‘सन् २०२३ अमेरिकामा मानव अधिकार उल्लङ्घनको प्रतिवेदन’

चिनियाँ राज्य परिषद् सूचना कार्यालयले मे २९ का दिन ‘सन् २०२३ अमेरिकामा मानव अधिकार उल्लङ्घनको प्रतिवेदन’ सार्वजनिक गरेको छ ।

प्रतिवेदनको अग्र भनाइ यसप्रकार छन् :
१, नागरिकको राजनीतिक अधिकार निराधार
२, भेदभाववाद ज्यादै हानिकारक
३, आर्थिक र सामाजिक असन्तुलन दिन प्रतिदिन चर्कँदै गएको
४, महिला र बालबालिकाको हक–अधिकारको लगातार उल्लङ्घन
५, भिसारहित आप्रवासीको दुःखद जीवन
६, अमेरिकी शैलीको प्रभुत्वबाट मानवीय सङ्कटको सिर्जना
सन् २०२३ मा अमेरिकाको मानव अधिकारको अवस्था बिग्रँदै गएको छ । अमेरिकामा मानव अधिकार बढ्दो ध्रुवीकरण दिशामा अघि बढिरहेको छ । राजनैतिक, आर्थिक र सामाजिक स्रोत पाएका थोरै व्यक्तिको तुलनामा धेरैजसो सामान्य जनता झन्झन् सीमान्तकृत हुँदै गएका छन् र जनताका आधारभूत अधिकार तथा स्वतन्त्रता व्यर्थमा परेको देखिन्छ ।
बन्दुक हिंसा एक पुरानो रोग बनेको छ र सरकारको नियन्त्रण नीतिहरू प्रभावहीन भएको देखिन्छ । सन् २०२३ मा अमेरिकामा कम्तीमा ६५४ वटा सामूहिक गोलीबारीका दुर्घटनाहरू भएका छन् । बन्दुक हिंसाले लगभग ४३ हजार मानिसहरूको ज्यान लिनुका साथै यस कारणबाट प्रत्येक दिन औसत ११७ जना व्यक्ति मारिएका छन् । पक्षपातपूर्ण सङ्घर्ष र फाइदा सम्बन्धित समूहको प्रोत्साहनले धेरैभन्दा धेरै राज्य सरकारहरूले बन्दुक बोक्ने तथा बन्दुक बोक्ने बासिन्दाको अधिकार विस्तार गर्न कानुन सिर्जना गरेको थियो । सन् २०२३ मा अमेरिकाका कम्तीमा २७ वटा राज्यमा बन्दुक बोक्न इजाजतपत्रको आवश्यक पर्दैन ।
अमेरिकी सरकारले नागरिकको गोपनियताको अनुगमन गर्न आफ्नो शक्तिको दुरूपयोग गरेको छ । जनताको आवाज तथा अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रतालाई दबाइएको छ । फेडरल ब्युरो अफ इन्भेस्टिगेसन एफबीआईले विदेशी खुफिया निगरानी ऐन नम्बर ७०२ धारालाई घरेलु निगरानीको रूपमा सञ्चालन गरेको थियो । यसरी अमेरिकी कङ्ग्रेसका सदस्यहरू, कङ्गे्रसका अभियन्ताहरू र जातिवादविरोधी प्रदर्शनकारीहरूको मोबाइल तथा कम्प्युटरको ‘व्यापक र निरन्तररूपमा’ निगरानी सञ्चालन गरिएको थियो । अमेरिकाका धेरै राज्यहरूले कानुन पारित गरी सरकारी विद्यालयमा जाति, इतिहास र लिङ्गको भिन्नतासमेतका विशिष्ट विषयहरू रहेका शैक्षिक सामग्री र पुस्तक सार्वजनिक गर्न प्रतिबन्ध लगाउने गरेको छ । अमेरिकी विश्वविद्यालय तथा कलेजमा शिक्षक तथा कर्मचारीहरूलाई आफ्नो आवाज वा अभिव्यक्तिका कारण सजाय वा बर्खास्त गरिएको सङ्ख्या गएको २० वर्षयता सबैभन्दा ठुलो देखिन्छ ।
प्रहरी दुरुपयोगबाट भएको हिंसाका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या ठुलो हुँदै आएको छ र प्रहरीको जवाफदेहिता प्रणाली केही प्रभावकारी देखिएको छैन । अमेरिकी प्रहरीले सन् २०२३ मा कम्तीमा १२४७ जना व्यक्तिलाई मारेको छ र प्रहरीले औसतरूपमा प्रत्येक दिन कम्तीमा ३ जनालाई मार्ने गरेको छ । प्रहरीको आन्तरिक मामिला एकाइहरू प्रायः दुराचारको अनुसन्धान गर्नुभन्दा सहकर्मीहरूलाई दोषमुक्त गर्नुमा बढी चासो राख्छन् जसकारण अधिकारीहरूलाई जवाफदेही बनाउन असफल भएको छ । अमेरिकी रोग रोकथाम तथा नियन्त्रण केन्द्रको आधिकारिक मृत्यु तथ्याङ्कअनुसार आधाभन्दा बढी प्रहरी हत्याहरूलाई गलतरूपमा ‘सामान्य हत्या वा आत्महत्या’ भनेर लेखिएको छ ।
अमेरिका धेरै बन्दी र जबरजस्ती श्रम समस्याले ग्रस्त छ र यो वास्तवमै ‘झ्यालखाना राष्ट्र’ हो । विश्व जनसङ्ख्यामा ५ प्रतिशतभन्दा कम हिस्सा भए तापनि विश्वभरिका बन्दीहरूको २५ प्रतिशत भाग अमेरिकी बन्दीहरू रहेका छन्, जसले अमेरिकालाई विश्वको सबैभन्दा उच्च बन्दी दर र बन्दी सङ्ख्याको देश बनाएको छ । झ्यालखानाद्वारा बन्दीहरूलाई न्यून तलब वा बिनातलब, बिनासुविधाको काममा लगाइन्छ तर उनीहरूबाट हरेक वर्ष अरबौँ डलर मूल्यका वस्तु र सेवाहरू सिर्जना हुन्छन् ।
अमेरिकी पार्टीहरूबिचको सङ्घर्ष निरन्तर बढिरहेको छ र चुनावमा घुसपैठ गर्दै विभिन्न खेलहरू खेलिन्छन् । ११८ औँ अमेरिकी कङ्ग्रेसमा दुईपटक प्रतिनिधिसभामा ‘सभामुख चयन’ को हास्यमय नाट्य देखियो र २०२३ मा कङ्गे्रेसको विधायिक क्षमता अमेरिकी गृहयुद्धयता सबैभन्दा न्यून रहेको छ । दुई पार्टीहरूले विभिन्न तरिकामा निर्वाचन क्षेत्र पुनर्गठन गर्दै पार्टीको आफ्नो स्वार्थका लागि साधारण जनताका अभिव्यक्तिलाई विकृत गर्दै छन् । १६ वटा राज्यमा कङ्ग्रेस निर्वाचन क्षेत्रको पुनर्गठनमा स्पष्ट घुसपैठ रहेको छ, जसमध्ये १२ राज्य ‘सामान्यतया गम्भीररूपमा घुसपैठ गरिएका राज्यहरू’ मानिन्छन् । अमेरिकी आमजनता सङ्घीय तथा विभिन्न स्तरका सरकार र राजनीतिप्रति अत्यधिक निराश छन्, ७६ प्रतिशत अमेरिकीले आफ्नो देश गलत दिशामा गइरहेको ठहर गरेका छन् ।
अल्पसङ्ख्यकले प्रणालीगत जातीय भेदभाव व्यहोर्नुपरेको छ, जसले उनीहरूलाई गहिरो चोट पु¥याएको छ । अफ्रिकी मूलका मानिसहरूलाई प्रहरीद्वारा मारिने सम्भावना श्वेत मानिसहरूको तुलनामा तीन गुणा बढी छ र बन्दी हुने सम्भावना श्वेत मानिसहरूको तुलनामा साढे चार गुणा बढी छ । हालसालैका १ वर्षमा झन्डै तीनचौथाइ चिनियाँ अमेरिकीहरूले जातीय भेदभाव भोगेका छन् र ५५ प्रतिशत चिनियाँ अमेरिकीहरू अपराध या दुव्र्यवहारले आफ्नो व्यक्तिगत सुरक्षामा खतरा पु¥याउने चिन्तामा छन् । अमेरिकी रेड इन्डियन्स आदिवासीहरू सधैँ सांस्कृतिक दमनमा बाँचिरहेका छन्, जसको धर्म, विश्वास र परम्परागत रीतिरिवाजलाई निर्दयीरूपमा समाप्त पारिएको छ । जातिवादी विचारधारा अमेरिकामा व्यापकरूपमा फैलिएको छ र यो अरु मुलुकहरूतिर सर्दै गएको छ ।
आर्थिक र सामाजिक असमानता दिन प्रतिदिन बढिरहेको छ र निम्नवर्गका मानिसहरू कठिन जीवन बिताइरहेका छन् । अमेरिकाले सधैँ ‘आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक अधिकारहरूसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता’ लाई अनुमोदन गर्न अस्वीकार गर्दै आएको छ । गरिबहरूको शोषण, धनीहरूलाई भत्ता दिने र तहगत पृथकीकरण गर्ने प्रणालीगत संरचनाका कारण, अमेरिकामा धनी–गरिबबिचको फरक सन् १९२९ को आर्थिक सङ्कट यताको सबैभन्दा गम्भीर स्तरमा पुगेको छ । ‘काम गरेर पनि गरिब’ भएका मानिसहरू समान अवसरहरू प्राप्त गर्नबाट वञ्चित छन् र माथि उठ्न पनि गा¥हो छ । घरबारविहीनहरूको सङ्ख्या ६ लाख ५० हजारभन्दा धेरै भइसकेको छ, जुन २००७ यता सबैभन्दा उच्च हो । लागुपदार्थ र औषधिको दुरूपयोग व्यापकरूपमा फैलिएको छ । आत्महत्याको दर लगातार बढिरहेको छ ।
अमेरिकाले संयुक्त राष्ट्र सङ्घको ‘महिलाहरूप्रति सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन सन्धि’ लाई अहिलेसम्म अनुमोदन गरेको छैन । साथै अमेरिका ‘बाल अधिकार सन्धि’ लाई अनुमोदन नगरेको संयुक्त राष्ट्र सङ्घको एकमात्र सदस्य राष्ट्र पनि हो । अमेरिकाको संविधानले अहिलेसम्म लैङ्गिक भेदभावलाई निषेध गर्ने प्रावधानहरू समावेश गरेको छैन । यो संसारको एकमात्र देश हो जसले बालबालिकालाई जीवनभरको कैदमा कुनै पैरोलको सुविधा दिँदैन । बितेका २० वर्षयता अमेरिकी गर्भवती र सुत्केरी महिलाहरूको मृत्यु सङ्ख्या दोब्बरभन्दा बढेर गएको छ । २२ लाखभन्दा बढी बच्चा जन्माउने उमेरका अमेरिकी महिलाहरूले प्रसूति सेवा प्राप्त गर्न सक्दैनन् । कम्तीमा २१ राज्यहरूले गर्भपतनलाई प्रतिबन्ध वा कडा रूपमा सीमित गरेका छन् । हरेक वर्ष झन्डै ५४,००० महिलाहरू गर्भवती भेदभावका कारण बेरोजगारी हुन्छन् । लाखौँ बालबालिकाहरू चिकित्सा बीमा सहायता प्राप्त गर्ने योग्यताबाट विमुख छन् ।
सिमाना क्षेत्रमा मानवीय सङ्कट चर्कँदै गएको छ र आप्रवासीहरूको जीवन निकै दुःखद रहेको देखिन्छ । अमेरिकी दक्षिणी सिमानालाई अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासी सङ्गठनले विश्वको सबैभन्दा खतरनाक स्थल आप्रवासन मार्गको रूपमा सूचिबद्ध गरेको छ । सन् २०२३ को सेप्टेम्बर ३० तारिखसम्मका १२ महिनामा, एलपासो सिमाना गस्ती क्षेत्रमा मात्रै १४९ जना आप्रवासीहरूको मृत्यु भएको छ । सन् २०२३ आर्थिक वर्षमा अमेरिकी दक्षिणी सिमानामा पक्राउ वा निष्काशन गरिएका आप्रवासीहरूको कुल सङ्ख्या २४ लाखभन्दा बढी रहेर नयाँ ऐतिहासिक कीर्तिमानको सिर्जना गरेको छ । सीमाभित्र प्रवेश गरेका आप्रवासीहरूले यातना र अन्य अमानवीय व्यवहार भोगिरहेका छन् । सिमाना नीतिले मानव तस्करीको समस्या बढाइरहेको छ, आधुनिक दासताको प्रचलन बढाउँदै छ र आप्रवासी बालबालिकाहरूलाई जबरजस्ती श्रम र शोषणको शिकार बनाइरहेका छन् ।
अमेरिकाले लामो समयदेखि प्रभुत्ववाद, एकतर्फीवाद र बलियाको राजनीतिलाई अपनाउँदै आएकाले मानवीय सङ्कट उत्पादन गर्दै आएको छ । ‘९÷११’ घटनापछि, अमेरिकाले विदेशी ‘आतङ्कवादविरोधी युद्ध’ मच्चाएका क्षेत्रमा कुल मृत्युको सङ्ख्या कम्तीमा ४५ लाखदेखि ४७ लाखसम्म पुगेको छ । अमेरिकी सैन्य पक्षले दर्जनौँ देशहरूमा ‘विदेशी एजेन्ट कार्यक्रम’ चलाएर अन्य देशहरूको सार्वभौमसत्ता र मानव अधिकार उल्लङ्घन गरेको छ । अमेरिकाले लगातार भिडन्तग्रस्त क्षेत्रहरूमा हतियार आपूर्ति गरेबाट निर्दोष नागरिकहरूको ठुलो सङ्ख्यामा मृत्यु गराएको छ । गम्भीर मानव अधिकार उल्लङ्घन गरिएको ग्वान्टानामो जेल अहिलेसम्म पनि सञ्चालनमा रहिरहेको छ । लामो समययता अमेरिकाले एकतर्फी प्रतिबन्ध लगाउँदै आएकाले गम्भीर मानवीय परिणामहरू निम्त्याएको छ ।
अमेरिकामा मौजुद विविध मानव अधिकार समस्या केवल केही व्यक्तिहरूको विशेषाधिकारको रूपमा परिणत गरिएको मात्र नभई त्यसले विश्वका मानव अधिकार क्षेत्रमा पनि गम्भीर खतरा निम्त्याइरहेको छ ।
सीआरआईबाट