अमेरिकी सेनाले सिरिया, इराक छोड्ने र राष्ट्रहरूको सार्वभौमसत्ताको सम्मान गर्ने समय

भर्खरै जोर्डनमा एउटा सानो अमेरिकी सैनिक चौकीलाई लक्षित गरी गरिएको ड्रोन आक्रमणमा तीन अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भयो । संरा अमेरिकाले दोषीहरूविरुद्ध बदला लिने बाचा गरेको छ र इराकमा कथित इरान समर्थित लडाकुहरूलाई लक्षित गर्दै इराकमा अर्को आक्रमण सुरु गरिसकेको छ । यी आक्रमणहरू सिरिया र इराकमा रहेको अमेरिकी आधारहरूबाट गरिएका थिए, जुन दुवै कार्यलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअन्तर्गत अवैध र गैरकानुनी मानिन्छ ।
यस मुद्दाले अमेरिकी सेनाहरू अहिले मध्यपूर्वजस्ता जल्दोबल्दो क्षेत्रमा असुरक्षितमात्र नभएर तिनीहरूको उपस्थिति स्वाभाविकरूपमा शत्रुतापूर्ण छ भन्ने तथ्यलाई प्रकाश पार्छ । वाशिङटनले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको पालना गर्नुपर्दछ, इराक र सिरियाजस्ता देशहरूको अत्यधिक बहुमत जनताको इच्छालाई सम्मान गर्नुपर्दछ र यस क्षेत्रबाट पछि हट्नुपर्छ ।
यद्यपि, अहिलेसम्म वाशिङ्टनले यी मागहरूलाई बेवास्ता गरेको छ । यसले सिरियामा इराकमा आफ्नो उपस्थितिलाई आतङ्कवादको विरुद्धको अभियानको रक्षाको लागि आवश्यक भएको ठहर गरेको छ । दुवै देशमा सैन्य आधारहरू आतङ्ककवादविरुद्ध अमेरिकी प्रतिकारबाही सञ्चालनका लागि भनेर स्थापना गरिएको थियो ।
तर, अहिले आतङ्कवादी सङ्गठनहरू निश्चितरूपमा यस क्षेत्रमा पराजित भइसकेको अवस्थामा अमेरिकाले आफ्नो उपस्थिति कायम राख्नुपर्ने कुनै वैध कारण छैन । सिरियाले ‘अमेरिकी सेनाले सिरियाली भूभागका केही भागहरूमाथि कब्जा जारी राख्न सक्दैन’ भनी वाशिङटनलाई आफ्ना सेना फिर्ता गर्न माग गरेको छ ।
इराकको संसद्ले लगातार अमेरिकी सेनालाई फिर्ता गर्न वर्षौँसम्म मतदान गर्दै आएको छ र इराकी प्रधानमन्त्री मोहम्मद शिया अल सुदानीले जनवरी १० मा बग्दादले इराकबाट अमेरिकी लडाकु सेनाको ‘छिटो र व्यवस्थित’ फिर्ती चाहेको बताए । तर, अमेरिकाले यी मागलाई अस्वीकार गरेको छ । यसले संयुक्त राष्ट्र सङ्घद्वारा मान्यता प्राप्त सिरियाली सरकारको वैधतालाई मान्यता दिँदैन र विभिन्न इराक अमेरिकी सुरक्षा कार्य समूहहरू यस एजेन्डामा निष्कर्षमा पुग्न असफल भएका छन् ।
धेरै पर्यवेक्षकहरूले शान्त भागलाई ठुलो स्वरमा भनेका छन्, वास्तवमा अमेरिकी सेना किन रहन्छ किनभने इरानलाई नियन्त्रण गर्न र सम्भावित युद्धको लागि तयारी गर्न सहज हुन्छ । तर, अमेरिकासँग त्यस्तो युद्ध जित्ने क्षमता छैन भन्ने कुरा बुझ्नुपर्छ ।
अगस्ट २०२३ मा युक्रेनमा भएको द्वन्द्वबाट पाठ सिकाउँदै आर्मी वार कलेजले गरेको एक अध्ययनले संरा अमेरिकाको सर्वस्वयंसेवी सेनाले शक्तिशाली शत्रुको सामना गर्न नसक्ने देखाएको थियो । “सेना थियेटर मेडिकल प्लानरहरूले प्रतिदिन लगभग ३६०० जना हताहतीको निरन्तर दरको अनुमान गर्न सक्छन्, कार्यमा मारिएकाहरूदेखि लिएर कार्यमा घाइते भएका वा रोग वा अन्य गैरलडाइँ चोटहरूसम्म । २५ प्रतिशत अनुमानित प्रतिस्थापन दरको साथ, कर्मचारी प्रणालीलाई प्रत्येक दिन ८०० नयाँ कर्मचारीहरू चाहिन्छ । उदाहरणको लागि इराक र अफगानिस्तानमा दुई दशकको लडाइँमा लगभग ५०,००० जना अमेरिकी सेना हताहत भएका छन् । ठुलो मात्रामा लडाइँ सञ्चालनमा, संरा अमेरिकाले दुई हप्तामा उही सङ्ख्यामा हताहतको अनुमान गरेको छ,” अध्ययनले पत्ता लगायो ।
यसबाहेक, बहुपक्षीय र अन्तरसरकारी संस्थाहरूले दक्षिण अफ्रिकाले ल्याएको अन्तर्राष्ट्रिय अदालतले हालैको अन्तरिम निर्णयपछि शक्तिमा गम्भीर परिवर्तन देखिरहेका छन्, जसले इजरायललाई गाजामा नागरिक हताहत सीमित गर्न र मानवीय सहायतालाई अनुमति दिन आग्रह गरेको छ । यद्यपि, यो निर्णय धेरै स्पष्टरूपमा गैरबाध्यकारी छ । (अमेरिका र उसका सहयोगीहरूले गाजाबाट महत्वपूर्ण सहायता फिर्ता लिए, इजरायल आफ्नो आक्रामणबाट पछि हटेको छैन र अमेरिकाले विश्व अदालतका निर्णयहरूलाई नियमितरूपमा बेवास्ता गरेको छ ।) यसले अझै नरम र कडा दुवै – ग्लोबल साउथतिर झुकेको विश्वव्यापी शक्तिको वितरणको विपक्षमा बोल्छ । यस सन्दर्भमा, विश्वको अवस्थित सुरक्षा संरचना गाजामा घटित घटनाहरूमा गम्भीर अवरोधको क्षणमा छ । संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्ले अमेरिकाको गैरकानुनी कार्यहरू सच्याउन कार्य गर्नुपर्छ ।
वाशिङटनले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको पालना गर्ने र राष्ट्रहरूको सार्वभौमसत्ताको सम्मान गर्ने महत्वलाई स्वीकार गर्ने समय आएको छ । अमेरिकी सेना मध्यपूर्वमा मौलिकरूपमा अनिच्छित छ र यदि अमेरिकी सरकारले दाबी गरेजस्तै ‘सङ्घर्ष खोज्दैन’ भने उसले मध्यपूर्वबाट आफ्ना सेना फिर्ता गर्नुपर्छ ।
(लेखक प्रागमा आधारित अमेरिकी पत्रकार, स्तम्भकार र राजनीतिक टिप्पणीकार हुनुहुन्छ ।)
– ग्लोबल टाइम्सबाट
अनुवाद : प्रकाश