चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको आत्म–सुधार शासन, अनुशासन र भ्रष्टाचारविरोधी अभियान

यो वर्ष चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (चिकपा) को स्थापनाको १०५ औँ वार्षिकोत्सव हो । विगत शताब्दी र थप अवधिमा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीले राष्ट्रिय मुक्ति हासिल गर्न कठिन सङ्घर्षहरूमार्फत चिनियाँ जनताको नेतृत्व मात्र गरेको छैन, जनवादी गणतन्त्र चीनको स्थापना गरेको छ र देशको दिगो आर्थिक वृद्धि र दीर्घकालीन सामाजिक स्थिरताको दोहोरो चमत्कार पनि हासिल गरेको छ । बढ्दो विश्वव्यापी अस्थिरता र अनिश्चितताको पृष्ठभूमिमा यो उपलब्धि अझ उल्लेखनीय छ ।
चिकपाको सुशासनमा लामो समयदेखिको सफलताको मुख्य रहस्य आत्मसुधारको लागि यसको अटल प्रतिबद्धतामा निहित छः संस्थागत ढाँचालाई सुदृढ गर्ने, भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्ने र शासन क्षमता अभिवृद्धि गर्ने । यी प्रयासहरूले पार्टीलाई जनताको आवश्यकतालाई अझ प्रभावकारी रूपमा प्रतिक्रिया दिन, समयसँग तालमेल मिलाउन र चिनियाँ राष्ट्रको महान कायाकल्पलाई निरन्तर अगाडि बढाउन सक्षम बनाएको छ ।
क. किन आत्मसुधार महत्वपूर्ण छ : इतिहासबाट पाठ
आत्म–सुधार चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको लागि परिभाषित विशेषता र रणनीतिक आवश्यकता दुवै हो । चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी केन्द्रीय समितिका महासचिव सी चिनफिङले भ्रष्टाचार र आन्तरिक कमजोरी दीर्घकालीन शासनका लागि सबैभन्दा ठुलो खतरा रहेको कुरामा जोड दिएका छन् । जनताको विश्वास कायम राख्न र शासनमा उत्थान र पतनको ऐतिहासिक चक्रबाट बच्न पार्टीले आफ्ना अभ्यासहरू निरन्तर जाँच्नुपर्छ, समस्याहरूको प्रत्यक्ष सामना गर्नुपर्छ र कठोर स्वशासन लागू गर्नुपर्छ ।
चिकपाको आत्म–सुधारको प्रतिबद्धताको गहिरो ऐतिहासिक जरा छ । येनान अवधि (१९३५–१९४८) मा, माओ त्सेतुङले शासनमा गिरावट रोक्न पार्टीलाई सार्वजनिक निगरानीमा राख्ने महत्वमा जोड दिनुभएको थियो । महासचिव सी चिनफिङले सतर्कता र संरचनात्मक आत्मसुधारको लागि जारी आवश्यकतालाई जोड दिन यो विरासतलाई बारम्बार उद्धृत गर्नुभएको छ ।
सन् २०१२ देखि पार्टीले औपचारिकता, नोकरशाही, हेडोनिज्म र अतिक्रमणलाई रोक्न आठ नियमहरूजस्तै सुधारहरू ल्याएको छ, राष्ट्रव्यापी भ्रष्टाचारविरोधी अभियानहरू सुरु गरेको छ र आन्तरिक पर्यवेक्षणलाई बलियो बनाएको छ, संस्थागत अखण्डताको लागि दीर्घकालीन रूपरेखा स्थापना गरेको छ ।
ख.कसरी आत्मसुधार काम गर्दछ : सिद्धान्त र कार्यहरू
महासचिव सी चिनपिपङले विभिन्न अन्तरसम्बन्धित सिद्धान्तहरूद्वारा निर्देशित आत्मसुधारको लागि व्यापक दृष्टिकोण व्यक्त गर्नुभएको छ । यसको मूल भागमा चिकपा केन्द्रीय समितिको केन्द्रीकृत र एकीकृत नेतृत्व हो, जसले शासनका सबै तहहरूमा सुसङ्गतता र समन्वय सुनिश्चित गर्दछ । पार्टीले दिगो विकास र सामाजिक स्थायित्वलाई प्रवद्र्धन गर्ने नीतिहरू निर्माण गर्न आफ्नो नेतृत्व प्रयोग गरी सामाजिक रूपान्तरणको मार्गनिर्देशनमा आफ्नो भूमिकालाई पनि जोड दिन्छ ।
यो आत्मसुधार नयाँ युगको लागि चिनियाँ विशेषताहरूसहितको समाजवादमा सी चिनफिङ विचारधारासित जोडिएको छ, जसले शासन र नीति नवीनताको लागि एक रूपरेखा प्रदान गर्दछ । आत्मसुधारको माध्यमबाट पार्टीले जोखिमको निरन्तर मूल्याङ्कन गर्दै र संस्थागत लचिलोपनलाई सुदृढ गर्दै राजनीतिक पतनको ऐतिहासिक चक्रबाट मुक्त हुन खोज्छ । यसमा चिकपाजस्तो ठुला, जटिल राजनीतिक सङ्गठनहरूले सामना गर्ने अनौठो चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्ने समावेश छ, जस्तै विभिन्न क्षेत्रहरूमा लाखौँ सदस्यहरूलाई समन्वय गर्ने ।
व्यावहारिक उपायहरू आन्तरिक शासन प्रणाली सुधार गर्न, नियम, प्रक्रिया र निरीक्षण संयन्त्रहरू प्रभावकारी र लागू गर्न योग्य छन् भनी सुनिश्चित गर्नमा केन्द्रित हुन्छन् । पार्टीले सक्षम र प्रतिबद्ध सङ्गठनहरू निर्माण गर्ने, नेतृत्व र प्रतिभालाई आफ्नो दायराभित्र बढाउँदै लैजानेलाई पनि प्राथमिकता दिन्छ । सुधारको केन्द्रबिन्दु भनेको दुराचारलाई सच्याउन र भ्रष्टाचारविरुद्धको लडाइँमा बलियो अनुशासनात्मक र पर्यवेक्षण प्रणालीको साथमा छ । अन्तमा, आत्मसुधारले पार्टीको आन्तरिक पर्यवेक्षणलाई सार्वजनिक निरीक्षणसँग एकीकृत गर्दछ, प्रत्येक तहमा जवाफदेहिता र पारदर्शितालाई सुदृढ गर्दछ ।
ग. प्रभाव र विश्वव्यापी महत्वः परिणाम र जनसमर्थन
चीनको आत्मसुधारले मापनयोग्य परिणामहरू दिएको छ । घरेलु सर्वेक्षणहरूले सङ्केत गर्दछ कि चिनियाँ उत्तरदाताहरूको ९४.९ प्रतिशतले पार्टीको सुधारलाई अनुमोदन गरेको छ र ९३ प्रतिशतले केन्द्रीय सरकारप्रति सन्तुष्टि व्यक्त गर्दछ । अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा, लगभग ७० प्रतिशत विदेशी उत्तरदाताहरूले पार्टीको शासन र अनुशासनात्मक उपायहरूलाई सकारात्मक रूपमा हेर्छन् । यी नतिजाहरूले पार्टीको एकीकृत दृष्टिकोणको प्रभावकारितालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ जसले आन्तरिक शासन, कानुनी प्रवर्तन र सार्वजनिक निरीक्षणलाई संयोजन गर्दछ ।
राजनीतिक इच्छाशक्ति, संस्थागत सुधार, भ्रष्टाचारविरुद्धको व्यापक रणनीति र सार्वजनिक संलग्नता सबै अभिन्न अङ्ग भएकाले चीनले जवाफदेही शासनको राम्रो उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ । कठोर पार्टी अनुशासनलाई राष्ट्रिय कानुन र सार्वजनिक सुपरिवेक्षणसँग जोडेर, चिकपाले जटिल राजनीतिक प्रणालीहरूलाई प्रभावकारी र दिगो शासनतर्फ अघि बढाएको छ, जुन बाटो अन्य राष्ट्रहरूले सुशासनको आफ्नै खोजमा सान्दर्भिक उदाहरण हुन सक्छन् ।
(झेङ यिन एक अन्तर्राष्ट्रिय मामिला पर्यवेक्षक हुन् ।)