विश्वका १ अर्ब २० करोड जनता चरम गरिबीमा

सत्तरी प्रतिशत नेपालीको जीवन निर्वाह कठिन भएको सार्वजनिक भइरहेकै बेला झन्डै ७० प्रतिशत नेपाली जनताले देश गलत बाटोमा गइरहेको मत दिएको तथ्य पनि सार्वजनिक भयो । अहिले ४० देखि ३०० प्रतिशतसम्म मूल्यवृद्धि भएको विवरणसमेत सार्वजनिक भयो । ठीक यही समयमा, असोज ३० गतेको गोरखापत्र दैनिकमा विश्वका एक अर्ब २० करोड मानिस चरम गरिबीमा बाँचिरहेको समाचार प्रकाशित भयो । संरा अमेरिकी साम्राज्यवाद र इजरायली प्रजातन्त्रविरोधी फासीवादी सरकारले सार्वभौम, स्वतन्त्र र शान्तिप्रेमी देश इरान तथा प्यालेस्टिनमाथि आक्रमण गरेयता विश्वका १३ करोड मानिस थप गरिबीमा परेको तथ्य बाहिरियो ।
सन् २०२७ को सुरुतिर एल निनो शक्तिशाली भई बाढी, खडेरीलगायत चरम मौसमी घटनाबाट थप क्षति पुग्ने अनुमान सार्वजनिक भयो । एल निनो प्रशान्त महासागरको भूमध्यरेखीय क्षेत्रमा देखिने जलवायु घटना हो । प्रशान्त महासागरको पूर्वी क्षेत्रमा समुद्री सतहको तापक्रम असामान्य रूपमा बढ्ने यस घटनाका कारण दक्षिण अमेरिकाका पेरु र इक्वेडरमा अत्यधिक वर्षा तथा बाढी आउने, अस्ट्रेलिया र इन्डोनेसियामा खडेरी तथा वनमा आगलागी हुने, एसियाका भारत र नेपालमा मनसुन कमजोर भई खडेरीको सम्भावना बढ्ने, अफ्रिकाका पूर्वी तथा दक्षिणी भागमा खडेरी पर्ने र उत्तर अमेरिकाको क्यालिफोर्नियामा बढी वर्षा हुने अनुमान सार्वजनिक भयो । एल निनो देखिएको वर्ष नेपालमा प्रायः मनसुन कमजोर हुने गरेको पनि सार्वजनिक भयो । समुद्री सतहको तापक्रम सामान्त्न्दा ०.५ डिग्री सेल्सियस वा बढी बढ्ने यो घटना सामान्यतया दुईदेखि सात वर्षमा एकपटक देखिने र नौदेखि १२ महिनासम्म रहने बताइएको छ ।
एकातिर विश्व व्यवस्था असमान बन्दै गएको छ भने अर्कोतिर पृथ्वीको तापक्रम बढिरहेको छ । रास्वपा सरकारले विश्वमा प्रजातन्त्रविरोधी गतिविधि गर्ने र विश्वको तापक्रम बढाउन जिम्मेवार पक्षहरूको पहिचान गरी तिनको खण्डन तथा विरोध गर्न सकेको छैन । प्रजातन्त्रविरोधी शक्तिहरूका आक्रमण बढिरहेका कारण विश्वमा यति धेरै गरिबी बढेको हो । रास्वपा सरकारले नेपालमा गरिबी न्यूनीकरण गर्ने काम पनि गरेको छैन ।
संरा अमेरिकी साम्राज्यवाद र इजरायली फासीवादले प्यालेस्टिन तथा इरानमाथि आक्रमण गरेयता संसारभर इन्धन सङ्कट र बजार मूल्यमा वृद्धि भएको छ । यसैकारण नेपालमा पनि सांस्कृतिक पर्वको मुखमा यति धेरै मूल्यवृद्धि भएको हो । रास्वपा सरकार यी समस्या समाधान गर्न सक्ने अवस्थामा देखिएको छैन । इन्धन सङ्कट र मूल्यवृद्धिबाट दक्षिण तथा पूर्वी एसिया र अफ्रिकाका मानिस बढी मारमा परेको समाचार सार्वजनिक भयो ।
मध्यम आय भएका विकासोन्मुख देशहरूले यतिखेर राजस्वको औसत ९.५ प्रतिशत रकम ब्याज भुक्तानीमा खर्च गरिरहेका छन् । रास्वपा सरकारले पनि यतिखेर छ खर्ब रुपैयाँ घाटा बजेट पारित गर्दै छ भने कुल सार्वजनिक ऋण ५० खर्ब रुपैयाँ पु¥याउँदै छ । अहिले नेपालको सार्वजनिक ऋण ३० खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी पुगिसकेको छ ।
संरा अमेरिकी र इजरायली सरकारको संयुक्त आक्रमणका कारण पश्चिम एसियाको अर्थतन्त्र थप कमजोर भइरहेको छ । साम्राज्यवादीहरूको आक्रमण इरान, साउदी अरब र यमनसम्म फैलिएपछि समुद्री मार्गबाट हुने ऊर्जा ढुवानीमा अवरोध पुगेको छ । यसकारण, विश्वमा इन्धन र खाद्यान्न महँगिएको हो ।
संरा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्यालेस्टिन र इरानमाथि आक्रमण गर्न इजरायललाई उक्साउँदै छन् भने युक्रेनलाई उक्साएर रुसविरुद्ध ‘छद्म युद्ध’ गरिरहेका छन् । ट्रम्पले इरानसँगको युद्धमा शक्तिशाली गैरआणविक बम ‘मदर अफ अल बम्ब्स’ (एमओएबी) प्रहार गर्ने तयारी गरेको समाचार सार्वजनिक भयो । युरोपेली सङ्घका अध्यक्षले ‘ट्रम्पजस्तो साथी भए शत्रु खोज्न पर्दैन’ भन्ने आशयको अभिव्यक्ति आठ दस वर्षअघि नै दिएका थिए । विश्वका शान्तिप्रेमी जनताले विश्व शान्तिका लागि अमेरिकी साम्राज्यवाद तथा त्यसका पिछलग्गू इजरायललगायतका पक्षहरूको खण्डन एवम् भत्र्सना गर्नु जरुरी छ ।