ऐक्यबद्धताको सन्देश बोकेको खेलकुद महोत्सव

गत शुक्रबार चीनको दक्षिणपश्चिम सिचुवान प्रान्तको छङ तु सहरस्थित तोङआन लेक स्पोट्र्स पार्क स्टेडियममा ३१ औँ फिसु वल्र्ड युनिभर्सिटी गेम्सको उद्घाटन चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले गर्नुभयो । खेल महोत्सवमा ११३ देशका झन्डै ६ हजार ५ सय खेलाडीहरूले भाग लिएका छन् । कोभिड महामारी, युक्रेन युद्ध, आर्थिक सङ्कटको कारण अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा विभाजन र विग्रहका खबर मात्र ओइरहेको पृष्ठभूमिमा चीन यो खेल महोत्सवमार्फत फेरि एक पटक एकता र ऐक्यबद्धताको सन्देश प्रवाह गर्न सफल भएको छ । चीनले यसअघि सन् २००१ मा पेइचिङ र सन् २०११ मा शेनचेन सहरमा विश्वविद्यालय खेल महोत्सवको आयोजना गरेको थियो ।
चीनले हरेक प्रतिकूल परिस्थितिलाई चुनौतीको रूपमा सामना गरी अनुकूलतामा परिणत गर्दै गएको छ । सन् २०२२ को पेइचिङ शीतकालीन ओलम्पिक खेल महोत्सव सफलतापूर्वक आयोजना गर्नु चीनसामु ठुलो चुनौती मानिएको थियो । पश्चिमा देशहरूले कोभिड महामारीको दोष सबै चीनमाथि थोपर्ने प्रयास गरिरहेको समयमा कोभिडबाट सुरक्षित विश्व खेलको सफल आयोजना गर्ने चुनौती चीनसामु थियो । तर, चीनले त्यो चुनौती सफलतापूर्वक सामना ग¥यो र शीतकालीन ओलम्पिक अभूतपूर्वरूपमा सफल भयो । आर्थिक सङ्कटले सर्वत्र जनजीवन प्रभावित बनाइरहेको बेला चीनले विश्वविद्यालय खेलको भव्य आयोजना गरेर विभिन्न देश, धर्म, भाषा, समुदाय र विशेषज्ञताका युवाहरूलाई आशाको सन्देश प्रवाह गरेको छ । संसारमा निराशाका कुरा मात्र छैनन्, आशाको उज्यालो पनि उत्तिकै चहकिलो छ र चीनले नै त्यो चहकिलो प्रकाश बोकेको सन्देश छङ तु खेल महोत्सवले प्रवाह गरेको छ । यसबाट फेरि पनि संसारमा विग्रह, अशान्ति र विभाजनको कारण को हो र एकता, ऐक्यबद्धता र शान्तिका स्रोत को हुन् भन्ने कुरा देखाएको छ । एकातिर नाटोलाई पूर्वतिर बिस्तार गर्दा लडाइँ र अशान्ति हुने पक्का हुँदाहुँदै पश्चिमा शक्तिहरू ऐनकेन प्रकरण त्यो नीतिमा जोड दिइरहेका छन् । अर्कोतिर चीन संसारभर मैत्री र साझा भविष्यको एकै समुदायको भावना प्रसारण गर्न खेल महोत्सवहरू आयोजना गर्दै छ । चीन निकट भविष्यमा हानचाओमा एसियाली खेलकुल महोत्सव आयोजनाको पनि तयारी गरिरहेको छ । यसले युद्ध र उपनिवेशबाट हुर्केको पश्चिमा सभ्यता र शान्ति र ऐक्यबद्धतामा आधारित पूर्वीय सभ्यताबिचको अन्तर अनुभव गर्न सक्छ । चिनियाँहरू सबै कुरा ठुलठुलो स्वरमा फलाक्दै हिँड्दैनन् । कति कुरा व्यवहारमार्फत बोलिरहेका हुन्छन् । आजको जटिल अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा आयोजित छङ तु खेल महोत्सवले राष्ट्रपति सी चिनफिङले अघि सार्नुभएको विश्व सभ्यता पहलकदमी (ग्लोबल सिभिलाइजेसन इनिसिएटिभ–जीसीआई) को मूल भावलाई अभिव्यक्त गरेको छ । खेल महोत्सवको उद्घाटनमा राष्ट्रपति सीले भन्नुभएको थियो, “चीनले विश्व युनिभर्सिटी खेलकुदको मूल भावना–ऐक्यबद्धताले नै विश्वका चुनौती सामना गर्ने भावनालाई अघि बढाउनेछ । युनिभर्सिएड जस्ता ठुला अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रम भूराजनीतिक तनाव र शीतयुद्धकालीन मानसिकता तोड्ने अवसर पनि हुन् । हामीले खेलकुलमार्फत ऐक्यबद्धता प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा सकारात्मक ऊर्जा प्रवाह गर्नुपर्छ, जलवायु परिवर्तन, खाद्य सङ्कट र आतङ्कवादजस्ता विश्वव्यापी चुनौती सामना गर्न हातमा हात मिलाउनुपर्छ र सहकार्यमार्फत उत्तम भविष्यलाई आकार दिनुपर्छ ।”

सिचुवानमा विश्वविद्यालय खेलकुद महोत्सवको आयोजना गरेर चीनले सन्तुलित विकासको आफ्नो नीतिलाई व्यवहारतः लागु गरेको छ । पश्चिम चीनमा आयोजना गरिएको यो नै सबभन्दा ठुलो अन्तर्राष्ट्रिय खेल महोत्सव हो । यसले चीनका विभिन्न जनजातिहरूलाई पनि विकासको मूलप्रवाहमा समाहित गर्न टेवा पुग्नेछ ।
छङ तु युनिभर्सिटी खेलकुद महोत्सव भने विशेषतः त्यहाँ प्रयोग गरिएको अत्याधुनिक र वातावरणमैत्री प्रविधिको कारण बढी चर्चामा छ । यो खेल महोत्सव ५ जी प्रविधि प्रयोग भएको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद महोत्सव भएको छ । फोहोर कम गर्ने उद्देश्यले ३६ वटा पुरानै खेलकुद केन्द्रको प्रयोग गरिएको छ र १३ वटा मात्र नयाँ खेल खेलाइने स्थान बनाइएको छ । ऊर्जाको न्यून प्रयोग, न्यून कार्बन उत्सर्जन र बहुप्रयोजनलाई ध्यानमा राखी आयोजकले स्मार्ट निर्माण प्रविधिको प्रयोग गरेको छ । उदाहरणको लागि आइस हकी खेल खेल्ने ठाउँ एक घण्टामै बास्केटबल कोर्ट बनाउन मिल्ने गरी बनाइएको छ ।
खेल महोत्सव अवधिभरको यातायात सुगमतालाई ध्यानमा राखी १३ सत्न्दा बढी नयाँ ऊर्जा गाडी प्रयोगमा ल्याइएको छ । एक हजारभन्दा बढी नयाँ ऊर्जा कार पनि प्रयोगमा ल्याइएको छ । तीमध्ये कतिपय चालकरहित कार पनि छन् ।
रोबोटको अत्यधिक प्रयोग गरिएको खेल महोत्सव बनेको छ छङ तु खेल महोत्सव । विशेषतः कोभिड प्रतिरोधी सूचना दिने र सेवा प्रदान गर्ने काम रोबोटलाई नै गराइएको छ । त्यस्तै, प्राथमिक स्वास्थ्य उपचारका सामग्री दिने काम पनि रोबोटबाटै गरिएको छ । रोबोटले नै भाषानुवादकको भूमिका पनि खेलेका छन् ।
अन्तर्राष्ट्रिय युनिभर्सिटी खेलकुद सङ्घका अध्यक्ष रेनाउड एडले चीनले युनिभर्सिटी खेलकुदको लागि खेललाई मात्र ध्यान नदिई आजको आवश्यकतालाई बुझेर वातावरण संरक्षणलाई पनि ठुलो महत्व दिएकोमा खुसी व्यक्त गरे । उनले २० वर्षअघि हुँदो हो त खेलकुद भनेको मनोरञ्जन र मित्रताको लागि मात्र मानिन्थ्यो । तर, आज खेलकुद महोत्सव वातावरण र दिगो विकाससँग पनि जोडिएको उनले बताए । वातावरणीय पक्षप्रति चीनको यो संवेदनशीलता चीनमाथि जलवायु परिवर्तनप्रति गैरजिम्मेवार भएको भन्ने आरोपको जवाफ पनि हो ।
छङ तु खेल महोत्सव अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा चीनको बढ्दो आत्मविश्वासको चिह्न पनि हो । प्रविधि, भाषा, संस्कृति, पूर्वाधार, जनशक्ति आदि सबै कोणबाट चीनले मारेको फड्कोले नै आज आत्मविश्वासपूर्वक यस्ता खेलकुद आयोजना गर्ने ठाउँमा पु¥याएको हो । चीनको यो प्रगति संसारका धेरै देशका निम्ति अनुकरणीय विषय हुनसक्छ ।