मुनाफा कमाउने युद्ध मेसिनले अमेरिकी आक्रामकतालाई गति दिन्छ

अमेरिकी रक्षा विभागले इन्टरकन्टिनेन्टल ब्यालिस्टिक मिसाइल (आईसीबीएम) साइलोसलाई नवीकरण गर्ने योजना बनाएको छ । यस नवीकरणले त्यसलाई सारा मानव सभ्यताको अन्त्य गर्ने क्षमता प्रदान गर्छ । अमेरिकी पत्रिका वायर्ड (WIRED) मा “विपत्तिको मेसिनमा पेन्टागन १४१ अर्ब डलर खर्च गर्न चाहन्छ” शीर्षकको लेखमा भनिएको छ ।
लेखले औँल्याएझैँ पेन्टागनको लागत बढेको भए पनि यो जमिनमा आधारित आइसीबीएम विकास गर्न प्रतिबद्ध छ । ४५० आइसीबीएम साइलोको दायराभित्र बस्ने लाखौँ अमेरिकीहरूको लागि पेन्टागनले स्वीकार्य हताहतको रूपमा तोकेको छ ।
मर्मतका लागि जिम्मेवार सैन्य शाखाहरू र रक्षा विभागसँग नजिकका ठेकेदारहरू, परियोजनाबाट दिगो र स्थिर आम्दानी हासिल गर्न सक्छन् भन्ने सुनिश्चित गर्न साइलो हार्डवेयरदेखि कमान्ड–एन्ड–कन्ट्रोल सफ्टवेयरमा सबै कुराको आधुनिकीकरण हुनसक्छ । आगामी दशकमा यो परियोजनालाई दिगो रूपमा सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
२०२३ मा एपी समाचार एजेन्सीको एक समाचारले खुलासा गर्यो कि यो ७६ अर्ब डलर नवीकरण योजनामा ४५० आइसीबीएम साइलोहरू पाँच अमेरिकी राज्यहरूमा तिनीहरूको नियन्त्रण केन्द्रहरू, तीन आणविक मिसाइल आधारहरू र धेरै अन्य परीक्षण सुविधाहरू समावेश छन् । एक वर्षभन्दा कम अवधिमा ९६ अर्ब डलरबाट १४१ अर्ब डलरमा बढेको बजेटले सबै सरोकारवालाहरूलाई सन्तुष्ट पार्नुपर्ने आवश्यकता छर्लङ्ग पार्छ ।
कार्यहरूको सम्भावित विवरण निम्नानुसार छ : लकहिड मार्टिनले साइलोको संरचनात्मक स्तरवृद्धि र सुरक्षा वृद्धिहरूको जिम्मेवारी लिनेछ र समग्र प्रतिक्रियात्मक गति र परिचालन विश्वसनीयता सुधार गर्न इलेक्ट्रोनिक र सञ्चार प्रणालीका भागहरू अद्यावधिक गर्नेछ । नरथ्रोप ग्रनम्यान (Northrop Grumman) ले मिसाइल प्रक्षेपण नियन्त्रण प्रणाली र नेभिगेसन प्रणालीको अनुकूलनसहित मिसाइल प्रणालीको प्राविधिक सुधार र आधुनिकीकरण अपग्रेडमा ध्यान केन्द्रित गर्नेछ ।
बोइङले लन्च प्लेटफर्महरूको स्तर वृद्धि र अप्टिमाइज गर्नेसहित साइलोको मेकानिकल उपकरणहरू अद्यावधिक र मर्मत गर्नेछ । राइथन (Raytheon) ले सञ्चार प्रणालीहरूको स्तर वृद्धि गर्नेछ, एन्क्रिप्टेड सञ्चार र एन्टी–जामिङ टेक्नोलोजीहरूको प्रयोगसहित र इलेक्ट्रोनिक आक्रमणमा परेमा साइलोहरूको अस्तित्व सुनिश्चित गर्न इलेक्ट्रोनिक युद्ध सुरक्षा उपायहरूको अनुसन्धान र कार्यान्वयनमा भाग लिनेछ । यी चार अमेरिकी रक्षा ठेकेदारहरू संलग्न परियोजनाहरूमा चलनअनुसार, सञ्चालन लागत, ढिलाइ र असफलताको उच्च सम्भावना र त्यसपछिको पुनः कार्य अपेक्षित परिणामहरू हुन् ।
निस्सन्देह, अमेरिकी रक्षा विभागले यस नवीकरण परियोजनाको औचित्य र पारदर्शी हुनुपर्दछ । यसले काङ्ग्रेसलाई यो भन्न सक्दैन कि यो केवल लाभहरू पुनर्वितरणको बारेमा हो । सबैभन्दा राम्रो औचित्य राष्ट्र चीन हो ।
यसरी, पेन्टागनले विस्तारित आणविक प्रतिरोधको अवधारणामा केन्द्रित तर्क निर्माण गरेको छ । एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा, परियोजनाले जापान र दक्षिण कोरियालाई विस्तारित आणविक प्रतिरोधको सन्देश दिन सक्छ । रसिया–युक्रेन द्वन्द्वको अवस्थालाई जोडेर, यसले नयाँ कथा निर्माण गर्छ जुन अमेरिकाले आफ्नो भूमिमा आधारित आइसीबीएम प्रणालीहरूलाई प्रतिरोधात्मक विश्वसनीयता बलियो बनाउनको लागि आधुनिकीकरण गर्न आवश्यक छ ।
यसले जापान र दक्षिण कोरियालाई सुरक्षा मामिलाहरूमा छिमेकी देशहरूलाई उक्साउने र चुनौती दिएर युक्रेनको अनुकरण गर्न प्रोत्साहित गर्छ, अमेरिकालाई आफ्नो प्रभुत्व कायम राख्न मद्दत गर्दछ । यसले अमेरिकाको पुरानो भूमि–आधारित आइसीबीएम साइलोको नवीकरणको लागि नीति औचित्य पनि प्रदान गर्दछ, अमेरिकाले यी देशहरूमा सम्भावित प्रतिकारात्मक खतराहरूको प्रकाशमा प्रतिरोध विश्वसनीयता कायम राख्न आफ्नो आइसीबीएम प्रणालीहरूलाई आधुनिकीकरण गर्न आवश्यक छ ।
अनिवार्य रूपमा नाफाद्वारा सञ्चालित, अमेरिकी रक्षा विभाग र सैन्य–औद्योगिक परिसर विश्वव्यापी सुरक्षालाई अस्थिर बनाउन सक्ने लामो योजनामा जान इच्छुक छन् । यो डरलाग्दो प्रवृत्तिले गम्भीर ध्यान र सतर्कताको माग गर्दछ ।
मुनाफाखोर मृत्यु व्यापारीहरूको यो व्यवहारले अमेरिकाभित्र पनि विरोधको सामना गर्नुपरेको छ । अमेरिका जमिनमा आधारित आइसीबीएममा धेरै निर्भर छ । यो पहिलो प्रयोग आणविक हतियारको आफ्नो आक्रामक आणविक रणनीतिमा जरा छ । यो रणनीति अमेरिकाका लागि दिगो र अप्ठ्यारो छ ।
अन्य विज्ञहरू र नीति विश्लेषकहरूले पनि नाफाद्वारा सञ्चालित रणनीतिक योजनाले हतियारको दौड र अमेरिकाको आफ्नै सुरक्षा अवस्था निम्त्याउने कुरा औँल्याएका छन् । यदि संरा अमेरिकाले राष्ट्रिय सुरक्षाको साँच्चै ख्याल राख्छ भने उसले मौलिक रूपमा त्रुटिपूर्ण प्रभुत्ववादी सुरक्षा धारणालाई अस्वीकार गर्नुपर्छ र आफ्ना रणनीतिक लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न सहकारी माध्यमबाट थप रचनात्मक राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय रणनीति निर्माण गर्नुपर्छ ।
चाहे संरा अमेरिका–सोभियत शीतयुद्धको हतियार दौडको समयमा होस् वा शीतयुद्धको अन्त्यदेखि हालसम्मका अन्तर्राष्ट्रिय घटनाक्रमहरू, यो स्पष्ट छ कि अमेरिका जस्तो प्रभुत्ववादीले ४५० आइसीबीएम साइलोको पुनः निर्माण गरेर मात्र महत्वपूर्ण उपलब्धिहरू हासिल गर्न सक्दैन । सबै कार्यक्रमले ठेकेदारहरूलाई आफ्नो नाफाका लक्ष्यहरू पूरा गर्न सक्षम बनाउनेछ ।
इतिहासले बारम्बार प्रमाणित गर्छ कि सैन्यवाद, आत्म–मुग्दता र सुधारको सट्टा, सधैँ प्रमुख कारण हो जसमा प्रभुत्ववादी देशहरू स्खलन र पतन हुन्छन् र संरा अमेरिका कुनै अपवाद हुनेछैन ।
(लेखक फुदान विश्वविद्यालयको ग्लोबल साइबरस्पेस गभर्नेन्सका लागि अनुसन्धान संस्थानका निर्देशक हुनुहुन्छ ।)

–ग्लोबल टाइम्स अनलाइनबाट
अनुवाद : प्रकाश