सीआईएको वास्तविक अनुहार जति राम्रोसँग उदाङ्गो हुन्छ, त्यति नै राम्रो

ग्लोबल टाइम्सको सम्पादकीय

रोयटर्सले बिहीबार विशेष रिपोर्ट प्रकाशित गरेको छ । त्यसमा अत्यधिक गोप्य कारवाहीहरूको प्रत्यक्ष ज्ञान भएका एक पूर्व अमेरिकी अधिकारीका अनुसार तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीन सरकारको विरुद्धमा ‘जनमतलाई परिवर्तन गर्ने’ उद्देश्यले केन्द्रीय गुप्तचर एजेन्सी (सीआईए) लाई चिनियाँ सामाजिक सञ्जालमाथि गोप्य कारबाहीहरू सुरु गर्न अधिकार दिएका थिए । धेरै मानिसहरूले यो जानकारीलाई अचम्मको लाग्दैन वा यसलाई ‘समाचार’ पनि मान्दैनन् ।
संयुक्त राज्य अमेरिका एक बानी बिग्रेको अपराधी हो । अन्य देशहरूमा ‘शान्तिपूर्ण विकास’ र ‘रङ्गीन क्रान्ति’ लाई उक्साउन विभिन्न गुप्त माध्यमहरू प्रयोग गरी सीआईए यस उद्देश्यका लागि कार्यरत मुख्य शक्ति हो । अन्य देशहरूको लागि, संयुक्त राज्य अमेरिकाको व्यापक प्रभाव जताततै, दृश्यात्मक र मूर्त छ, त्यसैले त्यहाँ खुलासाको आवश्यकता छैन ।
रोयटर्सलाई जानकारी चुहावट गर्नुमा ‘पूर्व अमेरिकी अधिकारी’ को विशेष उद्देश्य के थियो भन्ने कुरा हामी अझै स्पष्ट छैनौँ । सीआईएका प्रवक्ताले कार्यक्रमको अस्तित्व, यसको लक्ष्य वा प्रभावबारे टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरे । बाइडेन प्रशासनको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का प्रवक्ताले पनि टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरे । यसको अर्थ यो न त पुष्टि भयो वा अस्वीकार गरियो । अमेरिकी गुप्तचर समुदायले भ्रम सिर्जना गर्न अक्सर गलत र साँचो जानकारीको मिश्रण प्रयोग गर्दछ, एक रणनीति जुन एडवर्ड स्नोडेनमाथि प्रयोग गरिएको थियो । रोयटर्सको रिपोर्ट मूल्यवान छ, तर वास्तविक र उपयोगी भागहरू छनोट गर्न थप प्रशोधन गर्न आवश्यक छ ।
पहिलो, यो प्रतिवेदनले चीनमा अमेरिकी प्रवेशको बलियो प्रतिरक्षा बोकेको छ । यसले चीन र रुसबाट अमेरिकामा ‘साइबर हमलाहरू’ विरुद्ध निष्क्रिय प्रतिआक्रमणको रूपमा चीनविरुद्ध अमेरिकाको संज्ञानात्मक युद्धको सक्रिय आक्रामक चित्रण गर्दछ । वास्तवमा, आफूलाई कमजोर वा पीडित पक्षको रूपमा चित्रण गर्नु र तिनीहरूको आधिपत्यवादी कार्यहरूलाई ‘न्याय’ भनेर लेबल लगाउनु विदेशी देशहरूविरुद्ध अमेरिकाको संज्ञानात्मक युद्धको एक हिस्सा हो ।
रोयटर्सले अन्तर्वार्ता लिएका एक अमेरिकी अधिकारीले आफ्नो अतिरञ्जित र अनाडीपूर्ण अभिनय कौशल देखाउँदै यस्तो पनि भने कि चीनले ‘स्टील बेसबल ब्याट’ ले अमेरिकालाई आक्रमण गरिरहेकोजस्तो महसुस गरेको छ, जबकि अमेरिकाले ‘काठका ब्याटहरू’ सँगमात्र लड्न सक्छ । संयुक्त राज्य अमेरिकाले कहिल्यै ‘काठको ब्याट’ प्रयोग गरेको छैन । विगत केही दशकहरूमा, सीआईएले कम्तिमा ५० वैध अन्तर्राष्ट्रिय सरकारहरूलाई ध्वस्त पार्ने प्रयास गरेको छ । सन् १९४६ देखि २००० सम्म अमेरिकाले ४५ देशको निर्वाचनलाई ८१ पटक शासन परिवर्तनका लागि प्रभाव पार्ने प्रयास गरेको तथ्याङ्क पनि छ । सार्वजनिक विचारलाई हेरफेर गर्ने बानीको अपराधीको रूपमा, संरा अमेरिकाले लामो समयदेखि आफ्नो लक्षित प्रचार, सूचना प्रसार, घटना सिर्जना, अफवाह फैलाउने, जनमतलाई उक्साउने र मिडिया हेरफेरमा रणनीतिहरूको एक श्रृङ्खला स्थापित गरेको छ । यसले निरन्तर नयाँ रणनीति बनाउँछ र परिवर्तनशील परिस्थितिअनुसार नयाँ प्रविधिहरू प्रयोग गर्दछ । यो खुला रहस्य हो । संरा अमेरिकाले आफूलाई ‘सानो भेडा’ को रूपमा लुगामा मात्र एक हास्यात्मक प्रभाव छ, प्रचार प्रभाव होइन ।
अर्को, अन्य देशहरूमा अमेरिकाको हस्तक्षेप र घुसपैठ गोप्य कार्यहरू भएकाले, यो खुलासाले बाहिरी संसारलाई संरा अमेरिकाले प्रयोग गर्ने विशेष विधिहरू हेर्ने अवसर प्रदान गर्दछ । उदाहरणका लागि, ह्वाइट लब्लोअरले स्वीकार गरे कि सीआईएले चिनियाँ सरकारको बारेमा हानिकारक कथाहरू फैलाउनका लागि झूटो अनलाइन पहिचानहरू प्रयोग गरी विदेशी समाचार एजेन्सीहरूमा अपमानजनक सामग्रीहरू फैलाउने कारबाहीमा सामेल हुने अधिकारी र एजेन्टहरूको सानो टोली बनाएको थियो । यो सीआईए निर्देशक विलियम बन्र्सको अघिल्लो कथनलाई पुष्टि गर्दछ, चीनविरुद्ध खुफिया गतिविधिहरूको लागि बढेको स्रोतहरूको वितरणको सङ्केत गर्दछ, एक पटक फेरि चीनको निशाना अमेरिकी ‘१४५०’ (इन्टरनेट वाटर आर्मी) टोलीको अस्तित्व पुष्टि गर्दछ ।
सीआईएले बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभको नकारात्मक कथा फैलाउँदै दक्षिणपूर्वी एसिया, अफ्रिका र दक्षिण प्रशान्त क्षेत्रमा जनमतलाई लक्षित गरेको ह्वाइटलब्लोअरले स्वीकार गरेको छ । यसले सङ्केत गर्छ कि चीनविरुद्ध अमेरिकाले उक्साएको प्रचार युद्धमा, विश्वव्यापी जनमत क्षेत्र, विशेषगरी ‘ग्लोबल साउथ’ देशहरूमा, तिनीहरूको मुख्य रणनीतिक लक्ष्य हो । तेस्रो–पक्ष देशहरूमा प्रसारित विभिन्न ‘चीन खतरा’ सिद्धान्तहरू, चीनले लगातार औँल्याएअनुसार, सबै पर्दा पछाडि अमेरिकी गुप्तचर एजेन्सीहरूद्वारा सञ्चालित छन् ।
संरा अमेरिकाले आफ्नो आधिपत्यवादी उद्देश्यहरू कहिल्यै लुकाएको छैन, न त अरू देशको सार्वभौमसत्तामाथिको अतिक्रमणलाई लाजमर्दो कुराको रूपमा लिन्छ, जुन आधिपत्यवादी व्यवहारभन्दा पनि डरलाग्दो छ । अमेरिकी अर्थशास्त्री जेफ्री साक्सले गत महिना आफ्नो टिप्पणीमा यो ‘विश्व स्थिरता र अमेरिकी कानुनको शासनको लागि विनाशकारी’, ‘बढ्दो क्षेत्रीय युद्ध, सयौँ हजारौँको मृत्यु, र लाखौँ विस्थापित मानिसहरू ।’ भनी सीआईएले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको स्पष्ट उल्लङ्घनको आलोचना गरे । उनले सीआईएलाई प्रश्न गर्न वा अनुसन्धान गर्न असफल भएकोमा मूलधारको अमेरिकी मिडियाको पनि आलोचना गरे । वास्तवमा अमेरिकी मिडिया वाचडगको रूपमा काम गर्नुभन्दा टाढा, मूलधारको अमेरिकी मिडियाले सहयोगीको रूपमा काम गरिरहेको छ । सीआईएद्वारा निर्मित कैयौँ गलत हल्लाहरू छन् । मुख्यधाराका अमेरिकी मिडियाले कहिल्यै त्यसलाई सच्याएको छ ? तिनीहरूले कहिले प्रतिबिम्बित गरे र आफैँलाई सुधारे ?
हामी यो पनि देख्छौँ कि अमेरिकी गुप्तचर एजेन्सीहरूको नियत अझ भयावह छ । खुलासाहरूमा स्वीकार गरिएझैँ, हामीलाई ‘भूतहरूलाई पन्छाउने’ कार्यमा व्यस्त राख्दै र हाम्रो विकासको गतिमा बाधा पु¥याउँदै तिनीहरूले चीनलाई ‘संज्ञानात्मक युद्ध’ विरुद्धको रक्षामा बहुमूल्य स्रोतहरू खर्च गर्न बाध्य पार्ने लक्ष्य राखेका छन् । सबैभन्दा पहिले, हामी तिनीहरूको सम्झनाको कदर गर्छौँ । एकै समयमा, हामी बाह्य कारकहरूलाई हाम्रो आफ्नै मामिलाहरू राम्रोसँग व्यवस्थित गर्नको लागि हाम्रो रणनीतिक सङ्कल्पमा हस्तक्षेप गर्न अनुमति दिँदैनौँ । चीन र विश्वका लागि, सीआईएले जति पूर्ण, स्पष्ट र पूर्णरूपमा आफूलाई पर्दाफास गर्छ, मानिसहरूले यसको वास्तविक प्रकृति बुझ्नेछन् र सत्यलाई बुझ्ने उनीहरूको क्षमता उति बलियो हुनेछ । सीआईएलाई अन्तसम्म व्यस्त राख्नु वा तिनीहरूको प्रयासमा असफल हुनु उत्तम रोकथाम प्रभाव हो ।