भर्खरै :

संरा अमेरिकाका विनाशकारी प्रजातान्त्रिक प्रयोगपछाडिको घिनलाग्दो प्रभुत्ववाद

क्यापिटल दङ्गाको वार्षिकीले दुई ठूला संरा अमेरिकी राजनीतिक दलहरूबीच आपसी भनाभनको नयाँ अध्याय सुरु गरेको छ । साथमा कथित ‘अमेरिकी प्रजातन्त्र’ खतरामा परेको विषयमा तिनको आगो ओकल्ने भाषणबाजी सुरु भएको छ ।
दुवै पार्टीका नेताहरूले ‘अमेरिकी जनताको इच्छा’ को जलपले आफ्ना विपक्षीहरूलाई छोप्न उक्त त्रासदीप्रति गम्भीर ध्यान दिँदै आएका छन् । तर, उनीहरूमध्ये कसैले पनि इतिहासमा संरा अमेरिकाले विश्वभरि मच्चाएको रक्तपातलाई कहिल्यै गम्भीरतापूर्वक हेरेनन् । यस्तो रक्तपातमा ज्यान गुमाउनेहरूको सङ्ख्या लाखौँ गुणा छ ।
लामो समयदेखि प्रजातान्त्रिक मूल्यमान्यता र मानिसको समृद्धिप्रति चासो देखाउने बहानामा संरा अमेरिकाले संसारभर अनगिन्ती विनाशकारी प्रजातान्त्रिक प्रयोगहरू गर्दै आएको छ । उसको हिंसात्मक कार्यले आफू फाइदामा जाने र अरूले केही नपाउने उसको हिसाबकिताब, प्रभूत्ववाद र पाखण्ड उदाङ्गो पारेको छ । वास्तवमा उसले सर्वसाधरणको जीवनलाई कहिल्यै महत्व दिँदैन ।

काबुललाई समेत तालिबानले नियन्त्रण गरेपछि अफगानिस्तान छोड्नका लागि काबुल विमानस्थलमा जम्मा भएका अफगान तथा अन्य देशका नागरिकहरू ।

युगोस्लाभियामा बढी धनजनको क्षति हुन नदिने घोषित उद्देश्यका साथ संरा अमेरिका नेतृत्वको नाटो सेनाले त्यहाँ लगातार ७८ दिनसम्म हवाई हमला गरिरह्यो । त्यसले गर्दा त्यहाँ ८ हजार सर्वसाधारण हताहत र घाइते भए । झन्डै १० लाख मानिसहरू विस्थापित भए ।
अफगानिस्तान, इराक र लिबिया उसको कथित ‘प्रजातन्त्रको प्रसार’ को निम्ति परीक्षण मैदान बने । संरा अमेरिकाले सुरु गरेको युद्धले सन् २००१ देखि २०२० को मध्य अप्रिलसम्म करिब ५० हजार अफगानी नागरिकहरू मा¥यो र १ करोड १० लाख अफगानीहरूलाई निर्वासनमा विदेश लघा¥यो । अफगानी नागरिकहरूले काबुलमा विमानस्थलका पर्खालहरू नाघ्न खोजेको र विमानको पछिपछि दौडेको कहालीलाग्दो दृश्य देखियो । यो दृश्यले सन् १९७५ को आँत काम्ने दृश्यको झझल्को दियो । १९७५ मा टनाटन भरिएका अमेरिकी सैन्य हेलिकप्टरहरूले सैगोनको अमेरिकी दूतावासको छतमाथिबाट मान्छे ओसारिरहेका थिए । वषौर्ँको हिंसामा परेर २ लाख इराकी नागरिकहरूले ज्यान गुमाए र लिबियामा झन् ठूलो अराजकता मच्चियो ।
गत वर्ष युद्धविरोधी कोडपिङ्क समूहले गरेको अनुसन्धानले खुलासा गरे अनुसार वास्तवमा सन् २००१ यता संरा अमेरिका र उसका सहयोगीहरूले अन्य देशमा दिनको औसत ४६ वटा बम खसालेका छन् । अमेरिकी लेखक विलियम ब्लुमले आफ्नो पुस्तक ‘अमेरिकाको ज्यानमारा निर्यात’ मा लेखे अनुसार कथित प्रजातन्त्रको पर्दापछाडि अहङ्कारी र स्वार्थी अमेरिकी नेता, व्यापारी र हतियार निर्माताहरूको एउटा गिरोह क्रियाशील छ । तिनीहरूले विश्वभरि अमेरिकी दबदबा कायम राख्न वा निजी स्वार्थ पूरा गर्न कानुनको दुरूपयोग गर्ने गर्छन् । त्यसकारण संरा अमेरिकाले सुरुदेखि नै आवश्यक पर्दा आतङ्कवादी समूहहरूसँग घाँटी जोड्दै आएको छ ।
विदेशमा गरिएका अमेरिकाका प्रजातान्त्रिक प्रयोगहरूले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा प्रजातन्त्र खुइलाएको छ । उसले अन्य देशका आन्तरिक मामिलाहरूमा ठाडो हस्तक्षेप गरेको छ र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र नियमकानुनमा चोट पु¥याएको छ । ब्लुमले आफ्नो पुस्तकमा औँल्याएझैँ संरा अमेरिकाले दोस्रो विश्वयुद्धयता ५० भन्दा बढी देशका सरकारहरू ढलाउन खोजेको थियो, कम्तीमा ३० देशका निर्वाचनहरूमा हस्तक्षेप गरेको थियो र ५० भन्दा बढी विदेशी नेताहरूको हत्या गर्ने प्रयास गरेको थियो ।
संरा अमेरिकाको ‘प्रजातान्त्रिक सहयोग’ जनता ‘ले’ र जनता ‘का लागि’ कत्ति पनि होइन भनी विश्वका धेरैभन्दा धेरै मानिसहरूले बुझ्दै छन् । उदाहरणको लागि, मध्यपूर्वका केही देशहरू र उत्तर अफ्रिकाका कुनै पनि देश अमेरिकाले गत डिसेम्बरमा गरेको कथित “प्रजातन्त्रका लागि सम्मेलन” मा सहभागी भएनन् । अमेरिकाको प्रजातन्त्रको प्रसार उसकै स्वदेशी बजारमा पनि बिक्दैन ।
गत जुलाईमा फरेन अफेयर्स नामक अखबारले लेख्यो – “कोभिड–१९ को महामारीदेखि विश्व व्यापारका नियमहरूसम्म, जलवायु परिवर्तनदेखि आर्थिक विकाससम्म, संरा अमेरिकाले सक्रिय भएर संसारका प्रायःजसो प्रजातन्त्रहरूको घाँटी अँठ्याएको छ । यस प्रक्रियामा संरा अमेरिकी विदेश नीतिले प्रजातन्त्रको नाममा प्रजातन्त्रको विश्व सङ्कट चर्काउँदै छ र अमेरिकी शक्तिलाई अवैध तुल्याउँदै छ ।” प्रजातन्त्रमा एकाधिकार कायम गर्ने प्रत्येक प्रयासले विकासका अन्य बाटाहरूको वैधता अस्वीकार गर्छ र विश्वलाई एउटै विम्वअनुसार ढाल्छ । यस्तो कुनै पनि प्रयासले विश्व प्रजातन्त्रमा चोट पु¥याउँछ र शान्ति, स्थीरता र साझा विकासको मानवीय आकांक्षालाई पूर्णतः हानी गर्छ ।
संरा अमेरिका अब ब्युँझनुपर्ने बेला आयो । आफ्ना प्रजातान्त्रिक मूल्यमान्यताहरूमा साँच्चै अडिग रहन चाहने हो भने उसले तत्काल आफ्ना रक्तपातपूर्ण प्रजातान्त्रिक प्रयोगहरू बन्द गरेर अरू मुलुकहरूलाई छुटकारा दिनुपर्ने बेला आयो ।
(Commentary: Perverse hegemonism behind U.S. disastrous democratic experiments)
-Xinhua, January 12,2022
अनुवादः आनन्द

तपाईलाई यो खबर कस्तो लाग्यो?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *