सम्पत्ति हुनु मात्र जीवनको सफलता होइन

पृथ्वीमा उपलब्ध स्रोत–साधन जीवका लागि पर्याप्त नै छन् । तर, केही मानिसले सम्पत्तिको लोभ गर्दा बाँकी मानिसको जीवन सङ्कटमा पर्दै आएको छ । पश्चिमा साम्राज्यवादीहरूले एसिया महादेशलाई डेढ सय वर्षसम्म कब्जामा राखे । सन् १८२० मा एसियाको उत्पादन विश्वको कुल उत्पादनको ६० प्रतिशत थियो । बेलायती साम्राज्यवादले भारतमाथि कब्जा जमायो । संयुक्त राज्य अमेरिकालगायत पश्चिमा साम्राज्यवादीहरूले चीनलाई पनि कब्जा गरे । सन् १९५० सम्ममा एसियाको उत्पादन विश्वको कुल उत्पादनको २० प्रतिशतमा झ¥यो । एसियाको जनसङ्ख्या विश्वको कुल जनसङ्ख्याको ६० प्रतिशत थियो र अहिले पनि छ ।
दोस्रो विश्वयुद्धपछि बेलायती साम्राज्यवादको ठाउँ संयुक्त राज्य अमेरिकी साम्राज्यवादले लियो । यतिबेला एसियाको उत्पादन बढेर विश्वको कुल उत्पादनको ५० प्रतिशत पुगेको छ । तर, संयुक्त राज्य अमेरिकाका दस जना व्यक्तिसँग ३४५० खर्ब रुपैयाँ (२.३ ट्रिलियन डलर) बराबरको सम्पत्ति रहेको सार्वजनिक भएको छ । अमेरिकी अर्बपति इलन मस्कसँग मात्र १६५० खर्ब रुपैयाँ (१.१ ट्रिलियन डलर) बराबरको सम्पत्ति रहेको बताइएको छ । केहीले विश्वका १७४ देशको कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) बराबरको सम्पत्ति यिनै दस व्यक्तिले कब्जा गरेको पनि बताएका छन् ।
दार्शनिकहरूका अनुसार धेरै सम्पत्ति हुँदैमा मानिस सफल हुँदैन । बरु, मनमा शान्ति हुनु, आफूले माया गर्ने जनताका लागि समय दिनु, आफ्नो जनताको गौरव बढाउनु र जीवन स्वतन्त्र बनाउनु नै सफलता हो । निश्चय नै सम्पत्तिबाट नातेदार र शान्ति किन्न सकिँदैन । यो यथार्थ संसारमा खर्बौ डलर सम्पत्ति भएका शोषकहरूलाई थाहा नभएको होइन । केही शोषकले यति धेरै सम्पत्ति कब्जा गरेका कारण संसारका अर्बौँ मानिस भोक, रोग, अशिक्षा, बेरोजगारी र आवासविहीनताको समस्याबाट पीडित छन् तथा नाङ्गै बाँच्न बाध्य छन् ।
संयुक्त राज्य अमेरिकाका यी दस जना खर्बपति शोषकहरूले अमेरिकी जनतालाई शासन गर्ने राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति चयन गराउँछन् भने सरकारी नीतिसमेत निर्माणमा प्रभाव पार्छन् । उनीहरूले बाँकी संसारको क्रिप्टोकरेन्सी, सामाजिक सञ्जाल, इमेल ठेगाना, निजी जीवन, सञ्चारका साधन आदि कब्जा गर्छन् । आजसम्मका अमेरिकी सरकारहरूले यस्तै खर्बौँ डलरका मालिक शोषकहरूलाई सहयोग गर्दै आएको लेखमा उल्लेख छ । त्यहाँको सरकारको सहयोगबिना केही शोषकको कब्जामा अथाह सम्पत्ति थुप्रिनु सम्भव नभएको लेखकको तर्क छ ।
संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपति पदमा दोस्रो पटक डोनाल्ड ट्रम्प निर्वाचित भएपछि खर्बपति इलन मस्कलाई अमेरिकी सरकारको सरकारी दक्षता विभागको प्रमुख बनाइयो । ट्रम्प र मस्कबिच सम्पत्ति आर्जन गर्ने होडकै कारण मतभेद उत्पन्न भयो र मस्क सरकारबाट बाहिरिए ।
संयुक्त राज्य अमेरिकालाई ‘सपनाको देश’ ठान्ने कतिपय नेपाली यतिबेला अमेरिकामा बसेर आफ्ना पीडा पोखिरहेका छन्, “महिनाको दुईदेखि चार हजार डलर कमाइले कर तिर्न, घर र गाडीको ऋणको ब्याज तिर्न तथा खानसमेत पुग्दैन । संयुक्त राज्य अमेरिकी सरकारलाई यतिखेर करदाताहरू चाहिएको छ । सामान्य रोजगारीका लागि त्यहाँ पुगेका नेपालीसहित संसारभरका मजदुरहरू यही पीडा भोग्न बाध्य छन् ।”
केही विश्लेषकहरू शासकहरूको साम्राज्यवादी चरित्रका कारण संयुक्त राज्य अमेरिका र त्यहाँका जनता गहिरो राजनीतिक सङ्कटमा परेको, देश पूर्ण रूपमा असफल भएको तथा लाखौँ मानिस भोक र रोगबाट पीडित भएको बताउँछन् ।
लेखमा संयुक्त राज्य अमेरिकी साम्राज्यवादका वर्तमान नेतृत्वकर्ता भनिएका ट्रम्पले एक वर्षयता भेनेजुयलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरो र उनकी पत्नीलाई अपहरण गरी न्युयोर्कको जेलमा थुनेको दाबी गरिएको छ । इजरायल र युक्रेनलाई हतियार बेचेर प्यालेस्टिन, इरान र रुसविरुद्ध बमबारी गराइरहेको पनि लेखमा उल्लेख छ । नाटो सैन्य सङ्गठन र हतियार पूर्वतिर विस्तार नगर्ने अमेरिकी वाचाविपरीत युक्रेनलाई नाटोको सदस्य बन्न दबाब दिइरहेको लेखकको आरोप छ ।
ट्रम्पले युक्रेनलाई सयौँ अर्ब डलर सहयोग गरेको बताउँदै त्यहाँका दुर्लभ खनिज पदार्थ कब्जा गर्न नपाएकोमा हात लाग्यो शून्य भएको टिप्पणी गरेको र जेलेन्स्कीलाई पदबाट हटाउने बताएको लेखमा उल्लेख छ । यद्यपि, जेलेन्स्कीको राष्ट्रपतीय कार्यकाल सकिए पनि ट्रम्पले चुनाव नगराई रुसविरुद्धको लडाइँ जारी राखेको भन्ने दाबीको तथ्यगत पुष्टि आवश्यक छ । यसरी संयुक्त राज्य अमेरिकी साम्राज्यवाद विश्व शान्तिको पक्षमा नरहेको, बरु विश्वभरिका कच्चा पदार्थ र बजार कब्जा गर्न जताततै युद्ध सरदारको भूमिका निर्वाह गरिरहेको लेखकको निष्कर्ष छ ।
संयुक्त राज्य अमेरिकामा ३५ करोड जनता छन् । अधिकांश अमेरिकी जनता युद्धको विरोधमा रहेको लेखमा दाबी गरिएको छ । बेलायती उपनिवेशबाट अमेरिका स्वतन्त्र भएको ३ सय वर्ष भएको भनिए पनि सन् १७७६ मा स्वतन्त्रताको घोषणा गरिएको र सन् १७८३ मा बेलायतले अमेरिकी स्वतन्त्रता स्वीकार गरेको ऐतिहासिक तथ्यलाई ध्यान दिनुपर्छ । सन् १९४५ यता अमेरिकाले विश्वमा एकछत्र दादागिरी गर्दै आएको लेखकको आरोप छ । यसकारण, त्यहाँको सरकारले सम्पूर्ण अमेरिकी जनतालाई गरिबीबाट माथि उठाउन नसकेको लेखकको तर्क छ ।
चीनमा एक अर्ब ४० करोड जनसङ्ख्या छ । चीन सरकारले केही वर्षअघि सम्पूर्ण चिनियाँ जनतालाई गरिबीबाट माथि उठाएको दाबी गरेको थियो । यसले संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनको राजनीतिक व्यवस्था तथा नेतृत्वको तुलना गर्दा चीनको व्यवस्था उत्कृष्ट रहेको स्पष्ट हुने लेखकको निष्कर्ष छ । यतिबेला बाँकी संसारले चीनबाट सिक्नु जरुरी छ ।