सहकारी पीडितको बचत रकम सञ्चालकहरूकै जायजेथा लिलाम बिक्री गरी असुलउपर गर्नुपर्ने

नेपालको समस्याग्रस्त २२ वटा सहकारीमा हालसम्म ३८ अर्ब ४२ करोड ९६ लाख रुपैयाँ बराबरको माग दाबी परेको छ । जसमध्ये ३ अर्ब ७१ करोड ६६ लाख रुपैयाँ बराबरको मात्रै बचत फिर्ता भयो । ४ वटा सहकारीको हिसाब राफसाफ भएको र १९ सहकारीको ३४ अर्ब ७१ करोड बचत फिर्ता गर्न बाँकी रहेको समाचार छ ।
समस्याग्रस्त घोषणा भई व्यवस्थापनको लागि आएका सहकारीबाट उठ्न बाँकी ऋण तथा सम्पत्तिको मूल्याङ्कन गर्दा ४० देखि ५७ प्रतिशतसम्म मात्र रकम फिर्ता गर्न सकिने समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले जनायो । यो समाचारले बचतकर्ताहरूको भोक निद्रा हराएको छ ।
समस्याग्रस्त १५ वटा सहकारी संस्थामा ५६ हजार १०६ जना बचतकर्ताको ३५ अर्ब १ करोड १२ लाख रुपैयाँ बराबरको भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको हालै सार्वजनिक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । ओरेन्टल कोअपरेटिभमा १ अर्ब ९१ करोड ४६ लाख ८५ हजार ३५ रुपैयाँ, स्ट्याण्डर्ड सेभिङमा ८ करोड ४० लाख ३८ हजार ७ सय ९२ रुपैयाँ, प्रभु बचतमा १२ करोड ८८ लाख ३२ हजार ४ सय २७ रुपैयाँ, सोसाइटल बचतमा ४ करोड ८९ लाख २२ हजार १ सय ५२ रुपैयाँ, लुम्बिनी बहुउद्देश्यीयमा ६ करोड ६ लाख ३८ हजार ८ सय ५१ रुपैयाँ, पशुपति सेभिङमा १ अर्ब १८ करोड ३३ लाख ६४ हजार ५ सय १३ रुपैयाँ, शिवशिखर बहुउद्देश्यीयमा ८ अर्ब ७९ करोड १५ लाख ४८ हजार २ सय ११ रुपैयाँ, तुलसी बहुमुखी सहकारीमा १ अर्ब ४ करोड २० लाख ९० हजार ४ सय ८८ रुपैयाँ, हाम्रो नयाँ सहकारीमा २२ लाख ७९ हजार १ सय ११ रुपैयाँ, कृषि विकास बहुउद्देश्यीयमा २८ करोड २० लाख ३१ हजार ८ सय ९१ रुपैयाँ रकम बचत फिर्ताको लागि मागदाबी परेको छ ।
सहकारी सञ्चालकहरूले बिना धितो अर्बौँ रुपैयाँ अपचलन गरेको हुँदा बचतकर्ताको बचत रकम फिर्ता हुन नसकेको माथिको तथ्याङ्कले स्पष्ट गर्छ । उल्लिखित रकममध्येमा ३१८ जना बिरामी÷अशक्तलाई ६९ लाख ५५ हजार रुपैयाँर १६८२ जना बचतकर्ताको ७ करोड ७ लाख रुपैयाँ बराबरको रकम शतप्रतिशत नै फिर्ता भयो ।
सहकारी पीडित बचतकर्ताको बचत रकम सञ्चालकहरूकै जायजेथा लिलाम बिक्री गरी असुलउपर गर्ने कानुन नबनाएसम्म सहकारीको विकृतिमा कमी हुने छैन । यस्तो कानुन बनाउनेतर्फ सरकारको ध्यान नजानु पीडित बचतकर्ताको बचत रकम फिर्ता नगर्ने नियत नै हो ।