पहेँलो नदीमाथि चिनियाँ राष्ट्रनायकको ध्यान

हाल चिनियाँ राष्ट्राध्यक्ष सी चिनफिङले निङ श्या ह्वी जातीय स्वायत्त प्रदेशको निरीक्षण भ्रमण गर्दै पहेँलो नदी बग्ने क्षेत्रको पर्यावरणीय संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राख्नुभएको छ । चीनका सर्वोच्च नेताले पहेँलो नदीको संरक्षण तथा व्यवस्थापनमाथि ध्यान दिनुभएको यो पहिलोपटक होइन ।
छिङहाई–तिब्बत पठारभूमिबाट सुरु भएको पहेँलो नदी छिङहाई, सछ्वान, कानसु, निङश्या, भित्री मङ्गोलिया, वल्लो शानसी, पल्लो शानसी, हनान र शान तुङलगायत ९ प्रान्त (स्वायत्त क्षेत्र) हुँदै बग्छ । यसको कुल लम्बाइ लगभग ५,४६४ किलोमिटर छ । पहेँलो नदीले करोडौँ–करोड चिनियाँहरू हुर्काउनुका साथै भव्य चिनियाँ संस्कृतिको विकास गरेको छ । त्यसैले, पहेँलो नदी चीनको ‘मातृ नदी’ मानिएको छ । चीनका लागि पीत नदी नेपालका लागि कर्णाली, कोसी तथा गण्डकीजस्तै हो । तर, पहेँलो नदी विश्वमा माटो तथा बालुवा सबैभन्दा धेरै भएको नदी हो । यसको व्यवस्थापन गर्न निकै गाह्रो छ । पानीद्वारा गम्भीर क्षति पु¥याउने नदीहरूमध्येको एक हो । जन गणतन्त्र चीनको स्थापनाअघिका लगभग २५०० वर्षमा यस नदीको तल्लो भागमा १५०० भन्दा बढी पटक बाढीको वितण्डा मच्चियो र नदीले २६ पटक मार्ग परिवर्तन गर्यो ।
सन् २०१९ को सेप्टेम्बरमा आयोजित पहेँलो नदी वरिपरिको पर्यावरणीय संरक्षण र उच्च गुणस्तरीय विकाससम्बन्धी गोष्ठीमा सी चिनफिङले यसरी जोड दिँदै भन्नुभयो, “पहेँलो नदीको संरक्षण गर्नु चिनियाँ राष्ट्रको महान् पुनरुत्थान र दिगो विकासका लागि ठुलो योजना नै हो ।”
त्यसपछि सी चिनफिङले पहेँलो नदी बग्ने नौ वटा प्रान्तको भ्रमण गर्नुभएको छ । सन् २०१९ को अगष्टदेखि सन् २०२० को जूनसम्म भन्ने एक वर्षभन्दा कम समयमा उहाँले चारपटक गरी पहेँलो नदीको सर्वेक्षण गर्नुभयो । त्यसपछि राष्ट्राध्यक्ष सी चिनफिङले पहेँलो नदीको माथिल्लो, मध्य र तल्लो भाग पुग्नुभई पहेँलो नदी वरिपरिको पर्यावरणीय संरक्षणको रेखाङ्कन गर्दै हरित चीनको भविष्यको प्रतीक्षा गरिरहनुभएको छ ।
पहेँलो नदी बग्ने क्षेत्रमा महत्व दिनु, संरक्षण र विकास गर्नु चीनको पर्यावरणीय सभ्यता निर्माणको एक भाग हो । चीनका राष्ट्राध्यक्ष सी चिनफिङले भन्नुभएझैँ मानव र प्रकृति जीवन समुदाय हो । मानवले प्रकृतिलाई सम्मान गर्नुपर्छ, प्रकृतिसँग मेल खानुपर्छ, प्रकृतिको संरक्षण गर्नुपर्छ । चीनले पालना गरेको पर्यावरणीय संरक्षण र उच्च गुणस्तरीय विकास दायित्वलाई वहन गर्नु, पृथ्वीको दायित्वबोध गर्नु र भावी पुस्तालाई दायित्व वहन गर्नु हो ।
तथ्याङ्कअनुसार, नयाँ चीनको स्थापना भएदेखि हालसम्म सत्तरी वर्षभन्दा बढीको समयमा पहेँलो नदीले बाटो बिराएन, बीस वर्षभन्दा बढी समयसम्म बग्न रोकिएन । पहेँलो नदीले दस पटक बाढीको प्रतिरोध गर्यो  । हाल पहँेलो नदी अविरल बग्दछ । पहेँलो नदीको दुई किनारको दृश्यमा ठुलो परिवर्तन भयो ।