साझा सुरक्षा र दिगो शान्तिको विश्व निर्माण

‘साझा सुरक्षा, दिगो शान्ति’ विषयको दशौँ पेइचिङ सियाङसान फोरम अक्टोबर ३१ का दिन पेइचिङमा सम्पन्न भयो ।
पेइचिङ सियाङसान फोरमको यस वर्षको सत्रले स्तर र स्तर दुवैमा नयाँ ऐतिहासिक उचाइमा पुगेको छ । यसले समानता, खुलापन, समावेशीता, र पारस्परिक सिकाइका सिद्धान्तहरू प्रदर्शन गर्ने र बुद्धि जम्मा गर्ने, सहमति विस्तार गर्ने र पारस्परिक विश्वास बढाउने उद्देश्य हासिल गर्ने, सहभागीहरूबिचको व्यापक र गहिरो विचार आदानप्रदान र गरमागरम बहस पनि देखियो ।
पेइचिङ सियाङसान फोरमको निरन्तर बढ्दो प्रभावले शान्ति र सुरक्षाका मुद्दाहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले गरेको सम्झौताको महत्व झल्काउँछ र विश्वव्यापी सुरक्षा पहल (जीएसआई) को कार्यान्वयनको प्रवद्र्धन गर्न चीनको प्रयासमा विभिन्न पक्षहरूको विश्वास र समर्थनलाई मूर्त रूप दिन्छ । विश्वव्यापी सुरक्षा सहयोगलाई अगाडि बढाउन भूमिका खेल्छ ।
आजको संसारमा, सुरक्षा मुद्दाहरू बढ्दो अन्तरसम्बन्धित, अन्तर्राष्ट्रिय र विविध छन् । क्षेत्रीय सुरक्षा तड्कारो स्थलहरू बढ्दै जान्छ, स्थानीय द्वन्द्व र अशान्ति बारम्बार हुन्छ, परम्परागत र गैर–परम्परागत सुरक्षा खतराहरू जोडिएका छन् ।
विश्वव्यापी सुरक्षा चुनौतीहरूको सामना गर्दै, सुरक्षा दुविधाहरू समाधान गर्नका लागि देशहरूले सञ्चार र सहयोगलाई बलियो बनाउनु आवश्यक छ ।
विश्वव्यापी सुरक्षा हटस्पटलाई प्रतिक्रिया दिँदै, १० औँ पेइचिङ सियाङशान फोरममा संवाद, सेमिनार र अन्य गतिविधिहरूको विषयहरू, जसमा प्रमुख–देश सम्बन्ध, एशिया–प्रशान्त क्षेत्रको सुरक्षा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, आणविक जोखिम व्यवस्थापन र नियन्त्रण, नयाँ सुरक्षा संरचना समावेश छ । मध्यपूर्व र युरोपमा शान्तिका लागि संयन्त्रहरूले विश्वव्यापी दृष्टिकोण र समावेशीता प्रदर्शन नगरे, विभिन्न पक्षहरू बिचको आदानप्रदानको लागि एक व्यापक प्लेटफर्म उपलब्ध गराए ।
सहभागीहरूबिचको स्पष्ट विचार आदानप्रदानको रूपमा उनीहरूले विश्वव्यापी शान्ति र सुरक्षाको मार्गको संयुक्तरूपमा खोजी गरेकाले वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिमा ठूलो सकारात्मक महत्व रहेको छ ।
“म दृढतापूर्वक विश्वास गर्दछु कि यस वर्षको पेइचिङ सियाङशान फोरम आसन्न समस्याहरूलाई सम्बोधन गर्न र एक स्थिर र सुरक्षित क्षेत्र बनाउनको लागि समस्याहरूको समाधान खोज्न सक्रिय दृष्टिकोणहरू सुरु गर्न एक आदर्श प्लेटफर्म हो,“ श्रीलङ्का पूर्वनौसेना कमाण्डर भाइस–एडमिरल पियाल डे सिल्भाले भन्नुभयो  ।
एकअर्काको उचित सुरक्षा सरोकारको सम्मान गर्नु र सबै देशहरूले आफ्ना सुरक्षा आवश्यकताहरू अभिव्यक्त गर्ने समान अधिकार उपभोग गर्ने सुनिश्चित गर्नु साझा सुरक्षा र दिगो शान्तिको विश्व निर्माण र कायम राख्नको लागि महत्वपूर्ण शर्त हो ।
दशौँ पेइचिङ सियाङसान मञ्चको धेरै व्यवस्थालाई विकासोन्मुख देशहरूले स्वागत गरेका छन् । उदाहरणका लागि पूर्ण सत्रहरूमा एउटा विषय ‘विश्व सुरक्षामा विकासशील देशहरूको भूमिका’ थियो प्यानल सत्रहरू र सेमिनारहरूले ‘ग्लोबल साउथ र ग्लोबल सेक्युरिटी गभर्नेन्स’, ‘ब्रिक्स सदस्यता विस्तारको महत्व’, ‘विकसित देशहरूको भूमण्डलीकरणका लागि अपेक्षाहरू’ लगायतका विषयहरू समेटेका थिए । साथै साना र मझौला आकारका देशहरूका प्रतिनिधिहरूले सान्दर्भिक बैठकहरूमा बोल्ने स्टलहरूको उल्लेखनीय अनुपात रहेका थिए ।
चीनले गरेको एउटा महत्वपूर्ण योगदान भनेको विगतमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले नसुनेका धेरै आवाजहरू अहिले झन् बढ्दै गएको छ, तान्जानिया–चीन मैत्री प्रवद्र्धन सङ्घका महासचिव जोसेफ कहामाले भन्नुभयो ।
ग्लोबल साउथमा समावेश भएका धेरै भन्दा धेरै देशहरूले चीनलाई विश्वास गर्छन्, किनभने चीनले सम्बन्धित देशहरूलाई आफ्नो आवाज विश्वव्यापी मञ्चमा सुनाउन मद्दत गरिरहेको छ, उहाँले भन्नुभयो ।
पेइचिङ सियाङसान फोरमले वैश्विक सुरक्षा पहलकदमी (जीएसआई) कार्यान्वयन गर्न चीनले आयोजना गरेको महत्वपूर्ण कार्यक्रमको प्रतिनिधित्व गर्दछ ।
देशहरूलाई एकताको भावनामा गहिरोरूपमा परिवर्तन भइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय परिदृश्यमा अनुकूलन गर्न र परम्परागत र गैर–परम्परागत सुरक्षा खतराहरू र चुनौतीहरूलाई जित्ने मानसिकताका साथ सम्बोधन गर्न आह्वान गर्दै जीएसआईले सुरक्षाको लागि नयाँ मार्ग सिर्जना गर्ने लक्ष्य राखेको छ जसमा विवादमा वार्तालाप हुन्छ । गठबन्धनमा साझेदारी र शून्य योग सिद्धान्तको ठाउँमा जीत–जीत सिद्धान्त ।
यसले साझा र सार्वभौमिक सुरक्षा कायम गर्न र प्राप्त गर्नका लागि देशहरूको प्रयासहरूमा विश्वासलाई बढावा दिने गरेको छ, र अझ शान्त र सुरक्षित विश्व निर्माणमा मद्दत गर्न जारी राख्न बाध्य छ ।
यस वर्षको फेब्रुअरीमा, चीनले ‘ग्लोबल सेक्युरिटी इनिसिएटिभ कन्सेप्ट पेपर’ जारी ग¥यो, जसमा जीएसआईको रूपरेखाअन्तर्गत सहयोगका २० प्राथमिकताहरू र सहयोगका प्लेटफर्म र संयन्त्रहरूमा सुझावहरू प्रस्ताव गरिएको थियो ।
दशौँ पेइचिङ सियाङशान मञ्चमा सहभागी धेरै देशका रक्षामन्त्रीहरूले विश्व शान्ति कायम राख्न र क्षेत्रीय विकासको प्रवद्र्धनमा चीनको योगदानको पूर्णरूपमा पुष्टि गर्नुभयो ।
बेलारुसका रक्षामन्त्री भिक्टर क्रेनिनले जीएसआई कार्यान्वयन गर्न र सबै देशहरूबिच शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व हासिल गर्न अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले मिलेर काम गर्ने आशा राख्नुभएको छ ।
चीनले अडिगरूपमा शान्तिको स्वतन्त्र विदेश नीति अवलम्बन गरेको छ । यसले सधैँ आफ्नै योग्यताका आधारमा मुद्दाहरूमा आफ्नो अडान र नीति निर्धारण गरेको छ, र यसले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई नियन्त्रित गर्ने आधारभूत मान्यताहरूलाई कायम राख्न र अन्तर्राष्ट्रिय निष्पक्षता र न्यायको रक्षा गर्न प्रयास गरेको छ ।
यसले आफ्नै विकासलाई पछ्याउँदै विश्व शान्ति र विकासको रक्षा गर्न प्रयास गर्दछ र आफ्नै विकासद्वारा विश्व शान्ति र विकासमा योगदान पु¥याउँछ ।
चीनले बहुपक्षीय सुरक्षा सहयोगमा सक्रिय सहभागिता र प्रवद्र्धन गरेको छ, मध्यस्थता कूटनीतिमा संलग्न छ, तड्कारी मुद्दाहरूको राजनीतिक समाधानका लागि निरन्तर प्रयास गरेको छ, आतङ्कवादविरोधी, साइबरस्पेस, खाद्य सुरक्षा र जलवायुजस्ता गैर–परम्परागत सुरक्षा क्षेत्रहरूमा अन्य पक्षहरूसँग सहकार्य गरेको छ । परिवर्तन, र सुरक्षा चुनौतीहरू सम्बोधन गर्न संवाद र आदानप्रदानको लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्लेटफर्महरू र संयन्त्रहरूमा सुधारको प्रवद्र्धन गर्न पहल गरेको छ ।
विभिन्न पक्षहरूसँग व्यापक परामर्श र ठोस प्रयासहरू गरेर चीनले जिम्मेवार प्रमुख देशको रूपमा आफ्नो बलियो कर्तव्य भावना देखाउँदै जीएसआईको ठोस कार्यान्वयनको लागि जोड दिएको छ । आजको अन्तरसम्बन्धित संसारमा, सबै देशहरू नजिकबाट जोडिएका छन् र मानवता साझा भविष्य साझा गर्दछ । शान्ति, विकास र जीत–जीत सहयोगको ऐतिहासिक प्रवृति रोकिँदैन ।
चीनले साझा, व्यापक, सहयोगात्मक र दिगो सुरक्षाको दृष्टिकोणलाई निरन्तरता दिइरहेको छ र शान्ति र विकासका लागि प्रतिबद्ध अन्तर्राष्ट्रिय समुदायका सबै सदस्यहरूसँग मिलेर जीएसआईको कार्यान्वयनलाई सक्रियरूपमा प्रवद्र्धन गर्न, यसको अर्थ र अभ्यासहरूलाई संयुक्तरूपमा समृद्ध बनाउन र मानव जातिको साझा सुरक्षा र विश्वको दिगो शान्ति प्रवद्र्धन गर्न नयाँ योगदानहरू दिइरहेको छ ।
(पिपुल्स डेली)
अनुवाद : प्रकाश