विभत्स मानवीय विपत्ति रोक्न युद्धविराम आवश्यक छ

प्यालेस्टाइन–इजरायली द्वन्द्वको पछिल्लो चरणको बढ्दो विपत्तिको अवस्थाले विश्वव्यापी ध्यान खिचेको छ । ठूलो मात्रामा सर्वसाधारणको हताहत र गहिरिँदै गएको मानवीय सङ्कटले मानवताको विवेकमाथि प्रश्न उठाइरहेको छ ।
हाल, लडाइँ जारी छ र अझै पनि जीवन गुमाइरहेका छन् । त्यसबाट उत्पन्न प्रभावले क्षेत्रीय शान्ति र स्थिरतालाई असर गरिरहेको छ ।
द्वन्द्वका पक्षहरू जतिसक्दो चाँडो वार्ताको बाटोमा फर्किन जरूरी छ, शान्तिका अवसरहरू सिर्जना गर्न र अझ खराब मानवीय प्रकोपलाई रोक्न अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले सामान्यतया आशा गरेको छ ।
हालैका दिनहरूमा द्वन्द्वको परिणामस्वरूप हताहत हुनेको सङ्ख्या बढ्दै गएको छ र गाजाका मानिसहरूको जीवनस्तर खस्कँदै गइरहेको छ । गाजाको अल–अहली अस्पतालमा भएको एक घातक विस्फोटमा ठूलो क्षति भएको छ । निर्दोषको ज्यान लिने र अपाङ्ग बनाउने यस्ता कार्यलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले सर्वसम्मतिले अस्वीकार र निन्दा गर्नुपर्छ । जटिल र अत्यन्त जरुरी अवस्थाको सामना गर्दै सबै पक्षहरूले जीवनको मूल्य र मानवताको विवेकलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ ।
सैन्य कारबाही आत्मरक्षाभन्दा बाहिर जानु हुँदैन वा नागरिकहरूलाई सामूहिक दण्ड दिनु हुँदैन । सशस्त्र द्वन्द्वमा नागरिकहरूको सुरक्षा भनेको अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनले परिभाषित गरेको रातो रेखा हो र बलको अन्धविश्वासपूर्ण प्रयोग अस्वीकार्य छ । द्वन्द्वका पक्षहरूले नागरिक र बन्दीहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने, मानवीय कोरिडोर खोल्ने र अझ खराब मानवीय प्रकोप रोक्नलगायत अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनको पालना गर्नुपर्छ ।
प्यालेस्टाइन–इजरायली द्वन्द्वको इतिहासले बारम्बार देखाएको छ कि द्वन्द्वलाई सैन्य माध्यमबाट समाधान गर्न सकिँदैन र हिंसालाई हिंसाले जवाफ दिनुले हिंसाको दुष्चक्रमात्र निम्त्याउँछ ।
द्वन्द्वका पक्षहरूले संयम अपनाउनुपर्छ, तत्काल युद्धविराम गर्नुपर्छ र वार्ताको बाटो खोज्नुपर्छ । यस क्षेत्रका सबै सम्बन्धित पक्षहरूले शान्त र संयम कायम राख्नुपर्छ, वस्तुनिष्ठता र निष्पक्षतालाई कायम राख्नुपर्छ, द्वन्द्वलाई न्यूनीकरण गर्न जोड गर्नुपर्छ र क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षामा ठूलो असर हुनबाट जोगाउनुपर्छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले नागरिकहरूलाई हानि पु¥याउने कुनै पनि कार्यको विरोध गर्न र शान्ति वार्तालाई सक्रियरूपमा प्रोत्साहित गर्न कदम चाल्नुपर्छ । संयुक्त राष्ट्र सङ्घ, विशेषगरी संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्ले आफ्नो जिम्मेवारी वहन गर्नुपर्दछ, मानवीय सरोकारहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्दछ, स्पष्टरूपमा युद्धविराम, हिंसाको अन्त्य, नागरिकहरूको संरक्षण र बाध्यकारी अन्तर्राष्ट्रिय सहमतिको गठनका लागि व्यावहारिक उपायहरूको लागि आह्वान गर्नुपर्दछ ।
जबसम्म लडाइँ जारी रहन्छ, अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनको थप उल्लङ्घनबाट बच्न असम्भव हुनेछ । पूर्ण युद्धविरामबिना कुनै पनि मानवीय सहायता बाल्टिनमा एक थोपा पानी मात्र हुनेछ ।
यदि गाजामा हालको लडाइँलाई लम्ब्याउन अनुमति दिइयो भने, अन्तिम परिणाम कुनै पनि पक्षको लागि पूर्ण सैन्य विजय होइन, तर एक व्यापक मानवीय प्रकोप र अझ गम्भीर सङ्कट हुनेछ ।
हाल, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले द्वन्द्वलाई कम गर्न र मानवीय सङ्कटलाई रोक्न संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदले भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिरहेको छ । यद्यपि, केही प्रमुख देशहरूले मौखिकरूपमा सुरक्षा परिषद्ले उपयुक्त कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिँदा, सान्दर्भिक मस्यौदा प्रस्तावहरूमाथि मतदानको स्थितिमा विरोध र भिटो प्रयोगले उनीहरूको वास्तविक नियतमाथि शङ्का उत्पन्न गरेका छन् ।
हालैका वर्षहरूमा, अन्तर्राष्ट्रिय परिदृश्य र मध्यपूर्वको स्थितिमा धेरै परिवर्तनहरू भएका छन्, केही प्रमुख देशहरूले प्यालेस्टाइन–इजरायली द्वन्द्वमा तार बिछयाइरहेका छन् । यसले प्यालेस्टिनी मुद्दालाई क्रमशः सीमान्तीकरणमा पु¥याएको छ र सान्दर्भिक संयुक्त राष्ट्र प्रस्तावहरू प्रभावकारीरूपमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन ।
हालको प्यालेस्टाइन–इजरायली द्वन्द्वले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई पीडादायी अनुस्मारकको रूपमा काम गर्दछ कि प्यालेस्टाइन मुद्दा सधैँ मध्यपूर्व मुद्दाको केन्द्रमा रहेको छ । प्यालेस्टिनी मुद्दाको न्यायोचित र न्यायोचित समाधानबिना मध्यपूर्वमा दिगो शान्ति प्राप्त हुने सम्भावना छैन ।
प्यालेस्टाइन–इजरायली द्वन्द्व लामो समयदेखि चलिरहेको र जटिल मुद्दा हो, जुन भूभाग, जातीय र धर्मको विवादसँग जोडिएको छ । प्यालेस्टिनी जनताको राज्यको अधिकार, अस्तित्वको अधिकार र फिर्ताको अधिकारको लामो समयसम्म इन्कार गर्दा द्वन्द्व समाधान गर्नमा मूलतः निहित जटिलता रहेको छ ।
इजरायलसँग राज्यको अधिकार छ र प्यालेस्टाइनलाई पनि । प्यालेस्टिनी प्रश्नलाई सम्बोधन गर्ने आधारभूत दृष्टिकोण दुई–राज्य समाधानको कार्यान्वयन र प्यालेस्टिनी राष्ट्रको वैध अधिकार पुनस्र्थापनाको लागि समयतालिका र रोडम्यापको स्थापनालाई बढावा दिनु हो ।
दुई–राज्य समाधान, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायद्वारा मान्यता प्राप्त, प्यालेस्टाइनीहरूले आफ्नो स्वतन्त्र राज्य पूर्वी जेरुसेलमको राजधानीको रूपमा, १९६७ देखि सीमानामा रहेको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले सामान्यतया ‘शान्तिको लागि भूमि’, सान्दर्भिक संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय प्रस्तावहरू र दुई–राज्य समाधानको सिद्धान्तहरूमा आधारित दुई पक्षहरूबिचको वार्ता पुनः सुरु गर्न समर्थन गर्दछ । कार्यान्वयनको सन्दर्भमा दुई पक्षबिच मतभेद भए पनि समस्या समाधानको लागि दुई राज्यको समाधानमात्र सहमतिमा आधारित दृष्टिकोण रहेको छ ।
हालको द्वन्द्वको विपत्तिपछि, प्यालेस्टाइन–इजरायली द्वन्द्व समाधान गर्न र मध्यपूर्वमा वास्तविक शान्ति ल्याउन दुई राज्य समाधानको वास्तविक कार्यान्वयन आवश्यक छ भन्ने गहिरो अनुभूति अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले फेरि गरेको छ ।
धेरैले दुई राज्यको समाधानबाट विचलित हुने कुनै पनि समाधान सम्भव नहुने र कतिपयले समस्या समाधानका लागि समाधानको विकल्प नहुने धारणा राखेका छन् । केही आवाजहरूले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को प्रासङ्गिक प्रस्तावहरू कार्यान्वयन नगरी प्यालेस्टाइनको स्वतन्त्र राज्य स्थापना नगरी प्यालेस्टाइन मुद्दाको न्यायोचित र दिगो समाधान हासिल गर्न सकिँदैन भन्ने सोचेका थिए ।
प्यालेस्टाइनको मुद्दामा चीन सधैँ शान्ति, न्याय, अन्तर्राष्ट्रिय कानुन, अधिकांश देशको साझा आकाङ्क्षा र मानव विवेकको पक्षमा उभिएको छ । हाल, चीनले द्वन्द्व र मानवीय विपत्तिको वृद्धिलाई रोक्न सम्बन्धित पक्षहरूसँग सम्पर्क गरिरहेको छ र संयुक्त राष्ट्र सङ्घ र द्विपक्षीय च्यानलहरूमार्फत गाजापट्टीलाई आपत्कालीन मानवीय सहायता प्रदान गर्न जारी राखेको छ ।
प्यालेस्टाइन र इजरायलबिच शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व हासिल गर्न चीनले दुई राज्य समाधानको कार्यान्वयनका लागि सबै प्रयासहरूलाई समर्थन गर्नेछ र प्यालेस्टाइन समस्याको व्यापक, न्यायपूर्ण र दिगो समाधान खोज्नेछ । शान्ति र जीवनको लागि जिम्मेवारीपूर्वक कार्य गर्नु सबै शान्तिप्रेमी र निष्पक्ष विचार भएका राष्ट्रहरूको साझा कर्तव्य हो ।
जारी द्वन्द्व र बढ्दो मानवीय प्रकोपको सामना गर्दै, प्रमुख देशहरूले विशेषगरी, वस्तुनिष्ठता र निष्पक्षतालाई समर्थन गर्न, तुरुन्त युद्धविराम र शत्रुताको अन्त्यलाई प्रवद्र्धन गर्न र दुई–राज्य समाधानको कार्यान्वयनको लागि स्पष्टरूपमा आह्वान गर्न आवश्यक छ । हिंसाको लागि उर्वर भूमि र मध्य पूर्वमा शान्ति र स्थिरता कायम राख्न रचनात्मक भूमिका खेल्न जरूरी छ ।
– ‘पिपल्स डेली’ बाट
अनुवाद : प्रकाश