भारत निर्भर भइरहेसम्म जनताले सुख नपाउने

जानी या नजानी शासकहरूले नेपाललाई बेथितै बेथितिको मात्र होइन अभावै अभावको देश बनाएर जनतालाई हाहाकार बनाउने काम गरिरहेका छन् । प्रजातन्त्र स्थापना भएको दशकौँ र सङ्घीय गणतन्त्रात्मक देश भएको डेढ दशक भए पनि देशमा सरकारले खासै नयाँ नयाँ उद्योग खोलेर जनताका आधारभूत आवश्यकता पूर्ति गर्नेतर्फ ध्यान दिनसकेको छैन । यहाँ पानीजहाज ल्याएर, भ्यु टावर बनाएर जनताका आधारभूत आवश्यकता पूर्ति हुने होइन; खाद्यान्न उत्पादन हुने होइन । देशलाई स्वावलम्बी या आत्मनिर्भर बनाउन नसकेसम्म कुनै पनि बेला नेपाल अभावै अभावको देश बनेर नेपाली जनता हाहाकार हुनेछन् । एकातिर नेपाल सरकारले भारतबाहेक अरु छिमेकी देशसँग थप दौत्य सम्बन्ध कायम गरेर सामान ल्याउन सम्झौता गरेको छैन भने अर्कोतिर आफ्नै देशको स्रोत र साधनको अधिक प्रयोग गरेर उत्पादन बढाएर आत्मनिर्भर गर्नेतर्फ कहिल्यै ध्यान दिएको छैन ।
देश भारत निर्भर भइरहेसम्म नेपाल र नेपाली जनताले सुख पाउने छैनन् । भारतीय शासकले कुनै पनि बेला नेपालीको निम्ति नभई नहुने सामानमा रोक लगाउन सक्छ† विगतमा रोक्दै आएको पनि हो । भारतले निर्यातमा पनि अवरोध पु¥याउन सक्छ । भारतले हालै विद्युत् कटौती ग¥यो; नेपालको सिमेन्ट निर्यात रोक्यो र प्लाइउड पनि रोक्यो । गत फागुनदेखि भारतले नेपाल–भारतका मुख्य मुख्य नाकामा नेपालको सामान निर्यातमा अवरोध पु¥यायो । यसको परिणाम व्यापार–व्यवसायमा असर प¥यो । उद्योगी व्यवसायीहरू अहिले दिनको १२ घण्टा घोषित र दुई घण्टा अघोषित लोडसेडिङ भइरहेको गुनासो पोख्छन् । लोडसेडिङ नहुनु राम्रो । तर, विडम्बना ! जलस्रोतको धनी देशमा जनताको मागअनुसार सरकारले बिजुली उत्पादन गर्न सकेको छैन; विद्युत् उत्पादन बढाउन सरकारले पहल गरेको देखिँदैन ।
सरकारले चाहेको भए जनताका आवश्यकताअनुसार विद्युत् उत्पादन गर्न सक्छ र नेपालमा सदाको लागि लोडसेडिङ मुक्त गर्न सक्छ । नेपालले एकपछि अर्काे विद्युत् उत्पादन गरेको भए न भारतसँग विद्युत् किन्नुपथ्र्याे न त देशमा लोडसेडिङ नै हुन्थ्यो । मागबमोजिम विद्युत् उत्पादन नभएकै कारण भारतसँग विद्युत् आयात गर्नुप¥यो र लोडसेडिङ भइरह्यो । पर्याप्त विद्युत् उत्पादन गरेको भए, उत्पादित विद्युत् सस्तोमा वितरण गरेको भए महँगो ग्यास किन्नुपर्दैनथ्यो । नेपालको अरबौँ खरबौँ रकम बिदेसिँदैनथ्यो । विगतमा भारतले ग्यास पठाएन, गहुँ पठाएन । त्यो बेला पनि देशमा हाहाकारकै स्थितिमा पुगेको थियो । सरकारले देशको कुन ठाउँमा के सामान उत्पादन गर्न सक्छ ? कहाँ के खोजीनीति गरेर खनिज निकाल्न सकिन्छ ? उद्योग खोल्न सकिन्छ, त्यतातर्फ सरकारको ध्यान जानुपर्ने हो । हरेक सामान विदेशबाट ल्याउनुपर्दा या विदेशीकै भरमा बस्नुपर्दा देश कसरी चल्छ ? जनताका आधारभूत आवश्यकता कसरी पूर्ति हुन्छ ?
भारतले नेपाली प्लाइउड भारत आयातमा अवरोध पु¥याइरहेकै बेला दाङको घोराही उपमहानगरपालिकाको वडा नं. ९ खैरामा रहेको देशको दोस्रो ठुलो प्लाइउड तथा दाङको गौरवको उद्योगका रूपमा लिइएको गणपति भेनिएर तथा प्लाइउडमा आगलागी हुँदा करोडौँ मूल्य बराबरको प्लाइउड नोक्सान भएको खबर मङ्गलबार निस्केको विभिन्न पत्रिकामा छापियो । नेपाली प्लाइउड भारतमा नल्याउन अवरोध भइरहेकै बेला आगलागी भएर क्षति भएकोमा शङ्का गर्ने ठाउँ बनाएको छ । कतै त्यो आगलागीमा भारतीय उद्योगपति, व्यापारी या त्यस्तै भारतीय दलालहरूको हात त छैन ? उद्योगी व्यवसायीहरूसँग लिनुपर्ने विद्युत् सेवा शुल्क लिन पाइला चालेका नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङलाई सोमबार बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले पदमुक्त गर्ने निर्णय ग¥यो ।
खाद्यान्नमा आत्मनिर्भर बनाउन देशमै चामल, मकै, गहुँ, जौ, गेडागुडी, तरकारी, फलफूल पर्याप्त उत्पादन गर्नुपथ्र्याे । उत्पादनको निम्ति सिँचाइ, बीउबिजन, मल, बाटोघाटोको व्यवस्था पुग्दो बिजुली उत्पादन गर्नुपर्ने हुन्छ । बाँझो भूमिलाई प्रयोग गर्नुपर्छ । देशको जनशक्ति देशमै उपयोग हुनुपर्छ । कृषि औजार सस्तो र सुलभ हुनुपर्छ । स्वदेशमै रासायनिक मल कारखाना खोल्नुपर्छ । यसतर्फ शासकहरूको ध्यान नपुग्दा देशको स्थिति बेहाल भएको हो । देशलाई सधैँ भारत निर्भर बनाउने या विदेश निर्भर बनाउने ध्येयले नै शासकहरूले खेल खेलिरहेको व्यवहारबाट थाहा हुन्छ । मधेसी दलका नेताहरूले उपत्यका नाकाबन्दी गर्ने चेतावनी दिएकै हुन् । ‘एक मधेश एक प्रदेश’ नभए देश विखण्डन गर्ने र तराईका जिल्लाहरू विखण्डन गर्ने चेतावनी मधेसी नेताहरूले चेतावनी दिएकै हुन् । तद्नुसार लाग्यो भने देशको स्थिति के होला ? यसतर्फ खोइ सरकारको ध्यान ?
चामल, दाल, फलफूल, तरकारी, ग्यास, पेट्रोल डिजेल, पोशाक आदि सबै भारतबाटै आयात गर्नुपर्छ भने नेपाल कसरी आत्मनिर्भर हुन्छ ? सत्ताको निम्ति सिद्धान्त र विचार बन्धक राखेर दुई ठुला दलको गठबन्धन सरकार बन्दैमा देश आत्मनिर्भर हुने होइन । सरकार टिकाउने नाउँमा मन्त्रीको भागबन्डा गरेर उत्पादन बढ्ने होइन । बनेको सरकारले आफ्नो कार्यकाल पूरा गर्दैमा देश समृद्ध हुने होइन† नेपाली सुखी हुने होइन ।