भक्तपुर चीनको पुरानो सहर लिचियाङ जस्तै

भक्तपुरलाई सफा–स्वच्छ सांस्कृतिक नगर, पर्यटकीय गन्तव्यस्थल र शिक्षाको केन्द्र बनाउने यहाँका जनताको साझा लक्ष्य हो ।
सफा–स्वच्छ नगरको लागि फोहरमैला व्यवस्थापन र फोहर ढल उपचारको बन्दोबस्त हुनुपर्छ । यो काम सम्पन्न गर्न ख्वप कलेजको वातावरण विज्ञान र ख्वप इञ्जिनियरिङ कलेजका विद्यार्थी र शिक्षकहरूबाट प्राविधिक सहयोग लिन सकिन्छ । जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालय, भक्तपुरबाट २५ शैय्याको ख्वप अस्पताल सञ्चालन गर्न भक्तपुर नगरपालिकालाई केही महिना अगाडि अनुमति प्राप्त भयो । अगाडिका जनस्वास्थ्य कार्यालय प्रमुखहरूले यो अस्पतालको अनुमति दिन चाहेका थिएनन् ।
नवौं पञ्चवर्षीय योजनामा भक्तपुरलाई सांस्कृतिक नगर बनाउने योजना उल्लेख थियो । सो योजनाअनुसार संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले एक अध्ययन गराई प्रतिवेदन तयार ग¥यो । गत वर्षको बजेट वक्तव्यमा पनि भक्तपुरलाई सांस्कृतिक सहरको रूपमा विकास गर्ने उल्लेख थियो, तर काम भएन । भक्तपुरलाई सांस्कृतिक नगर बनाउने विधेयक संसदबाट पारित गराउन हामीले सरकारलाई ताकेता गरिरहका छौं ।
व्यायामशाला र रङ्गशाला पर्याप्त भए अस्पताल र स्वास्थ्य चौकी थोरै भए पुग्ने यथार्थतर्फ पनि हामीले सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँदैछौं । ‘मित्रता, अनुशासन, स्वास्थ्य र सार्वभौमिकताको लागि खेलकुद’को नारालाई विद्यालय र कलेजमा कार्यान्वयन गर्न पनि संसदमा आवाज राख्दैछौं ।
ख्वप विश्वविद्यालयको विधेयक कार्तिक २६ गते संसद सचिवालयमा दर्ता भयो तर यसअघिका शिक्षा मन्त्रीले यो विश्वविद्यालयको महत्वबारे जानकारीमै राखेनन् र आदेश छैन भन्दै संसदमा पेश, छलफल र पारित गराउन चाहनन् हालको उहाँले उपप्रधान एवं शिक्षामन्त्री गोपालमान श्रेष्ठलाई ख्वप विश्वविद्यालयको विधेयक संसदबाट पारित गराउन ताकेता गर्दैछौं ।
चीनको एउटा पुरानो सहर लिचियाङजस्तै भक्तपुरलाई पर्यटकीय गन्तव्यस्थल बनाउन सकिन्छ । बुद्ध जन्मेका देश नेपालमा चिनियाहरूको भ्रमण बढ्दो छ । भक्तपुरलाई पर्यटकीय गन्तव्यस्थल बनाउने भित्री र बाह्य पूर्वाधारहरू छन् ।
स्थानीय तहको कार्य सञ्चालन विधेयक तथा सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहको कर्मचारी समायोजन विधेयक संसदमा विचाराधीन छ । यी दुवै विधेयकमा संशोधन राख्ने मिति भोलिसम्म छ ।

नेपालको बजेट चालू खर्च अर्थात् कर्मचारी प्रशासनको खर्च सबै हुने तर पूँजीगित खर्च अर्थात् विकास निर्माणमा थोरै हुने अहिलेको स्थितिले आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर असार १० गतेदेखि दैनिक ५ अर्ब खर्च भइरहेको समाचार प्रकाशित भयो । विकास बजेट ४५ प्रतिशतमात्र हुने राम्रो सड्ढेत होइन । कूल बजेटको ४० प्रतिशत चालू खर्च र ६० प्रतिशत पू्ँजीगत लगानी हुनु उपयुक्त मानिन्छ ।
संसदमा सहकारी विधेयक पनि विचाराधीन छ । सर्वसाधारण जनताको बचत ठगी गर्ने ओरियण्टललगायत ठगहरूलाई कारवाही गर्ने प्रावधानसहित विधेयक ल्याउन हामीले संशोधन राखेका छौं ।
भूकम्प पीडितहरूको पुनःस्थापनाको काम विलम्ब भइरहेको छ । भूकम्प पीडितहरूको गुनासो समयमै सम्बोधन गर्न सांसदहरूको जिल्ला समन्वय समितिमार्फत हामीले आवश्यक सरकारलाई सुझाव दिइरहेका छौं ।
स्थानीय तहको दुई चरणको चुनाव सम्पन्न भयो तर चुनाव स्वच्छ, निष्पक्ष र धाँधलीरहित भएन । सरकारमा गएका दलहरूले चामल बाँडेको, नक्कली जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा बाँडेको, चुनाव चिह्नसहितको सामान बाँडेको, भोजभतेर खुवाएको समाचार व्यापक भयो । यो विषय संसदमा पनि उठ्यो र संसदीय छानवीन विशेष समिति पनि गठन भयो ।
असोज २ गते प्रदेश नं. २ मा स्थानीय तहको चुनाव हुँदैछ । यसअघि भाषा, अङ्गीकृत नागरिकता, प्रदेशको सीमा र सङ्ख्या हेरफेरसहित संविधान संशोधन र स्थानीय तहको सङ्ख्या बढाउने सरकारी तयारी छ । यो तयारी नेपाल र नेपाली जनताको हितविपरीत छ । यो तयारीको हामीले विरोध गर्दैछौं ।
असोजको मसान्ततिर प्रदेशको चुनाव हुने र मंसिरको मसान्ततिर प्रतिनिधिसभाको चुनावको लागि निर्वाचन आयोगको तयारी छ । यो चुनाव गर्ने निर्वाचन आयोगले साउन १ गतेदेखि १५ गतेसम्म तस्वीरसहितको मतदाता नामावली सड्ढलन गर्ने सूचना प्रकाशित ग¥यो । यो सूचनाअनुसार तस्वीर खिच्ने काम निर्वाचन कार्यालयमा हुनेछ । हामीले आयोगको बैठकमा तस्वीर खिच्ने काम वडा वडामा हुनुपर्ने सुझाव दियौं । सदरमुकामस्थित निर्वाचन कार्यालयमा पुगेर तस्वीर खिच्ने काम सुगम सहरमा सजिलो भए पनि दुर्गममा कठिन हुनेछ ।
जनसङ्ख्या वृद्धिसँगै खानेपानीको समस्या पनि बढ्दो छ । पानी बोरिङ गर्न बिजुली आवश्यक छ । तर सरकारले नेपालको नदीनाला भारतलाई दिएर भारतबाट महँगोमा ३६० मेघावाट बिजुली किनेर लोडसेडिङ घटाउँदैछ । यो गलत काम हो ।
२०४८ सालमै मेलम्चीको पानी ल्याएर काठमाडौंको सडक पखाल्ने नारा सरकारले ल्याएको थियो । अहिले मेलम्चीको पानी काठमाडौं ल्याउने सरकारको वाचा तीन दशैं बित्यो । यसपटक पनि दशैंमा पानी ल्याउने बताउँदैछ । तर मेलम्ची आयोजनाले झैं २–३ किमी सुरूङ खन्नुपर्ने हुँदा आउने दशैंमा मेलम्चीको पानी काठमाडौंमा नआउने बतायो । ? नेपाली जनतालाई खानेपानीसमेत व्यवस्था नगर्ने सरकारले अन्य क्षेत्रमा कसरी विकास गर्लान् ?
(नेपाल मजदुर किसान पार्टीका सचिव एवं सांसद प्रेम सुवालले भक्तपुर नगरपालिकाको प्रथम नगर परिषद्मा राख्नुभएको मन्तव्य सार–सं.)