वाशिङ्टनको विकृत क्युवा नाकाबन्दी विश्वव्यापीरूपमा अपमानित शीत–युद्धको एक अवशेष

पेइचिङ, नोभेम्बर २ (सिन्ह्वा) । संयुक्त राष्ट्र सङ्घको महासभा बैठकले क्युवामाथि संरा अमेरिकी सरकारले ६२ वर्षदेखि लगाउँदै आएको नाकाबन्दीको निन्दा गर्ने पक्षमा यस हप्ताको प्रारम्भमा बहुमतले मतदान ग¥यो ।
उक्त लगभग सर्वसम्मत भोट १८७ पक्षमा, केवल दुई विपक्षमा र एक सदस्य राष्ट्रले मतदान बहिष्कार गरेको थियो । प्रत्येक वर्ष मतदानको साथ सन्देशलाई विस्तार गर्दै लगातार ३२ वर्षसम्म संयुक्त राष्ट्र सङ्घले क्युवाविरुद्धको एकतर्फी नाकाबन्दी हटाउन आह्वान गरेको छ । संसारले लामो समयदेखि क्युवामा अमेरिकी आर्थिक नाकाबन्दीलाई घृणा गरेको छ ।
नाकाबन्दी बितेको शीतयुद्ध युगको एउटा अवशेष हो, जुन पुरानो चाल हो जसलाई वाशिङगटनले अझै तथाकथित लोकतान्त्रिक सिद्धान्तहरूको पक्षमा भन्दै जारी राखेको छ । तैपनि क्युवालाई व्यवस्थितरूपमा सामाजिक विकासको फरक बाटो पछ्याउनबाट रोक्ने नाकाबन्दीको लोकतन्त्रसँग कम सरोकार छ ।
२०१९ देखि वाशिङगटनले क्युवामाथि प्रतिबन्ध बढाएको छ, क्युवामा तेल ढुवानीमा प्रतिबन्ध लगाउने र यात्रा र रेमिटेन्समा सीमाहरू कडा गर्नेजस्ता उपायहरूमार्फत आर्थिक दबाब बढाएको छ ।
क्युवाली विदेशमन्त्री ब्रुनो रोड्रिग्वेज पेरिल्लाका अनुसार गत ६२ वर्षमा लगभग १.५ ट्रिलियन अमेरिकी डलर बराबरको क्षतिको साथ नाकाबन्दीको सञ्चयी लागत आश्चर्यजनक बन्दै गएको छ ।
महासभा बैठकमा विदेशमन्त्री पेरिल्लाले क्युवाको पावर प्लान्ट र ग्रिडको लागि आवश्यक इन्धन र स्पेयर पार्ट्सको अभावको कारण सिर्जित गएको अक्टोबरको राष्ट्रव्यापी ब्ल्याकआउटको अवधिमा क्युवाका जनताको स्थिति र अमेरिकी ‘आर्थिक युद्ध’ को परिणामको बारेमा व्याख्या गर्नुभयो ।
“धेरै परिवारहरूमा खानेपानीको अभाव थियो, अस्पतालहरू आपत्कालीन अवस्थामा काम गर्छन् र स्कूल र विश्वविद्यालयहरूले उनीहरूको कक्षाहरू निलम्बित गरे र व्यवसायहरू बाधित भए,” उहाँले भन्नुभयो ।
कोभिड–१९को महामारीको बेलामा पनि जब मानवीय आवश्यकतालाई राजनीतिले ओझेलमा पारेको हुनुपर्छ, वाशिङ्गटनले अझै क्युवाविरुद्ध आफ्नो प्रतिबन्धात्मक नीतिलाई कडा बनायो, क्यारिबियाली टापुलाई आधारभूत चिकित्सा आपूर्ति, खाना र आवश्यक स्रोतहरूबाट बञ्चित गरेको छ ।
अमेरिकी नीतिमाथि अन्तर्राष्ट्रिय आलोचनाहरू कडा भएका छन्, विशेषगरी अमेरिकी सहयोगीहरूबाट नै । बुधबार हङ्गेरीका प्रतिनिधिमार्फत बोल्दै युरोपेली युनियन (ईयू) ले भन्यो, “अमेरिकी नाकाबन्दी र सम्बन्धित उपायहरूले यी उद्देश्यहरू (आर्थिक खुलापन, मानव अधिकारमा) लाई बढावा दिन योगदान गर्दैन, तिनीहरूले उनीहरूको उपलब्धिमा बाधा पु¥याउँछन् ।”
वास्तवमा, क्युवाप्रतिको अमेरिकी अडान एकपक्षीयता, अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताहरूको घोर बेवास्ता र अमेरिकी कानुनहरू आफ्नो सिमानाभन्दा बाहिर फैलिएको दाबी गर्ने अपवादवादको ब्रान्डले भरिएको यसको विश्व आलोचित विदेश नीतिको विशेषता भएको छ ।
यो वार्षिक मत नीति आलोचनाभन्दा बढी छ । यो विश्वव्यापी परिवर्तनको अंश हो । १९९२ देखि संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय महासभा बैठकले वर्षौँदेखिको नाकाबन्दी हटाउनको लागि सधैँ उच्च आह्वानका साथ क्युवामाथि अमेरिकी नाकाबन्दी अन्त्य गर्न माग गर्ने प्रस्तावहरूमा ३२ पटक मतदान गरिसकेको छ ।
उदीयमान अर्थतन्त्र र ग्लोबल साउथका देशहरूले अझ न्यायपूर्ण र समानुपातिक विश्व व्यवस्थाको लागि जोड दिइरहेका छन् । यसको विपरीत, शीतयुद्धको शत्रुतामा निहित एकपक्षीय दण्डात्मक उपायहरूमा अडिग रहँदै संरा अमेरिकाले आफूलाई झन्झन् एक्लो पारेको छ ।
संरा अमेरिकाभित्र पनि ठुलो जनमतले नाकाबन्दीलाई अस्वीकार गर्दछ, यसलाई असफल नीतिको रूपमा हेरेर मात्र आक्रोश पैदा गर्दछ । प्यु रिसर्च सेन्टरको अघिल्लो सर्वेक्षणमा ७३ प्रतिशत अमेरिकीहरू क्युवासँगको सम्बन्धलाई सामान्य बनाउने र व्यापार प्रतिबन्ध हटाउने पक्षमा रहेको पत्ता लगाएका थिए । यी ठूला आक्रोशका बाबजुद, अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूले आफ्ना जनता वा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको आह्वानलाई सुन्ने बहिरा कान बदल्ने विकल्प छनौट गरेका छैनन् ।
अन्तर्राष्ट्रिय परिदृश्य परिवर्तन र अशान्तिले भरिएको हुनाले, एक स्थिर विश्वव्यापी भविष्य पुरानो शक्ति खेलको सट्टा शान्तिपूर्ण विकास र जीत–जीत सहयोगमा अधिक निर्भर गर्दछ । महासभा बैठकको मतले देखाएझैँ विश्व शीतयुद्धको छायालाई पछाडि छोडेर अगाडि बढ्न तयार छ । आखिर, राम्रो संसारको चाहनामा केही गलत छैन । वाशिङ्गटनले विश्व आवाज सुन्नु राम्रो हुनेछ ।