‘जासुस ड्रोन’ नाटकले संरा अमेरिका भ्रम र तर्कहीनताको प्रजननस्थलको रूपमा पुनः उजागर 

अमेरिकी सदनको विदेश मामिला समितिका अध्यक्ष माइकल म्याकोलले मङ्गलबार दाबी गरे, “न्यु जर्सी र न्युयोर्कमाथि देखिएका केही अज्ञात ड्रोनहरू चीनको ‘जासुसी ड्रोन’ थिए । अमेरिकी सञ्चारमाध्यमले उनको भनाइलाई ‘बमसेल’ भनेका छन् । बाइडेन प्रशासनका अधिकारीहरूले पहिले धेरै विमानहरू निर्दोष व्यावसायिक ड्रोनहरू थिए भनी दाबी गरे तापनि उनले अज्ञात ड्रोनहरूलाई ‘चिनियाँ जासुसी ड्रोन’ भनेर लेबल गर्न हतार गरे ।

केही अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूले ‘चीन खतरा’ लाई सनसनीपूर्ण बनाउन विशेष प्राथमिकता पाएको देखिन्छ । सन् २०२३ को प्रारम्भमा प्रकट भएको ‘जासुस बेलुन’ घटनाजस्तै, चिनियाँ ड्रोनहरूविरूद्धको पछिल्लो आरोपले पुरानो कथालाई पछ्याएको छ, जुन चीनलाई बदनाम गर्ने उद्देश्यले नयाँ बयानबाजीको साथ पुनः संस्करण गरिएको छ ।

अमेरिकाले लडाकु विमानबाट खसालेको ‘जासुसी बेलुन’ ले देशलाई संसारभर हाँसोको पात्रमा परिणत ग¥यो । एक वर्षपछि, चिन्ताजनक भाषा प्रयोग गरेर चीनको बारेमा थप डर र चिन्ता जगाउन केही अमेरिकी सांसदहरूले अब ‘चिनियाँ ड्रोन’ मा ‘जासुसी’ लेबल थप्पड गर्ने लक्ष्य राखेका छन् । यसैबिच पेन्टागन, ह्वाइट हाउस र होमल्यान्ड सुरक्षा विभागले यी अज्ञात उडान वस्तुहरूको ‘कुनै विदेशी मूल’ नभएको स्पष्ट धारणा राखेका छन् । यसले प्रमाणित गर्छ कि केही अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूको नजरमा, ‘जासुसी’ को आरोपहरू तथ्यमा आधारित हुनु आवश्यक छैन, जबसम्म तिनीहरूले चीनलाई बदनाम गर्न सक्छन् र गर्नेछन् ।

‘जासुसी बेलुन’ देखि ‘जासुसी क्रेन’ देखि जासुसी ड्रोन’ सम्म… यी बेतुका र बहुला लेबलहरूले चीनलाई नियन्त्रण गर्ने र दबाउन खोज्ने केही अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूको विकृत र सङ्कीर्ण मानसिकता झल्काउँछ ।

‘चिनियाँ जासुसी ड्रोन’ विरूद्धका आरोपहरू अमेरिकी सिनेटमा हालैको चालसँग मेल खान्छ, जहाँ वित्तीय वर्ष २०२५ को लागि राष्ट्रिय रक्षा प्राधिकरण ऐनभित्रको प्रावधानले चिनियाँ ड्रोनहरूको प्रयोगको थप निरीक्षण र निषेधको लागि संयन्त्र सिर्जना गर्ने लक्ष्य राखेको छ । विधेयकले चिनियाँ ड्रोन कम्पनीहरूलाई सङ्घीय सञ्चार आयोगको ‘रोका गरिएको सूची’ मा राख्न खोज्छ जसले दूरसञ्चार उद्योगहरूमा उनीहरूको प्रयोगलाई रोक्न सक्छ । विधेयकका समर्थकहरूले अमेरिकाले चिनियाँ ड्रोनमाथि प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने तर्क गर्दै यी ड्रोनहरूले खतरा उत्पन्न गरेको दाबी गरेका थिए ।

निःसन्देह, केही अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूले एक विशिष्ट ‘अन्य’ को निरन्तर डर बढाएर आफ्नो निजी स्वार्थ पूरा गर्ने राजनीतिक एजेन्डाहरू धकेलिरहेका छन् । नतिजा यो हो कि अमेरिकाले अन्ततः लागत बहन गर्दछ । अमेरिकी औद्योगिक आन्तरिकहरूले मिडियालाई भनेका छन् कि अमेरिका र विश्वव्यापीरूपमा ९० प्रतिशत सार्वजनिक सुरक्षा एजेन्सीहरूले पहिले नै चिनियाँ ड्रोनहरू प्रयोग गरिरहेका छन् । यदि विधेयक जस्ताको तस्तै पारित भयो र चिनियाँ ड्रोनको प्रयोगलाई निषेध गरियो भने यो विनाशकारी हुनेछ । अमेरिकी कृषि समूहहरूले पनि ड्रोन प्रतिबन्धको विरोध गरेका छन्, जसले चिनियाँ ड्रोनहरूलाई अमेरिकाले बनाएका विकल्पहरूभन्दा राम्रो, सस्तो, अधिक सक्षम र अधिक भरपर्दो भएको तर्क गर्दै त्यस कदमले अमेरिकी कृषिलाई अपाङ्ग बनाउने बताए ।

यद्यपि, केही अमेरिकी राजनीतिक सम्भ्रान्तहरूले यो वास्तविकतालाई बेवास्ता गर्ने मार्ग छनौट गर्छन् । उनीहरूले चासो राखेको कुरा भनेको राजनीतिक अङ्क प्राप्त गर्न र आफ्नो स्वार्थ पूरा गर्न चीनसँग सम्बन्धित  बेलुनदेखि ड्रोनसम्म सबै कुरालाई ‘राक्षस’ बनाउने हो ।

चिनियाँ ड्रोनहरूद्वारा उत्पन्न गरिएको अतिरञ्जित ‘धम्की’ र उनीहरूलाई लक्षित गर्ने तर्कहीन कानुन चीनको बारेमा अनुचित डरको प्रतिबिम्बबाहेक अरू केही होइन । ड्रोन हिस्टेरियाको हालको लहरले बहुलापनलाई मात्र गहिरो बनाउँछ, अमेरिकालाई भ्रम, तर्कहीनता र अस्थिरताको प्रजनन स्थल बनाउँछ ।

चिनियाँ ‘जासुसी ड्रोन’ र तथाकथित सुरक्षा खतराको खतरालाई बढाइचढाइ गर्ने अफवाहहरू अन्ततः पतन हुनेछन् । बारम्बार ‘जासुसी काण्ड’ प्रहसनले अमेरिकालाई विश्व मञ्चमा झन्झन् हाँसोको पात्र बनाउँदै सुरक्षाको हिसाबले यति कमजोर भएको बेलादेखि नै अचम्ममा परेको छ ।