गाजामा इजरायलको नरसंहार युद्धलाई सही ठह¥याउन अमेरिकाले कसरी आफ्नो भिटो शक्तिको दुरुपयोग गर्दै छ

गत हप्ता संरा अमेरिकाले गाजामा युद्धविराम प्रस्तावमाथि फेरि भिटो ग¥यो । अन्तर्राष्ट्रिय न्याय अदालतले बेन्जामिन नेतान्याहु र योभ ग्यालेन्टविरुद्ध गिरफ्तारी वारेन्ट जारी ग¥यो र संयुक्त राष्ट्र परमाणु एजेन्सीले इरानविरुद्ध नयाँ प्रस्ताव पारित ग¥यो ।
बहिर्गमन जो बाइडेन प्रशासनले अर्को युद्धविराम प्रस्तावमाथि भिटो ग¥यो जुन प्रस्तावले गाजाविरुद्ध इजरायली–अमेरिकी नरसंहारको आक्रामकतालाई अन्त्य गर्ने लक्ष्य राखेको थियो । गाजा युद्धमा लगभग ४१४ दिनमा ४४ हजारभन्दा बढीको ज्यान लिइसकेको छ, तीमध्ये अधिकांश बालबालिका र महिलाहरू थिए ।
यो गत वर्ष अक्टोबर ७ पछि अमेरिकाले घेराबन्दी गरिएको प्यालेस्टाइन क्षेत्रमा अमेरिकी अनुदान प्राप्त इजरायली शासनको नरसंहार रोक्ने प्रस्तावमाथि भिटो गरेको छ ।
मतदानको पछिल्लो चरणको परिणाम १४ परिषद् सदस्यहरूले गाजाविरुद्धको आक्रामकता अन्त्य गर्ने प्रस्तावको पक्षमा मतदान गरे र संरा अमेरिका एक्लो यसको विरुद्ध खडा भयो र भिटोसमेत दुरुपयोग ग¥यो ।
संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्का पाँच स्थायी सदस्यहरूमध्ये एकको रूपमा, अमेरिकी भिटो शक्तिले प्रस्तावलाई अन्त्य गरिदियो । धेरै संस्था र देशहरूले हालैका दिनहरूमा आफ्नो अपवित्र राजनीतिक स्वार्थलाई पूरा गर्न आफ्नो शक्तिको दुरुपयोग गरेकोमा संरा अमेरिकाको आलोचना गरेका छन् ।
प्रतिरोधको धुरीलाई रोक्न अमेरिकी साम्राज्यवादको असफलताको सन्दर्भमा भिटोले प्यालेस्टिनीहरूको अमेरिकी–इजरायली नरसंहारप्रति बाइडेन–ह्यारिस प्रशासनको पूर्ण प्रतिबद्धतालाई उदाङ्गो पार्दछ ।
संरा अमेरिकाद्वारा लगातार संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय प्रस्तावहरूको अस्वीकृतिलाई ‘हमासको निन्दा’ गर्न वा प्यालेस्टिनी प्रतिरोधद्वारा कब्जामा लिएका इजरायली बन्दीहरूलाई फिर्ता गर्न पर्याप्त नभएको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घका लागि स्थायी रुसी प्रतिनिधि–भसिली नेबेन्ज्याले उल्लेख गर्नुभएझैँ भर्खरको प्रस्तावमा गाजामा इजरायली बन्दीहरूलाई फिर्ता गर्ने, गाजामा प्यालेस्टिनीहरूलाई सहायता प्रदान गर्ने, गाजामा इजरायली आक्रमण र कब्जाको अन्त्य गर्ने वाचा गर्ने र आधार तयार पार्ने प्रावधान थियो ।
अमेरिकी भिटोले सियोनिज्मप्रतिको आफ्नो राजनीतिक प्रतिबद्धतालाई फेरि जोड दिएको छ र आगामी डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनलाई गाजाविरुद्ध १४ महिना लामो इजरायली आक्रमणको अन्त्य गर्ने कुनै पनि प्रस्ताव अवरुद्ध गर्न जारी राख्ने आधार प्रदान गरेको छ । भिटाको प्रयोग उत्तरी गाजामा स्थिति र मानवीय स्रोतहरूको प्रवाह सुधार गर्न इजरायललाई बाइडेन–ह्यारिस प्रशासनले दिएको ३० दिनको अल्टिमेटमपछि भएको हो । अल्टिमेटम अमेरिकी मतदाताहरूलाई कमला ह्यारिसको लागि मतदान उत्प्रेरित गर्ने राजनीतिक षड्यन्त्र थियो किनकि अमेरिकी राष्ट्रपति चुनावको केही समयपछि अन्तिम म्याद आएको थियो । उत्तरी गाजामा स्थिति बिग्रँदै जाँदा पनि अल्टिमेटम खारेज गरियो, अमेरिकी अधिकारीहरूले इजरायलले आफ्नो मनमानी मापदण्डहरू पूरा गरेको छ भनी झूटो दाबी गरे ।
इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बगैईले यो भिटो ‘अपमानजनक’ र “संयुक्त राष्ट्रसङ््घीय सुरक्षा परिषद्ले आफ्नो बडापत्रमा आधारित जनादेशलाई कायम राख्नको लागि अर्को असफलतालाई मात्र होइन, गाजामा आफ्नो नरसंहार जारी राख्नको लागि अमेरिकी प्रशासनद्वारा प्रदान गरिएको इजाजतपत्रको रूपमा पनि काम गर्दछ” भन्नुभयो ।
ह्यारिसको राष्ट्रपतिको बोली ट्रम्पसितको निर्णायक पराजयमा समाप्त भएपछि, यस अवधिमा डेमोक्रेटिक पार्टीका कार्यहरूले इजरायलप्रति दुईधारे प्रतिबद्धतालाई उदाङ्गो पार्दछ र उनीहरूले मतदाताहरूलाई आश्वासन दिएजस्तै ‘शान्ति’ सुरक्षित गर्न कहिल्यै चासो राखेनन् ।
डेमोक्रेटिक पार्टीले ‘इजरायललाई सुरक्षित प्रतिबद्धता’ प्रतिज्ञा गर्दै ‘गाजामा बिग्रँदै गएको अवस्था’ लाई उद्धृत गर्दै युद्धविरामको लागि प्रतिबद्ध रहेको पोस्ट गरिरहेको छ । भिटोको दुरुपयोगलाई विश्वभरका धेरै प्यालेस्टिनी र मानव अधिकार सङ्गठनहरू, राजनीतिज्ञ, नेता, सेलिब्रेटी, लेखक, शिक्षाविद् र अरूहरूबाट आलोचना र विरोधजन्य प्रतिक्रिया पायो ।
“नागरिकको सामूहिक हत्या गर्ने अधिकार कसैलाई छैन । सिङ्गो नागरिकलाई भोकै मार्ने अधिकार छैन । कसैलाई जबरजस्ती विस्थापित गर्ने अधिकार छैन र विलय गर्ने अधिकार छैन । यिनै अधिकारको उल्लङ्घन इजरायलले गाजामा गरिरहेको छ,” संयुक्त राष्ट्रका लागि प्यालेस्टाइनका उपराजदूत माजेद बाम्याले भन्नुभयो ।
यद्यपि, संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्मार्फत युद्धविराम प्रस्ताव पारित हुने आशा गर्ने जो कोहीलाई अविश्वसनीय रूपमा भ्रमित गरिएको छ । बाइडेनले आफ्नो अन्तिम दिनमा केही गर्नुहुनेछ भन्ने सोच्नेहरूले पनि वास्तविकता अनुभव गरे । ‘जेनोसाइडल जो’ (नरसंहारकारी जो बाइडेन) को हृदय परिवर्तन भएको छैन । बाइडेन शासनका अधिकारीहरू जस्तै एन्टोनी ब्लिन्केन, म्याथ्यु मिलर र अरूले गाजामा कुनै पनि तरिकाले शक्तिबाट ‘हमासलाई हटाउने’ आफ्नो नियत बारम्बार व्यक्त गरेका छन् र उत्तरी गाजामा चलिरहेको जातीय सफाइ अभियानहरूको बारेमा उत्साहित छन् । सियोनिस्ट (इजरायली) शासनका धेरै आलोचकहरूले विश्वास गर्छन् कि इजरायली कब्जाले गाजालाई पूर्णरूपमा प्यालेस्टिनी जनतारहित बनाउनका लागि आधार तयार गरिरहेको छ । प्यालेस्टिनीहरू उत्तरी गाजामा नफर्कोस् भन्ने सुनिश्चित गर्ने आफ्नो नियतमा इजरायली शासन स्पष्ट छ ।
गाजामा इजरायली आक्रमणको प्रतिरोध गर्ने मैदानमा रहेको प्यालेस्टिनी इस्लामिक जिहादले गाजामा युद्धविरामको प्रस्तावलाई रोक्न संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्मा अमेरिकी भिटोको प्रयोगले प्यालेस्टिनका जनताविरुद्धको विनाशको युद्धमा अमेरिकाको संलग्नतालाई पुष्टि गर्दछ ।
संयुक्त राष्ट्र सङ्घमा अमेरिकाको भिटो, उही दिन सिनेट भोटमार्फत इजरायललाई हतियार राख्नको लागि अमेरिकी आग्रहसँग जोडिएको थियो (जसलाई फेरि केही सिनेटरहरूले विरोध गरेका थिए, प्रायः पोस्टरका लागि अमेरिकाले आफ्नै हतियार ढुवानी कानुनहरू उल्लङ्घन गरिरहेको आधारमा ) ले देखाउँछ कि अमेरिका पश्चिम एसियामा आफ्नो औपनिवेशिक चौकीलाई समर्थन गर्नमा सबथोक लगाएको छ । यो क्षेत्रका लाखौँ मानिसहरूलाई बन्दुक थमाउने हात बनेको छ ।
अर्को दिन अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालत (आईसीसी) ले इजरायली नेताहरू प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहु र पूर्वयुद्धमन्त्री योभ ग्यालान्टलाई गाजामा अपराधको लागि पक्राउ पुर्जी जारी ग¥यो, विशेषगरी भोकमरीलाई हतियारको रूपमा प्रयोग गरी हजारौँ प्यालेस्टिनीहरूलाई जानाजानी मारेको उल्लेख गर्दै उक्त आदेश जारी भएको थियो ।
“चेम्बरले विचार गर्यो कि दुबै व्यक्तिहरूले जानाजानी गाजाका नागरिक जनतालाई खाना, पानी, औषधि र चिकित्सा आपूर्ति, इन्धन र बिजुलीलगायतका उनीहरूको बाँच्नको लागि अपरिहार्य वस्तुहरूबाट वञ्चित गरेका छन् ।” तीन न्यायाधीशको अदालतबाट सर्वसम्मतिले निर्णय गरेको विज्ञप्तिमा जनाइएको छ । यो हेर्न बाँकी छ कि कुन देशहरूले रोम विधानलाई सम्मान गरेर पालना गर्छन् र कुन देश र सङ्गठनहरूले गैरकानुनी पेसा संस्थालाई दण्ड, प्रतिबन्ध वा अन्य प्रकारका सजायहरू लगाउँछन् ।
आईसीसीले इजरायली शासनभित्र दुई व्यक्तिहरूलाई मात्र लक्षित गर्दै छ, जबकि हमासको सैन्य विंग नेता मुहम्मद डेफको लागि गिरफ्तार वारेन्ट जारी गरेर आईसीसी अझै पनि उदारवादी सियोनवादीहरू र विश्व साम्राज्यवादका धेरै सहयोगी रहेको देखाउँछ ।
निर्णयले पीडितलाई अपराधीसँग समानता दिन्छ र सियोनवादीलाई सही रूपमा निन्दा गर्न असफल रहेको देखाउँछ । संरा अमेरिका र इजरायल रोम विधानमा हस्ताक्षरकर्ता होइनन् र त्यसैले आईसीसीबाट जारी हुने कुनै पनि सिफारिस वा आदेशहरू पालना गर्नु पर्दैन ।
आईसीसी ‘मानव अधिकार’ को कार्यान्वयनकर्ताको रूपमा आफ्नो अखण्डता जोगाउन कठोर प्रयास गरिरहेको छ । यो धेरै अघि भएको छैन कि एक आईसीसीका अभियोजकले भने कि अदालत अफ्रिका र पुटिनजस्ता ठगहरूको लागि बनाइएको थियो ।
सियोनवादको अनुहार– नेतान्याहुले अदालतलाई अन्ततः कार्य गर्न बाध्य तुल्यायो, यद्यपि मुख्यतया दाँतविहीन मामिलामा अवस्थित, पश्चिमी–उन्मुख कानुनी व्यवस्थालाई बचाउनको लागि वा अनुहारलाई सदाको लागि उपहासको रूपमा लेखिएको छ ।
तसर्थ, प्यालेस्टिन र यसका सहयोगीहरू दुवै अमेरिकी–इजरायली सेना र साम्राज्यवादी–प्रभावित अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीको आक्रमणलाई स्थायी रूपमा रोक्नको लागि एकमात्र उपाय भनेको निर्णायक प्रतिरोध र विजयमात्र हो ।
नरसंहारको ४१० दिनभन्दा बढी पछि, इजरायलले आफ्नो कुनै पनि सैन्य उद्देश्यहरू पूरा गर्न असफल भएको छ, उत्तरमा हिजबुल्लाह प्रतिरोध आन्दोलनको विरूद्ध नयाँ मोर्चामा प्रवेश गर्दा, जहाँ यो एक महिनाभन्दा बढीको लडाइँपछि एउटा सहर पनि कब्जा गर्न असफल रहेको छ ।
हिजबुल्लाहले गाजामा युद्धविरामबिना इजरायलसँग कुनै पनि युद्धविराममा सहमत नहुने बताएको छ । यससँगै अक्टोबरको अन्त्यतिर इरानको विरुद्धमा गरेको आक्रमणको इरानी प्रतिशोधको लागि कब्जा गर्ने निकायले तयारी गरिरहेको छ । इराक र सिरियामा प्रतिरोधले आफ्नै कार्यहरू जारी राखेको छ जबकि यमनी सेनाले लाल सागरको व्यापक रूपमा सफल नाकाबन्दी जारी राखेको छ ।
बाइडेन प्रशासन एक विरासतको साथमा बिदा हुनेछ, जसले गाजामा प्यालेस्टिनीहरूको नरसंहारको आर्थिक, भौतिक र राजनीतिक रूपमा विध्वंस ग¥यो । आगामी ट्रम्प प्रशासनले सियोनिस्ट शासनलाई समर्थन गर्न जारी राख्नेछ । यसका युरोपेली ग्राहक राष्ट्रहरूजस्तै बेलायत, जर्मनी र फ्रान्सलाई हतियार बिक्रीको साथसाथै राजनीतिक र आर्थिक सहयोग जारी राख्न सल्लाह र दबाब दिनेछ । (वा त्यस मामिलाको लागि, न्यायको अन्तर्राष्ट्रिय अदालतको) निर्णयहरूलाई अगाडि बढाउने छ ।)
आईसीसीको निर्णय एकदमै सीमित छ तर यसले केही संस्था र संस्थाहरूलाई आफ्नो बढ्दो आर्थिक समस्यामा थप्दै, कब्जाकारी शासनबाट आफूलाई टाढा राख्ने मार्गप्रशस्त गर्छ । तर मैदानमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण समीकरण उस्तै रहनेछ : जीतसम्म प्रतिरोध । कुनै अदालत वा परिषद्ले अन्यथा भन्न सक्दैन ।
(मुसा इकबाल अमेरिकी घरेलु र विदेश नीतिमा केन्द्रित बोस्टनमा रहनुहुने अनुसन्धानकर्ता र लेखक हुनुहुन्छ ।)

– प्रेस टीभीबाट
अनुवाद : अनुराग