चुनौतीको बिचमा चीन–ताइवान पुनर्मिलनमा जोड

चिनियाँमुख्य भूमिले ‘ताइवानको स्वतन्त्रता’ पृथकतावाद र विदेशी हस्तक्षेपसँग लड्न जारी राख्नेछ र नयाँवर्षमा ताइवान जलडमरुमा अनिश्चितताको सामना गर्न पूर्ण तयारी गर्नेछ, अधिकारी र विज्ञहरूले भने ।
यसै महिना पदभार ग्रहण गर्न लागेका संयुक्त राज्य अमेरिकाका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आगामी प्रशासनले चीनसँगको प्रतिस्पर्धामा ‘ताइवान कार्ड’ खेल्ने रणनीतिलाई भविष्यवाणी गर्दै उनीहरूले यस्तो टिप्पणी गरेका हुन् । जसलाई वर्तमान अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनको प्रशासनले अधिकतम रूपमा अगाडि धकेलेको थियो ।
राष्ट्रपति सी चिनफिङले नयाँवर्षको पूर्वसन्ध्यामा नयाँवर्ष २०२५को सन्देशमा ताइवान जलडमरुका दुवै छेउमा रहेका देशवासीहरूबिचको नाताको बन्धनलाई कसैले तोड्न सक्दैन र चीनको पुनर्मिलनलाई कसैले रोक्न सक्दैन, जुन समयको प्रवृत्ति हो भन्ने कुरामा जोड दिनुभयो ।
चिनियाँकम्युनिस्ट पार्टी केन्द्रीय समितिको ताइवान कार्यालय र राज्य परिषद्को ताइवान मामिला कार्यालयका प्रमुख सोङ ताओले पनि नयाँवर्षमा मुख्य भूमिले राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता र क्षेत्रीय अखण्डताको दृढताका साथ रक्षा गर्ने कुरामा जोड दिनुभयो ।
‘ताइवान स्वतन्त्रता’ पृथकतावाद, विदेशी हस्तक्षेप र चिनियाँराष्ट्रको शान्तिपूर्ण र समृद्ध मातृभूमिको रक्षा गर्न दृढ कदम चालिनेछ, सोङले ताइवान जलडमरूपारिको सम्बन्धबारे बिहीबार प्रकाशित नयाँवर्षको सन्देशमा भन्नुभयो ।
सोङले सन् २०२४ मा मुख्य भूमिले जलडमरू वारपार सम्बन्धमा पहल र नेतृत्वलाई दृढताका साथ समातेको र ताइवान जलडमरूमा शान्ति र स्थिरतालाई संयुक्तरूपमा कायम राख्न ताइवान समाजका सबै क्षेत्रहरूसँग व्यापक रूपमा एकजुट भएको उल्लेख गरेको छ ।
उहाँले दुवै पक्षको साझा मातृभूमिको रक्षा गर्न र पृथकतावाद तथा मुख्त्ूमिको विकासलाई रोक्न ताइवानलाई प्रयोग गर्ने बाह्य शक्तिहरूको प्रयासलाई रोक्न कडा कदम चालिएको कुरा प्रकाश पार्नुभयो ।
विज्ञहरूले मङ्गलबार फुजियान प्रान्तमा आधारित दक्षिणपूर्वी टेलिभिजनको एक कार्यक्रममा भने कि निवर्तमान बाइडेन प्रशासनले ताइवान मामिलालाई बारम्बार चीनको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्न प्रयोग गरेको छ र आफ्नो एक चीन सिद्धान्तप्रतिको प्रतिबद्धतालाई खोक्रो बनाएको छ ।
विगत चार वर्षमा, ताइवान क्षेत्रका लगातार दुई नेताहरूले अमेरिकाको माध्यमबाट ‘ट्रान्जिट’ भ्रमण गरे र अमेरिकाले सन् १९७१ मा पारित भएको संयुक्त राष्ट्र सङ्घको प्रस्ताव २७५८ लाई खुलमखुला चुनौती दिए । उक्त प्रस्तावले संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा जनवादी गणतन्त्र चीनलाई एकमात्र वैध प्रतिनिधिको रूपमा मान्यता दिएको थियो ।
बाइडेन प्रशासनको कार्यकालमा, ताइवानलाई हतियार बिक्रीका कुल १९ घोषणाहरू भएका छन्, जसको अनुमानित कुल मूल्य ८ बिलियन डलरभन्दा बढी छ ।
चाइनिज एकेडेमी अफ सोसल साइन्सेज इन्स्टिच्युट अफ ताइवान स्टडीजका निर्देशक झु वेइडोङले बाइडेन प्रशासनको ताइवानलाई सशस्त्र बनाउने कार्यमा वृद्धि भएको बताउनुभयो । जबकि आर्थिक रूपमा, मुख्य भूमि चीनसित सम्बन्ध विच्छेद गर्नको लागि ताइवानका विशेषगरी टापुको प्रमुख अर्धचालक उद्योगका दुईवटा प्रमुख मागहरू छन् ।
यसले ताइवानलाई गलत सङ्केत पठाएको छ, प्रजातान्त्रिक प्रगतिशील पार्टीका अधिकारीहरूको ताइवान पृथकतालाई बढावा दिने कल्पनालाई उत्तेजित गर्दै र यसरी जलडमरूमा जारी तनाव र अशान्तिको लागि निर्विवाद जिम्मेवारी वहन गरेको छ, उहाँले बताउनुभयो ।
ताइवानका प्रख्यात कमेन्टेटर साई चेङ–युआनले भन्नुभयो कि आगामी ट्रम्प प्रशासनले चीन–अमेरिका सम्बन्धमा ‘ताइवान कार्ड’ को अधिकतम प्रयोग गर्ने सम्भावना छ ।
“ट्रम्पले ताइवानको लागि पहिले नै मूल्य निर्धारण गरिसकेका छन्, ताइवानको जीडीपीको १० प्रतिशतलाई ‘रक्षा बजेट’ को रूपमा विनियोजन गर्न आवश्यक छ, जुन अनिवार्य रूपमा ‘संरक्षण शुल्क’ हो । उनले ताइवानलाई सुख्खा पार्ने लक्ष्य राखेको छ, मौद्रिक भुक्तानहरूमार्फत होइन बरू ताइवानका प्राविधिक कम्पनीहरूलाई अमेरिकामा लैजाँदै छ,” उहाँले भन्नुभयो ।
ताइवानका पूर्वसांसद लेई चिएनले ताइवान अमेरिकाको निम्ति सहयोगी नभई सबैभन्दा राम्रो कार्ड भएको र यो कार्ड सबैभन्दा प्रभावकारी र शक्तिशाली क्षणमा खेलिने र त्यसको अपरिहार्य नतिजा ताइवानका लागि विनाशकारी हुनेछ भन्नुभयो ।
सियामेन विश्वविद्यालयको ताइवान अध्ययनका लागि स्नातक संस्थानका प्रमुख ली पेङले चीन–अमेरिका सम्बन्धमा ताइवान प्रश्न सबैभन्दा महत्वपूर्ण, संवेदनशील र मुख्य मुद्दा भएकाले यसमा मुख्य भूमि चीनबाट कुनै सम्झौता वा सहुलियत नहुने बताउनुभयो ।
ताइवानका डीपीपी अधिकारीहरूले स्थितिलाई गलत अनुमान गर्नु हुँदैन वा मुख्य भूमिले कारबाही गर्ने आँट गर्दैन वा गर्दैन भन्ने अनुमान गर्नुहुँदैन र द्वन्द्व भएमा अमेरिकाले ताइवानलाई सहयोग गर्छ कि गर्दैन भन्नेबारेमा, यसको जवाफ विश्वभरका असङ्ख्य उदाहरणहरूबाट स्पष्ट भएको छ, लीले भन्नुभयो ।
उहाँले अगाडि भन्नुभयो, “हालको अमेरिकी नीतिले ताइवानले ‘आत्म–रक्षा’ दृढ सङ्कल्प प्रदर्शन गर्नुपर्छ भन्ने कुरामा जोड दिन्छ र अधिकमा अमेरिकाले आर्थिक सहयोग र हतियार प्रदान गर्नेछ, ताइवानलाई कुनै पनि द्वन्द्वमा संलग्न हुन आग्रह गर्दछ ।”
मुख्य भूमिविरूद्ध संयुक्त राज्य अमेरिका प्रत्यक्षरूपमा द्वन्द्वमा संलग्न हुने सम्भावना धेरै छैन, मुख्य भूमिले तल्लो तहको सोच कायम राख्नेछ र कुनै पनि चुनौती सामना गर्न तयार रहनेछ, लीले भन्नुभयो ।
यस वर्षलाई अगाडि हेर्दै ताइवान मामिला अधिकारी सोङले भन्नुभयो कि चिनियाँजनताले जापानी आक्रमणविरूद्धको प्रतिरोधको युद्ध (१९३१–४५) मा विजय प्राप्त गरेको ८० औँ वार्षिकोत्सव र जापानी कब्जाबाट ताइवानको पुनः प्राप्तिको ८० औँ वार्षिकोत्सव मनाउने छन् ।
उहाँले ऐतिहासिक जिम्मेवारी वहन गर्दै चिनियाँराष्ट्रको महान् पुनरूत्थान र मातृभूमिको पूर्ण पुनर्मिलनका लागि दुवै पक्षका देशवासीहरूलाई आह्वान गर्नुभयो ।