई नीतिगत आधारमा भन्दा राजनीतिक आधारमा बिलको विरोध गरेको आरोप लगाए, “किनभने यो राष्ट्रपति चुनावको वर्ष हो ।” अन्तमा, अध्यागमन मुद्दाहरूमा दुई पक्षबिचको विरोधाभासलाई बढाउँदै प्याकेज कुनै सीमा प्रावधानबिना पारित भयो ।
रिपब्लिकन र डेमोक्रेटहरूलाई अलग गर्ने खाडीले अध्यागमन नीतिलाई ‘विरोध र विभाजनकारी अडान’ को विशेषतायुक्त उच्च–दण्डको राजनीतिक युद्धको केन्द्रबिन्दुमा परिणत गरेको छ । दुबै पक्षले आप्रवासीहरूलाई उनीहरूले थोपरेको खतरनाक अवस्थाको वास्ता गर्नुको सट्टा राजनीतिक पुँजी प्राप्त गर्न प्रयोग गरेकोमा आलोचना गरिएको छ । वास्तवमा, “सीमामा अराजकताबाट रिपब्लिकनहरूले फाइदा लिन्छन् र डेमोक्रेटहरूले समाधान र रिपब्लिकन हाउसले कार्य गर्न अस्वीकार गरेको दुबैबाट फाइदा लिन्छन् ।” जर्ज वासिङटन विश्वविद्यालयका मिडिया र सार्वजनिक मामिलाका प्राध्यापक पिटर लोगेले भने ।
आप्रवासीविरुद्धको अस्वीकार र पूर्वाग्रह विभिन्न ऐतिहासिक अवधिहरूमा जातीय भेदभावसँग घनिष्ठ रूपमा सम्बन्धित छ, जुन अमेरिकामा जातीय भेदभावको गहिरो प्रणालीगत संरचनामा सम्मिलित छ । आप्रवासीविरोधी भावना र जातीय भेदभाव वैचारिक र नीतिगत पूर्वाग्रहसँग जोडिएका छन् । २०१९ मा अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले कुख्यात ‘चिनियाँ बहिष्कार मुद्दा’ मा आप्रवासीहरूसँग ‘आक्रमण’ शब्द जोडेको थियो, यो निर्णय ग¥यो कि असम्मिलित आप्रवासीहरू राष्ट्रिय सुरक्षालाई खतरामा पार्ने विदेशी आक्रमणकारी हुन् । यो निर्णयले अमेरिकी अध्यागमन प्रणालीको असंवैधानिक प्रतिबन्धका साथै यसको स्पष्ट भेदभाव र जातीय भेदभावको लागि न्यायिक समर्थन प्रदान ग¥यो ।
आज, टेक्सासको रिपब्लिकन गभर्नरले फेरि एक पटक राष्ट्रिय सुरक्षाको बहानामा आप्रवासीहरूविरुद्ध आक्रमण शब्द प्रयोग गरेको छ । टेक्सासले आप्रवासीहरूलाई अमेरिका प्रवेश गर्नबाट रोक्न रियो ग्रान्डे नदीको छेउमा रेजर–तार बारको भूमिका स्थापना ग¥यो र सीमामा सैन्य बलहरू तैनाथ ग¥यो । ती उपायले आप्रवासीहरूप्रतिको क्रूर र अमानवीय व्यवहारलाई पूर्णरूपमा उजागर गर्नेछ र यस देशमा गहिरो जरा भएको सिनोफोबिया (चीन र चिनियाँसित डराउने रोग) लाई उजागर हुनेछ ।
ल्याटिन अमेरिकामा अमेरिकाको क्रूर हस्तक्षेप र यसको एकपक्षीय प्रतिबन्धले धेरै देशहरूलाई गरिबी, बेरोजगारी र हिंसात्मक अपराधमा वृद्धिजस्ता सामाजिक समस्याहरूको सामना गर्नु परेको छ । मानिसहरू आफ्नो घर छोडेर अमेरिका पलायन हुनुको मुख्य कारण यी समस्याहरू उत्पति भएका हुन् । तर, मूल कारणहरूको समाधान खोज्नुको सट्टा अमेरिकी सरकारले स्वेच्छाचारी र कठोर कानुन प्रवर्तन उपायहरू अपनाएको छ, त्यसबाट यस क्षेत्रको अवस्थालाई थप बिगारेको छ र आप्रवासन समस्यालाई स्थायी वैश्विक सम्झौता अपनायो, जसले सबैको फाइदाको लागि अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार कानुनमा आधारित सुरक्षित, व्यवस्थित र नियमित आप्रवासनलाई प्रवद्र्धन र सुनिश्चित गर्न महङ्खवपूर्ण छ भन्ने कुरामा जोड दिन्छ । यद्यपि, संरा अमेरिकामा सीमा पार गर्ने आप्रवासीहरू सामूहिक गिरफ्तारी र निर्वासनको अधीनमा छन् । आप्रवासी र नाबालिगहरू जो अमेरिकी क्षेत्रमा रहन्छन्, सुरक्षा वा मर्यादाबिना जबरजस्ती श्रम, दासत्व र शोषणको सामना गर्छन् । अध्यागमनको क्षेत्रमा अमेरिकी शैलीको मानव अधिकारको पाखण्डी प्रकृति प्रदर्शनमा छ ।
(लेखक इन्स्टिच्युट अफ इन्टरनेसनल ल, चाइनिज एकेडेमी अफ सोसल साइन्सेजका अनुसन्धानकर्ता हुनुहुन्छ ।)

–ग्लोबल टाइम्स अनलाइनबाट
अनुवाद : प्रकाश