अभियन्ता मार्टिन लुथर किङ्गको सपनादेखि धेरै टाढा अमेरिका

सन् १९६३ अगष्ट २८ मा अफ्रिकी–अमेरिकी नागरिक अधिकार आन्दोलनका नेता मार्टिन लुथर किङ्ग जूनियरले वासिङ्टन, डीसीमा आयोजित प्रदर्शनमा सहभागी भीडलाई आफ्नो प्रसिद्ध ‘आई ह्याभ अ ड्रीम’ भन्ने भाषण दिए । आफ्नो टिप्पणीमा उनले अमेरिकी समाजको परिकल्पना गरे जहाँ काला र गोरा मानिसहरू शान्तिपूर्ण र समान रूपमा बस्न सकून् । तर ५९ वर्षपछि पनि अमेरिका अब मार्टिन लुथरको सपनाबाट धेरै टाढा गएको देखिन्छ ।
मार्टिनको भाषणलाई सन् १९५० र ६० को दशकमा अमेरिकामा चलेको नागरिक अधिकार आन्दोलनको मुख्य विशेषता मानिन्छ । विगत छ दशकमा अश्वेत समुदायको अथक सङ्घर्षपछि सतहमा राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक पक्षमा नागरिक अधिकारको क्षेत्रमा प्रगति भएको छ ।
अमेरिकाको कानुनले अफ्रिकी–अमेरिकीहरूलाई गोराहरूसँग समान नागरिक अधिकार दिएको छ, जबकि अश्वेत समुदायविरुद्ध गैरभेदभाव लामो समयदेखि यथावत छ । विगतको खुला भेदभाव अझ सूक्ष्म रुपमा विकसित भएको छ । सतहमा समानताजस्तो देखिन्छ तर अफ्रिकी–अमेरिकीले मात्र बुझ्न सकेका छन् कि उनीहरू गोरा अमेरिकीहरूको तुलनामा कत्तिको भेदभावको सामना गरिरहेका छन् ।
नराम्रो कुरा के हो भने, हालैका वर्षहरूमा अमेरिकामा देखा परेका मुद्दाहरूले अफ्रिकी अमेरिकीहरूको मानवअधिकारको अवस्था धेरै तरिकामा झन् खराब भएको देखाउँछ । अमेरिकामा तीव्र जातीय भेदभाव रहेको ‘द ग्लोबल टाइम्स’ मा स्या वनसिनले आफ्नो लेखमा प्रकट गरेका छन् ।