युक्रेन मुद्दामा शान्ति वार्तालाई प्रवद्र्धन गर्न चीन सबैभन्दा दृढ र सक्रियरूपमा प्रतिबद्ध

युक्रेन सङ्कटले रोकिने कुनै सङ्केत देखाएको छैन र थप दुष्प्रभावहरू उत्पन्न गरेको छ । द्वन्द्व अझै चर्किन सक्छ । दबाबको प्राथमिकता परिस्थितिलाई शान्त पार्ने र युद्धविरामका लागि सर्तहरू जम्मा गर्नु हो ।
चीनले युक्रेन सङ्कट सिर्जना गरेको होइन, न त यो सङ्कटको पक्ष हो । शान्तिका लागि वार्तालाई सहजीकरण गर्न सदैव सक्रियताका साथ काम गर्दै आएको छ । चीनको उद्देश्यपूर्ण र न्यायोचित स्थिति र यसको रचनात्मक भूमिकालाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले व्यापकरूपमा मान्यता दिएको छ ।
युक्रेन सङ्कटमा चीनको अडान स्थिर रहेको छ, जुन शान्ति वार्तालाई बढावा दिने हो । युक्रेन सङ्कटको पूर्ण वृद्धि भएदेखि नै चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले रु.सी र युक्रेनी नेतालगायत विश्वका नेताहरूसँग गहिरो वैचारिक आदानप्रदान गर्नुभएको छ । उहाँले चारवटा मुख्य सिद्धान्तहरू अगाडि राख्नुभएको छ, चारवटा कुराहरू जुन अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले मिलेर गर्नुपर्छ र तीनवटा अवलोकनहरू, जुन सङ्कटको राजनीतिक समाधानका लागि चीनको आधारभूत दृष्टिकोण बनेको छ ।
चीनले युक्रेन सङ्कटको राजनीतिक समाधानमा आफ्नो अडान राख्दै एउटा पत्र जारी गरेको छ, जसमा उसले सबै देशको सार्वभौमसत्ताको सम्मान गर्ने, शीतयुद्धको मानसिकता त्याग्ने, शत्रुता अन्त्य गर्ने र शान्ति वार्ता पुनः सुरु गर्नेलगायत १२ महत्वपूर्ण सिद्धान्तहरू प्रस्ताव गर्नुभएको छ ।
चीनले युक्रेनलाई मानवीय सहायताको धेरै ढुवानी पु¥याएको छ र सम्बन्धित देशहरूबिच मध्यस्थता गर्न धेरैपटक आफ्नो विशेष प्रतिनिधि पठाएको छ । दर्शकको सट्टा, चीनले सधैँ उद्देश्य र न्यायपूर्ण अडान राख्दै शान्तिको लागि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ ।
विश्वले युक्रेन सङ्कटमा थप वस्तुनिष्ठ, सन्तुलित, सकारात्मक र रचनात्मक आवाज उठाउन आवश्यक छ र शान्ति पुनःस्थापनाको लागि सबैभन्दा व्यापक साझा आधार खोज्नुपर्छ ।
चीन र ब्राजिलले हालै संयुक्तरूपमा ‘युक्रेन सङ्कटको राजनीतिक समाधानमा चीन र ब्राजिलबिच साझा समझदारी’ जारी गरेको छ । दुवै पक्षले युक्रेन सङ्कटको राजनीतिक समाधानका लागि जोड दिने र स्थितिलाई निरुत्साहित गर्न आह्वान गर्ने विषयमा गहिरो विचार आदानप्रदान गरेका छन् र ६ बुँदे साझा समझदारीमा पुगेका छन् ।
उनीहरूले युद्धक्षेत्र विस्तार नगर्ने, लडाइँ नबढाउन र कुनै पनि पक्षबाट उक्साउन नहुने गरी तीनवटा सिद्धान्त पालना गर्न सम्बन्धित पक्षलाई आग्रह गरेका छन् । वार्ता नै युक्रेन सङ्कटको एकमात्र व्यावहारिक समाधान हो भन्ने उनीहरूको विश्वास छ । सबै पक्षहरूले परिस्थितिलाई निरुत्साहित गर्न, मानवीय सहायता बढाउन, आणविक हतियारको प्रयोगको विरोध, आणविक ऊर्जा संयन्त्रहरूमा आक्रमणको विरोध र विश्वव्यापी औद्योगिक र आपूर्ति शृङ्खलाहरूको स्थिरताको रक्षा गर्न दबाब दिनुपर्छ ।
जून १२ सम्ममा पाँच महादेशका १०३ देशहरूले विभिन्न तरिकाले ‘६ बुँदे साझा समझदारी’ लाई सकारात्मकरूपमा प्रतिक्रिया दिएका छन्, जसमध्ये ५५ देशहरूले आफ्नो पहुँच पुष्टि गरेका छन् वा गम्भीरताका साथ सम्मिलनको बाटो अध्ययन गरिरहेका छन् । रसिया र युक्रेनले पनि यी ६ बुँदे साझा समझदारीका अधिकांश सामग्रीहरूलाई पुष्टि गरेका छन् ।

यसले फेरि एकपटक देखाउँछ कि यी ६ बुँदे साझा समझदारीले बहुसङ्ख्यक देशहरूको साझा अपेक्षाहरू पूरा गर्दछ । यी ६ बुँदे साझा समझदारीलाई जति धेरै देशहरूले समर्थन गर्छन्, त्यति नै सङ्कटको राजनीतिक समाधानको दिन नजिकिँदै जान्छ र शान्तिको सम्भावना उस्तै उज्यालो हुँदै जाने चीनको विश्वास छ ।
वार्ता मात्रै युक्रेन सङ्कटको लागि एकमात्र व्यावहारिक उपाय हो । दोस्रो विश्वयुद्धपछि युरोपको सबैभन्दा ठुलो भूराजनीतिक द्वन्द्वको रूपमा लामो समयसम्म चलेको युक्रेन सङ्कटले दुबै देशका जनताको पीडा मात्र बढाएको छैन बरु यसले त्यस क्षेत्र र विश्वका लागि अप्रत्याशित जोखिम र चुनौतीहरू पनि खडा गरेको छ । जुन सङ्कटमा संलग्न कुनै पनि पक्षको पनि हितमा छैन ।
इतिहासले बारम्बार प्रमाणित गरेको छ कि दिनको अन्त्यमा, वार्ताबाट मात्र द्वन्द्व समाधान गर्न सकिन्छ । युद्धविरामका लागि सम्बन्धित सबै पक्षले कूटनीतिक पहललाई तीव्र बनाउनुपर्छ र जिम्मेवारीपूर्वक युद्धको अन्त्य गर्न प्रयास गर्नुपर्छ । सङ्कटका दुवै पक्षलाई वार्तामा संलग्न हुन प्रोत्साहित गर्नुपर्छ । जति चाँडा.े वार्ता सुरु हुन्छ, त्यति नै चाँडो शान्ति आउनेछ ।
चीन युक्रेन मुद्दामा शान्ति वार्तालाई प्रवद्र्धन गर्न सबैभन्दा दृढ र सक्रियरूपमा प्रतिबद्ध रहेको छ र आशाको किरण नभएसम्म हार मान्ने छैन ।
चीनले विश्वका सबै पहल र प्रयासहरूलाई प्रोत्साहन र समर्थन गर्दछ जुन परिस्थितिलाई सहज बनाउन र शान्ति प्राप्त गर्नका लागि अनुकूल छ । चीनले रुस र युक्रेन दुवैद्वारा मान्यता प्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति सम्मेलनको उचित समयमा आयोजना गर्न समर्थन गर्दछ र सबै पक्षहरूको समान सहभागिता र सबै शान्ति योजनाहरूमा निष्पक्ष छलफल सुनिश्चित गर्दछ । युक्रेन सङ्कटको राजनीतिक समाधानलाई प्रवद्र्धन गर्ने साँचो इच्छाद्वारा सञ्चालित शान्ति सम्मेलनमा चीनको अडान निष्पक्ष र न्यायपूर्ण छ ।
युक्रेन सङ्कटका जटिल ऐतिहासिक र व्यावहारिक कारणहरू छन् । सङ्कट समाधानका लागि लक्षण र मूल कारण दुवैलाई सम्बोधन गरी वर्तमान र दीर्घकालीन योजना बनाउनु आवश्यक छ ।
युक्रेनको सार्वभौमसत्ता र सुरक्षालाई कायम राख्नुपर्छ र रुसको वैधानिक सुरक्षा चिन्ताको पनि सम्मान गरिनुपर्छ । युरोपको शान्ति र स्थिरताको रक्षा गर्नुपर्छ । अन्य देशको हकमा पनि त्यस्तै हुनुपर्छ ।
देशको सुरक्षा अरुको खर्चमा गर्नुहुँदैन । कुनै पनि क्षेत्रको सुरक्षा सैन्य बल बलियो वा विस्तार गरेर हासिल गर्नुहुँदैन । सबै देशहरूको वैध सुरक्षा हित र चासोलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्छ र उचितरूपमा सम्बोधन गर्नुपर्छ ।
शीतयुद्धको मानसिकता त्यागेर, सबै पक्षहरूबिच समान संवाद र वार्तालाई प्रवद्र्धन गरेर र तिनीहरूका जायज सरोकारहरूलाई उचितरूपमा सम्बोधन गरेर मात्र सन्तुलित, प्रभावकारी र दिगो युरोपेली सुरक्षा संरचना निर्माण गर्न सकिन्छ र यस क्षेत्रमा दिगो शान्ति र स्थिरता हासिल गर्न सकिन्छ ।
चीनले युक्रेन सङ्कटलाई दोष सार्ने, तेस्रो पक्षमाथि दाग लगाउने, ‘नयाँ शीत युद्ध’ भड्काउन र अन्य देशहरूलाई पक्ष लिन बाध्य पार्ने केही देशहरूको विरोध गर्दछ । यो दृष्टिकोणले वर्तमान सङ्कटलाई राजनीतिकरूपमा समाधान गर्न असफलमात्र होइन, शिविरमा आधारित भिडन्तका गल्तीहरू दोहोरिने जोखिम पनि बढाउँछ ।
परिस्थिति जतिसुकै जटिल किन नहोस्, दलहरूले वार्ता र वार्ता छोड्नु हुँदैन । द्वन्द्व जति नै चर्को किन नहोस्, राजनीतिक समाधान खोज्नुपर्छ । सबै सम्बन्धित पक्षहरूले शान्ति र मानवीय सङ्कटलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ, युद्ध रोक्ने उद्देश्यले कूटनीतिक प्रयासहरूमा आफ्ना स्रोत र प्रयासहरू निर्देशित गर्नुपर्छ र चाँडै नै युक्रेन सङ्कटको राजनीतिक समाधानलाई संयुक्तरूपमा प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ ।
युक्रेन सङ्कटको राजनीतिक समाधानमा चिनियाँ बुद्धिमत्तालाई योगदान दिन चीनले वस्तुनिष्ठ र न्यायोचित अडान कायम राख्न, द्वन्द्व अन्त्यका लागि सहमति निर्माण गर्न र शान्ति वार्ताका लागि मार्गप्रशस्त गर्नेछ ।