ट्रम्पका पाँच प्रस्तावबारे

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पछिल्लो पल्ट विश्वका प्रमुख भौगोलिक स्थानको नाम बदल्ने प्रस्ताव राख्दै आएका छन् । हालै उनले महासागरहरूको नाम बदल्नुपर्ने बताए । गत शनिबार ट्रम्पले टेनिजीमा आयोजित जुलुसमा उनले एटलान्टिक महासागरलाई ‘ट्रम्प महासागर’ भन्नुपर्ने र प्रशान्त महासागरलाई ‘अमेरिकाको महासागर’ भन्नुपर्ने प्रस्ताव राखे ।
प्रस्ताव मजाकको शैलीमा गरिएको थियो । तर, यसअघि पनि उनले यस्तै प्रस्तावहरू राखेको हुनाले त्यही पृष्ठभूमिमा राखेर हेर्नुपर्छ । उनले मेक्सिको खाडीलाई ‘अमेरिका खाडी’ र ओन्टारियो ताललाई ‘अमेरिका ताल’ भन्नुपर्ने पनि बताएका थिए ।
ट्रम्पले न्यू मेक्सिको राज्यको नाम बदलेर ‘न्यू अमेरिका’ राख्नुपर्ने प्रस्ताव गरिसकेका छन् । यद्यपि, यो प्रस्ताव अरूभन्दा जटिल छ । किनभने यसको लागि त्यहाँका बासिन्दाको जनादेश लिनुपर्ने हुन्छ । साथै, संविधान संशोधन पनि गर्नुपर्छ ।
ट्रम्पका प्रस्तावहरू
टेनिजीमा भएको जुलुसमा ट्रम्पले ‘अमेरिकालाई एउटा नदी र महासागर चाहिएको छ’ भने । माथि भनेझैँ विभिन्न महासागर, ताल र राज्यको नयाँ नाम प्रस्ताव गरे ।
नाम बदल्ने ट्रम्पको प्रस्तावलाई अलि ठुलो दृश्यसँग जोडेर हेर्नुपर्छ । विश्वका ठुलो भौगोलिक नामलाई आफ्नो नामसँग जोड्ने प्रयासको रूपमा बुझ्नुपर्छ । मजाकमै भनिएको भए पनि यसलाई उनको रणनीतिको रूपमा बुझ्नुपर्छ । उनी आफ्नो नामको ब्रान्डिङ गर्न चाहन्छन् । आफ्नो नामलाई राजनीतिक ‘प्रतीक’ बनाउन चाहन्छन् ।
ट्रम्प अमेरिकाका राष्ट्रपति हुन् । त्यसैले, उनीले अमेरिकाका सङ्घीय निकायहरूले प्रयोग गरेका भौगोलिक नामका आधिकारिक नाम बदल्ने आदेश दिन सक्छन् । संविधानले यो हक उनलाई दिएको छ । तर, निजी कम्पनीहरूले समेत ती नामलाई मान्नुपर्छ भन्ने छैन ।
ट्रम्पको नाम बदल्ने प्रस्तावलाई उनका समर्थक र विरोधी दुवैले नजिकबाट हेर्न जरुरी छ । सरकारी क्षेत्रलाई राजनीतिक ब्रान्डिङमा प्रयोग गर्न हुन्छ कि हुँदैन भन्ने विषयमा बहस र वादविवाद हुँदै आएका छन् ।

ट्रम्पको प्रस्तावको राजनीतिक सन्दर्भ
ट्रम्पको प्रस्ताव नौलो होइन । माथि पनि भनियो, उनले मेक्सिको खाडी, ओन्टारियो ताल र न्यू मेक्सिको राज्यको नाम पनि बदल्नुपर्छ भनेका छन् ।
न्युयोर्कमा हडसन नदी छ । त्यसको नाम बदल्ने कुरा उठ्दा ट्रम्पले हुँदैन भनेका थिए । उनले हेनरी हडसन खोजकर्ता भएको र उनले धेरै पहिले राम्रो काम गरेको बताए । मिसिसिप्पी नदीको नाम बदल्ने कुरा उठ्दा पनि ट्रम्पले अस्वीकार गरेका थिए ।

भूराजनीतिक सन्दर्भ
ट्रम्पको नाम बदल्ने प्रस्ताव देशको सरहदभित्र मात्र सीमित छैन । यसले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा पनि हेरफेर ल्याउन सक्छ ।
अमेरिकाको स्तरमा भौगोलिक नाम बदल्ने प्रस्ताव राष्ट्रपतिको क्षमता नाप्ने परीक्षा पनि हो । उनले सार्वजनिक बहस वा राष्ट्रिय पहिचानलाई आकार दिन सक्छन् कि सक्दैनन् भन्ने परीक्षा हो । भौगोलिक नामको आफ्नै राजनीतिक र सांस्कृतिक महत्व हुन्छ ।
विश्वस्तरमा भौगोलिक नाम बदल्ने प्रस्तावले अर्को बहस ल्याउन सक्छ । एउटा देशले आफ्नो नाम र ब्रान्डिङ प्रयोग गरेर कसरी पहिचान र प्रभाव विस्तार गर्न सक्छ भन्ने बहस चल्न सक्छ । यस्तो बदलाव आए अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घसंस्था र विदेशी सरकारहरूले कस्तो प्रतिक्रिया जनाऊलान् ? बहस चल्न सक्छ ।
यही काम अन्य देशले गरे के गर्ने ? यो पनि छलफलको विषय हो । अमेरिकासँग सम्बन्ध भएका अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घसंस्था र विदेशी सरकारहरूले पनि के अमेरिकाको बोलीमा लोली मिलाऊलान् ? चाखलाग्दो प्रश्न हो ।
अब के होला ?
ट्रम्पका प्रस्तावहरूलाई औपचारिक रूप दिन ह्वाइट हाउसले कस्तो कदम चाल्ला ? त्यसले नै आउँदा दिनमा अमेरिका कता जानेछ भन्ने निक्र्योल गर्नेछ ।
कम्तीमा अमेरिकाको घरेलु राजनीतिमा भौगोलिक नाम बदल्ने ट्रम्पको प्रस्ताव अब बहसको केन्द्रमा रहने सोचिएको छ । अमेरिकी जनताले मात्र नभई विश्व समुदायले पनि त्यसलाई ध्यान दिएर हेर्ने निश्चित छ ।
अहिलेलाई सरकारी क्षेत्रमा राजनीतिक ब्रान्डिङको प्रयोग एउटा ठुलो मुद्दा हो । ट्रम्पको प्रस्ताव औपचारिक कार्यान्वयनमा जान्छ वा यो प्रतीकात्मक भनाइ मात्र थियो ? हेर्न बाँकी छ । यसको लागि कम्तीमा ह्वाइट हाउसलगायत अमेरिकाका केन्द्रीय निकायहरूको प्रतिक्रिया आउनुपर्छ ।
(टेलिसुर ल्याटिन अमेरिकी सञ्चारमाध्यम हो । यो संस्था दक्षिण अमेरिकी जनताको एकता प्रवद्र्धनका लागि क्रियाशील छ ।)
स्रोत : एमआर अनलाइन