संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा चीनका ५० वर्ष

(संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा जनवादी गणतन्त्र चीनको वैधानिक पुनःस्थापनाको ५० औैँ वर्ष पुगेको अवसरमा आयोजित सम्मेलनमा व्यक्त मन्तव्यको अनुवाद प्रस्तुत छ)
महामहिम महासचिव एन्टोनिओ गुटरेज,
महामहिम कूटनीतिक प्रतिनिधिहरू र अन्तर्राष्ट्रिय स·ठनका प्रतिनिधिहरू,
महिला तथा सज्जनवृन्द
साथीहरू
कमरेडहरू ।
पचास वर्षअघि आजको दिन संयुक्त राष्ट्र सङ्घको महासभाको २६ औँ अधिवेशनमा अत्याधिक बहुमतबाट प्रस्ताव २७५८ पारित भएको थियो । सो प्रस्तावअनुसार जनवादी गणतन्त्र चीनलाई सम्पूर्ण अधिकारसहित संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा पुनःस्थापना गरियो । साथै संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा जनवादी गणतन्त्र चीनको सरकारका प्रतिनिधिलाई नै मात्र चीनको आधिकारिक प्रतिनिधिको मान्यता दिइयो । त्यो निर्णय चिनियाँ जनता र संसारका जनताको विजय थियो ।
आज, यो विशेष अवसरमा हामी विगत इतिहासको समीक्षा गर्न र भविष्यको खाका बनाउन यहाँ भेला भएका छौँ । त्यसकारण आजको हाम्रो यो भेला विशेषरूपमा उल्लेखनीय छ ।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा नयाँ चीनको वैधानिकरूपमा पुनःस्थापना हुनु संसार र संयुक्त राष्ट्र सङ्घको लागि महत्वपूर्ण घटना थियो । संसारमा न्यायको पक्षमा उभिएका सबै शान्तिप्रेमी देशहरूको साझा प्रयासको परिणामस्वरूप त्यो उपलब्धि हासिल भएको थियो । त्यो निर्णयसँगै चिनियाँ जनता अर्थात संसारको कुल जनसङ्ख्याको एक चौथाइ जनसङ्ख्याले संयुक्त राष्ट्र सङ्घको दबुमा प्रवेश पाएको थियो । चीन र सि·ो संसारको निम्ति त्यो उल्लेखनीय र दीर्घकालीनरूपमा महत्वपूर्ण थियो ।
यो अवसरमा म चीन सरकार र चिनियाँ जनताको तर्फबाट म संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय महासभाको प्रस्ताव २७५८ का प्रस्तावक र समर्थक सबै देशहरूप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्न चाहन्छु । साथै न्यायको पक्षमा उभिने सबै देश र जनताप्रति उच्च सम्मान व्यक्त गर्न चाहन्छु ।
महिला तथा सज्जनवृन्द, साथीहरू र कमरेडहरू
संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा नयाँ चीनले वैधानिक स्थान पाएयता बितेका पाँच दसकमा चीनले शान्तिपूर्ण विकास ग¥यो र सम्पूर्ण मानव जातिको हितप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता र समर्पणप्रति दृढनिश्चयी रह्यो ।
–यी पचास वर्षमा परिवर्र्तित परिस्थितिमा पनि चीनको विकासलाई सही दिशामा डो¥याउन अथक भावना प्रदर्शन गरिरह्यो । फलतः चीन र मानव जातिको विकासमा एउटा महान खण्ड लेख्न सफल भयो । नयाँ चीन स्थापनायता राष्ट्र निर्माण र विकासमा उपलब्धि हासिल गर्दै चिनियाँ जनताले सुधार र खुलापनको नयाँ ऐतिहासिक युगको सुरुवात ग¥यौँ । चिनियाँ विशेषतासहितको समाजवादको सफलतापूर्वक सुरुवात र विकास ग¥यौँ । हामीले उत्पादकत्व लगातार बढायौँ र जनताको जीवनस्तर उकास्यौँ । फलतः आज चीन तुलनात्मकरूपमा न्यून उत्पादकत्व भएको देशबाट संसारकै दोस्रो ठुलो अर्थतन्त्रमा पुग्न सफल भएको छ । कठिन मिहिनेत गरेर चिनियाँ जनताले चीनको विशाल भू–भागमा मध्यम ढ·ले समृद्ध समाज बनाउने लक्ष्यमा पूर्ण सफलता हासिल गरेको छ । हामीले गरिबीविरुद्धको लडाइँ जित्यौँ । फलतः निरपेक्ष गरिबी उन्मुलनमा हामीले ऐतिहासिक सफलता हासिल ग¥यौँ । अब हामी आधुनिक समाजवादी देश निर्माणतिरको नयाँ यात्रामा अघि बढेका छौँ । चिनियाँ राष्ट्रको महान पुनःजागरणको उज्यालो सम्भावनाको ढोका खोल्न सफल भएका छौँ ।
– यी पचास वर्षमा संसारभरका जनतासँग चीनका जनताले ऐक्यबद्धता र सहकार्य ग¥यो । विश्व शान्ति र विकासमा उल्लेखनीय योगदान गर्न अन्तर्राष्ट्रिय समता र न्यायको पक्षमा उभियो । चिनियाँ जनता शान्तिप्रेमी छन् । हामीलाई शान्ति र स्थायित्वको महत्व थाहा छ । हामीले अथक रूपमा शान्तिपूर्ण र स्वतन्त्र विदेश नीति अ·ीकार गरेका छौँ । निष्पक्षता र न्यायको पक्षमा हामी दृढतापूर्वक उभिएका छौँ । हामी प्रभुत्ववाद र शक्ति राजनीतिको दृढतापूर्वक विरोधमा छौँ । सार्वभौमिकताको रक्षा, सुरक्षा र विकासको लागि अन्य विभिन्न विकासशील देशहरूका न्यायपूर्ण सङ्घर्षका चिनियाँ जनता दृढ समर्थकहरू हौँ । चिनियाँ जनता साझा विकास हासिल गर्नेमा प्रतिबद्ध छौँ । तजारा रेलमार्गदेखि बेल्ट एन्ड रोड परियोजनासम्म हामीले अन्य विकासशील देशहरूलाई सक्दो सहयोग गरेका छौँ । हाम्रो आफ्नै विकासमार्फत् हामीले संसारलाई नयाँ अवसरका ढोका खोलेका छौँ । कोभिड–१९ महामारीको चुनौतीपूर्ण समयमा चीन संसारलाई कोभिडसँग लड्दाको आफ्नो अनुभव संसारलाई बाँड्न सक्रिय भयो । विभिन्न देशलाई ठुलो परिणाममा आवश्यक सामग्री, खोप र औषधि उपलब्ध गरायौँ । हामीले गम्भीरतापूर्वक विज्ञानमा आधारित सहकार्यमार्फत कोभिड–१९ को उत्पत्तिको स्रोत खोज्यौँ । महामारीमाथि मानव जातिको अन्तिम विजय हासिल गर्न इमानदार र सक्रिय पहलमा योगदान गर्न चीनले ती सबै काम ग¥यो ।
– यी पचास वर्षमा चिनियाँ जनताले संयुक्त राष्ट्र सङ्घको प्राधिकार र पवित्रतालाई समर्थन ग¥यो । बहुपक्षतावादको अभ्यास ग¥यो । संयुक्त राष्ट्र सङ्घसँग चीनको सहकार्य गम्भीरतापूर्वक अघि बढिरहेको छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घको सुरक्षा परिषद्को स्थायी सदस्यको नाताले चीन्ले आफ्ना जिम्मेवारी र लक्ष्य इमानदारीका साथ पूरा गरेको छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घको बडापत्रका लक्ष्य र सिद्धान्तमा चीन इमानदार छ । अन्तर्राष्ट्रिय मामिलामा संयुक्त राष्ट्र सङ्घको केन्द्रीय भूमिकालाई कदर गरेको छ । चीन कुनै पनि विवादको शान्तिपूर्ण राजनीतिक समाधानको पक्षमा सक्रियतापूर्वक उभिएको छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घको शान्ति सेनामा चीनले ५० हजारभन्दा बढी शान्ति सेना पठाएको छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घ र संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय शान्ति मिसन दुबैमा चीन संसारकै दोस्रो सबभन्दा धेरै पैसा दिने देश बनेको छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय सहस्राब्दी विकास लक्ष्य हासिल गर्ने सुरुका देशहरूमध्ये चीन पनि पर्दछ । सन् २०३० दिगो विकास एजेन्डा कार्यान्वयनमा नेतृत्वदायी भूमिका खेल्नमा पनि चीन अग्रपङ्क्तिमा छ । संसारबाट ७० प्रतिशतभन्दा बढी गरिबी निवारण गर्न संयुक्त राष्ट्र सङ्घले सो परियोजना लागु गरेको हो । चीनले संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय बडापत्र र मानवअधिकारबारे विश्वव्यापी घोषणाको भावनाअनुसार काम गरिरहेको छ । चीन मानवअधिकारको विश्वव्यापी मान्यतालाई चीनको सन्दर्भमा लागु गर्न व्यग्र छ । चीनले मानवअधिकार विकासको बाटो खनेको छ । त्यो बाटो समयानुकूल दिगो छ र आफ्नै चिनियाँ विशेषता बोकेको छ । फलतः चीनले मानवअधिकारमा प्रगतिको लागि प्रमुख योगदान गरिरहेको छ । साथै अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकारको क्षेत्रमा पनि चीनले योगदान गर्दै आएको छ ।
महिला तथा सज्जनवृन्द, मित्र र कमरेडहरू,
विशाल र शक्तिशाली यो संसारको धार नै जसले उसलाई पछ्याउँछ ऊ अघि बढ्छ, जो उसको विरोधमा उभिन्छ, ऊ नष्ट भएर जान्छ । बितेका ५० वर्षमा अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा आएका सबै उथलपुथलमा संसार समग्रतामा स्थिर नै रह्यो । त्यसको निम्ति सबै देशका जनताको सजग प्रयास कदरयोग्य छ । संसारको अर्थतन्त्र तीव्र गतिमा फैलिएको छ । विज्ञान र प्रविधिमा अनुसन्धानले नयाँ नयाँ उपलब्धि हासिल गरेको छ । धेरै विकासशील देशहरू बलियो भएका छन् । अरबौँ जनता गरिबीबाट मुक्त भएका छन् । अरबौँ जनता आधुनिकतातिर अघि बढिरहेका छन् ।
आजको संसारले एक शताब्दीमा नदेखेका परिवर्तनहरू तीव्र गतिमा भोगिरहेको छ । शान्ति, विकास र प्रगतिका शक्तिहरू लगातार बढिरहेका छन् । इतिहासको विद्यमान धार पछ्याउने र द्वन्द्वको ठाउँमा सहकार्य, निषेधको ठाउँमा खुलापन र शून्य योगको खेलको ठाउँमा आपसी हितको विकल्प छान्ने जिम्मेवारी हाम्रो हो । हामीले सबै खालका प्रभुत्ववाद र शक्ति राजनीतिको विरोध गर्नुपर्छ । साथै सबै खालका एकपक्षतावाद र संरक्षणवादको पनि विरोध गर्नुपर्छ ।
– हामीले शान्ति, विकास, समता, न्याय, प्रजातन्त्र र स्वतन्त्रताको ख¥हो वकालत गर्नुपर्छ । यी सबै मानव जातिका साझा मूल्यमान्यता हुन् । उत्तम विश्व निर्माणको निम्ति सही निर्देशक दर्शनको लागि यी सबैले एक साथ काम गर्छन् । शान्ति र विकास हाम्रा साझा भावना हुन् । समता र न्याय हाम्रा साझा चाहना हुन् । प्रजातन्त्र र स्वतन्त्रता हाम्रा साझा लक्ष्य हुन् । हामी बाँचिरहेको यो संसार विविधतायुक्त र रङ्गीन छ । विविधताले मानव सभ्यतालाई उसको खास र· दिन्छ । विविधता जीवन्तताको स्रोत हो । विविधता विश्वको विकासको चालक शक्ति हो । एउटा चिनियाँ भनाइ छ, “एक सय थरी विभिन्न विचारबिना एउटाको विशिष्टता थाहा हुँदैन ।” संसारको कुनै पनि सभ्यता अर्को सभ्यताभन्दा अब्बल होइन । हरेक सभ्यता आफ्नो क्षेत्रमा विशेष र विशिष्ट हुन्छ । सभ्यताहरूबीच आपसी संवाद र सम्पर्क भए मात्र सद्भाव प्राप्त गर्न सकिन्छ । अनि सद्भावले मात्र प्रगति सम्भव हुन्छ । कुनै पनि देशको विकासको बाटोले काम गर्छ वा गर्दैन भन्ने कुराको निक्र्योल त्यो विकासको बाटो देशअनुकूल छ वा छैन भन्ने कुराले गर्छ । त्यसले समयलाई पछ्याएको छ वा छैन भन्ने कुरामा निर्भर रहन्छ । त्यसले आर्थिक वृद्धि, सामाजिक अग्रगति, उत्तम जीवनशैली र सामाजिक स्थायित्व ल्याउन सक्छ वा सक्दैन भन्नेमा निर्भर रहन्छ । त्यो विकासको बाटोलाई जनताले अनुमोदन गर्छ वा गर्दैन, समर्थन गर्छ वा गर्दैन भन्ने कुरामा निर्भर रहन्छ । त्यसले मानिसका प्रगतिशील लक्ष्यप्रति योगदान गर्छ वा गर्दैन भन्ने कुराले निक्र्योल गर्छ ।
– हामी आपसी हित र सबै पक्षको हित हुने परिणामप्रति प्रतिबद्ध रहनुपर्छ । जनताको बृहत् हितको लागि आर्थिक र सामाजिक विकासको प्रबद्र्धनको निम्ति मिलेर काम गर्नुपर्छ । प्राचीन चिनियाँहरूले बुझेका थिए,“शासनको प्रयोजन जनजीवन हो र जनजीवनको प्रयोजन मनग्यता हो ।” विकास र खुशी जीवन नै सबै देशका जनताको साझा भावना हो । जनताको हित गरे मात्र विकास अर्थपूर्ण हुन्छ । जनताबाट उत्प्रेरित भए मात्र विकास दिगो हुन सक्छ । देशहरूले आफ्ना जनतालाई नै अग्रपङ्क्ति र केन्द्रमा राख्नुपर्छ । उच्च तहको समानता, प्रभावकारिता, समानता, दिगोपना र सुरक्षा दिने विकास हासिल गर्न अघि बढ्नुपर्छ । असन्तुलित र अपुग विकासका समस्या समाधान गर्नु महत्वपूर्ण छ । विकासलाई थप सन्तुलित, समन्वयात्मक र समावेशी बनाउनुपर्छ । विकासको लागि जनताको क्षमता बलियो बनाउन पनि महत्वपूर्ण छ । सबैले सहभागिता जनाउने र हिस्सेदारी हुने विकासको वातावरण प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ । हरेक देशका हरेक नागरिकलाई थप प्रत्यक्ष र न्यायपूर्ण ढङ्गले लाभ दिन विकासको आयाम सिर्जना गर्नुपर्छ । धेरै समयअघि होइन, संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय महासभाको ७६ औँ अधिवेशनमा मैले दिगो विकास कार्यक्रम प्रस्ताव गरेको थिएँ । विश्वव्यापी विकासमा कोभिड–१९ को प्रभाव, सन् २०३० दिगो विकास एजेन्डाको कार्यान्वयनलाई गति दिन र साझा भविष्य भएको विकासको विश्व समुदाय बनाउन देशहरू मिलेर काम गर्ने आशासहित मैले त्यो प्रस्ताव अघि सारेको थिएँ ।
–मानिसले आज सामना गरिरहेका विभिन्न चुनौती र विश्वव्यापी मुद्दा समाधान गर्न हामीले सहकार्य र मिलेर काम गर्नुपर्छ । अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय आज क्षेत्रीय विवादहरूमा अल्झिरहेको छ । साथै आतङ्कवाद, जलवायु परिवर्तन, साइबर सुरक्षा र जैविक सुरक्षा जस्ता विश्वव्यापी मुद्दाहरू पनि सामना गरिरहेको छ । अझ समावेशी विश्व शासन प्रणाली, थप प्रभावकारी बहुपक्षीय संयन्त्र र थप सक्रिय क्षेत्रीय सहकार्यले मात्र ती मुद्दाहरूको प्रभावकारी समाधान हुन सक्छ । जलवायु परिवर्तन मानिसका बानी व्यवहार सुधार्न प्रकृतिले बजाएको सजगताको घण्टी हो । प्रकृति आमाको रक्षामा देशहरूले आफ्नो गतिविधि केन्द्रित हुनुपर्छ । हामीले हरित पुनःस्थापना, हरित उत्पादन र हरित उपभोगलाई जोड दिनुपर्छ । सभ्य र स्वस्थ जीवनलाई प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ । मानिस र प्रकृतिबीच सद्भाव प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ । स्वस्थ पर्यावरण र वातावरण नै दिगो विकासको कहिल्यै नसुक्ने स्रोत हो ।
–संयुक्त राष्ट्र सङ्घको प्राधिकारलाई हामीले दृढतापूर्वक सम्मान गर्नुपर्छ र इमानदारीका साथ बहुपक्षवाद मिलेर अभ्यास गर्नुपर्छ । मानिसको लागि साझा भविष्य बोकेको समुदाय निर्माण गर्न संयुक्त राष्ट्र सङ्घ बलियो हुनुपर्छ । विश्व शासन व्यवस्थामा सुधार र विकास हुनुपर्छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घलाई केन्द्रमा राखेर देशहरूले अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीको प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ । अन्तर्राष्ट्रिय कानुनबाट निर्देशित अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था हुनुपर्छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घको बडापत्रका लक्ष्य र सिद्धान्तमा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका आधारभूत मूल्य मान्यता तय हुनुपर्छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घका सबै १९३ देशहरू मिलेर मात्र अन्तर्राष्ट्रिय कानुन बनाउन सक्छन् । केही देशहरू र देशहरूका मोर्चाले त्यसको निर्णय गर्न सक्दैन । संयुक्त राष्ट्र सङ्घका सबै १९३ वटै देशहरूले अन्तर्राष्ट्रिय नियमको पालना हुनुपर्छ । कसैलाई कुनै पनि कारण छुट छैन, हुनु हुँदैन । देशहरूले संयुक्त राष्ट्र सङ्घप्रति सम्मान गर्नुपर्छ, राष्ट्र सङ्घ परिवारको राम्रो हेरविचार गर्नुपर्छ । स·ठनको दुरूपयोग गर्नुहुन्न । त्यसलाई कसैको चाहनामा चल्ने बनाउनु हुन्न । शान्ति र विकासको आदर्श लक्ष्यमा अघि बढ्न संयुक्त राष्ट्र सङ्घलाई थप सकारात्मक भूमिका खेल्न सक्ने बनाउनुपर्छ । सहकार्यको नयाँ ढाँचा र नयाँ विचारको खोजी गर्न र नयाँ परिस्थितिमा बहुपक्षतावादको अभ्यासलाई अझ समृद्ध बनाउन बिस्तारित सरसल्लाह, साझा योगदान र साझा हितको सिद्धान्तअन्तर्गत सबै देशसँग काम गर्न पाए चीन खुशी हुनेछ ।
महिला तथा सज्जनबृन्द, मित्र र कमरेडहरू,
विगतको समीक्षाले आगतको बाटो उज्यालो हुन्छ । नयाँ ऐतिहासिक प्रस्थानबिन्दुमा उभिएर चीन शान्तिपूर्ण विकासको बाटोमा हिँड्न प्रतिबद्ध छ । चीन सधैँ विश्व शान्तिको निर्माता बन्नेछ । चीन सुधार र खुलापनको बाटोमा हिँड्न प्रतिबद्ध रहनेछ । विश्वव्यापी विकासको निम्ति चीनले सधैं योगदान गर्नेछ । चीन बहुपक्षतावादको बाटोप्रति प्रतिबद्ध छ । चीनले सधैँ अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाको रक्षा गर्नेछ ।
चीनको एउटा प्राचीन कविता छ, “हरिया पहाडहरू उही बादल र वर्षाबाट उठेका हुन्छन् । जतिसुकै टाढा भए पनि उही चन्द्रमाको किरणले सहरमा प्रकाश छर्छ ।” इतिहासको सही ठाउँमा र मानव प्रगतिको पक्षमा उभिन हातमा हात मिलाऔँ । विश्वको दिगो र शान्तिपूर्ण विकासको लागि अथक काम गरौँ । मानिसको साझा भविष्यको समुदाय निर्माण गर्न मिलेर अघि बढौँ ।
धन्यवाद !
नेपाली अनुवादः सुशिला